22 maja obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej, ustanowiony specjalną rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ w 1995 roku. Głównym zadaniem tego święta jest zwrócenie uwagi opinii publicznej na problem bezpowrotnego zanikania wielu przedstawicieli świata roślin i zwierząt w wyniku działalności człowieka.
Każdy Dzień Różnorodności Biologicznej odbywa się pod innym hasłem. Motto tegorocznej edycji brzmi: „Od porozumienia do działań: odbudować różnorodność biologiczną”. Dlaczego sformułowano je właśnie w ten sposób? Jest to nawiązanie do przyjęcia w grudniu 2022 roku Kunming-Montrealskich globalnych ram różnorodności biologicznej – historycznego porozumienia, które wyznacza cele i konkretne środki mające na celu powstrzymanie i odwrócenie procesu utraty przyrody do 2050 roku.
WŁASNE PROGRAMY
We wszystkich spółkach zależnych „Zarubezhneft” z segmentu „Poszukiwania i Wydobycie”, które prowadzą działalność produkcyjną na terytorium Rosji, opracowano i wdrożono korporacyjne Programy Ochrony Różnorodności Biologicznej (HSE). Szczególnie istotne są programy „ZARUBEZHNEFT-dobycha Kharyaga” i „RUSVIETPETRO”, ponieważ te spółki operują w strefie arktycznej, charakteryzującej się podwyższoną wrażliwością.
Program ochrony różnorodności biologicznej, oparty na liście gatunków flory i fauny będących wskaźnikami zrównoważonego stanu ekosystemów złoża Chariagińskiego, realizowany od 2018 roku. W 2020 roku został on zaktualizowany: w nowej edycji jako gatunek flagowy uwzględniono dzikiego renifera tundrowego.
ZNDH prowadzi monitoring stanu populacji dzikiego renifera. W 2021 roku przeprowadzono lotniczą inwentaryzację reniferów na obszarze 1500 km2. Na podstawie zdjęć satelitarnych o wysokiej rozdzielczości określono granice letniego areału tego gatunku.
Podczas terenowych prac naziemnych w sierpniu 2022 roku zespoły hodowców reniferów odłowiły dwa osobniki dzikiego renifera na północny zachód od złoża Chariagińskiego. Specjaliści założyli zwierzętom obroże z nadajnikami satelitarnymi. Proces ten nazywany jest znakowaniem lub markowaniem. Obroże z czujnikiem GPS są zarejestrowane w programie Argos, który pozwala śledzić przemieszczanie się zwierząt i monitorować ich dalsze losy.
Program ochrony różnorodności biologicznej i badania cennych zbiorowisk terenów podmokłych Centralnego Wyniesienia Chorejweru w obiektach RVP przewiduje inwentaryzację krajobrazów naruszonych działalnością produkcyjną oraz opracowanie mapy tych obszarów. Ponadto firma prowadzi prace mające na celu identyfikację szlaków migracji dzikich zwierząt i ptaków.
„RUSVIETPETRO” realizuje również działania kompensacyjne w zakresie sztucznego odtwarzania zasobów biologicznych wód. W ubiegłym roku specjaliści firmy, wspólnie z Północnym Oddziałem „Glavrybvod” i Oneżską Hodowlą Ryb, wypuścili 5555 sztuk narybku troci wędrownej do rzeki Onega w rejonie wioski Porog (obwód archangielski).
LOT NADZIEI
W 2019 roku „Zarubezhneft” i Ministerstwo Zasobów Naturalnych zawarły porozumienie o współpracy w zakresie ochrony i odbudowy zachodniosyberyjskiej populacji żurawia białego (stera) w ramach projektu „Biznes i różnorodność biologiczna”. Realizacja działań przewidziana jest na 5 lat, a wykonawcami prac są „VNII Ekologia” oraz Okski Rezerwat Przyrody.
W wyniku intensywnej eksterminacji na szlakach migracyjnych, w połowie ubiegłego wieku żurawie białe zostały wpisane na Czerwoną Listę Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody. Obecnie żurawie białe żyją w dwóch odizolowanych populacjach: jedna na terytorium Jakucji, druga gnieździ się w Syberii Zachodniej. Populacja zachodniosyberyjska znajduje się w stanie krytycznym: jej liczebność na wolności nie przekracza 20 osobników.
W 1979 roku z inicjatywy Międzynarodowej Fundacji Ochrony Żurawi w Rezerwacie Okskim utworzono ośrodek hodowli. Opierając się na doświadczeniach amerykańskich naukowców, opracowano program odbudowy populacji zachodniosyberyjskich żurawi białych „Lot nadziei”. Pracownicy Ośrodka Hodowli Rzadkich Gatunków Żurawi hodują ptaki w niewoli, a następnie wypuszczają je do środowiska naturalnego. Łącznie w czasie działalności rezerwatu na wolność wypuszczono ponad 160 żurawi białych.
Ciekawostka: wszystkim pisklętom w ośrodku nadaje się imiona. Podobnie jak w przypadku wszystkich rzadkich gatunków, dla żurawi białych prowadzone są księgi rodowodowe, więc każdy osobnik ma udokumentowane pochodzenie. Jest to niezbędne do prawidłowego dobierania par.
Jako uczestnik projektu „Biznes i różnorodność biologiczna”, „Zarubezhneft” przejęła pełne finansowanie hodowli żurawi – od paszy po sprzęt. W 2021 roku, dzięki wsparciu firmy, specjaliści z ośrodka mogli udać się na pierwszą od lat 80. XX wieku ekspedycję do Syberii Zachodniej, skąd przywieźli trzy jaja w celu zwiększenia różnorodności genetycznej grupy żurawi białych w ośrodku.
Ze środków „Zarubezhneft” w Rezerwacie Okskim wybudowano lub zmodernizowano również budynki kompleksu wielofunkcyjnego: kuchnię paszową, blok weterynaryjny, warsztat, woliery dla żurawi, kotłownię i inne.
Z okazji ubiegłorocznego Światowego Dnia Żurawia firma podarowała rezerwatowi tablicę informacyjną o gatunkach żurawi zamieszkujących ośrodek. Oprócz informacji w tradycyjnym formacie tekstowym zawiera ona również część interaktywną: dzięki zamieszczonym kodom QR lektor opowiada o ptakach i metodach ich hodowli.
ZAGŁĘBIENIE SIĘ W TEMAT
Temat różnorodności biologicznej jest niewyczerpany niczym ocean światowy. Zachęcamy do głębszego zapoznania się z nim dzięki naszemu zestawieniu filmów dokumentalnych i wykładów.