Podczas budowy odwiertów naftowych i gazowych przedsiębiorstwa serwisowe zużywają znaczne ilości odczynników chemicznych do sporządzania płuczek wiertniczych. Odczynniki są dostarczane w wielkogabarytowych pojemnikach polimerowych — kontenerach IBC, które po opróżnieniu stają się odpadem produkcyjnym. W warunkach rozproszonej geografii prac oraz znacznego oddalenia pól wydobywczych gospodarowanie pustymi opakowaniami przeradza się z rutynowego zadania logistycznego w systemowy problem środowiskowy i finansowy.
Na przykładzie firmy Gazneftservice, w której każdego roku powstaje około 13 000 kontenerów IBC, dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Przemysłowego Vladislav Gumennik analizuje ograniczenia standardowych schematów postępowania z tego typu odpadami. Bezpośrednie przekazywanie opakowań wyspecjalizowanym podwykonawcom kosztuje przedsiębiorstwo 255 mln rubli rocznie, a przy uwzględnieniu corocznej indeksacji taryf prognozowane wydatki do 2027 roku wzrosną do poziomu 326 mln rubli. Koszt utylizacji jednego pojemnika sięga 20 000 rubli przy średniej cenie rynkowej wynoszącej około 1 000 rubli: na trudno dostępnych złożach w praktyce tworzy się monopol jedynego licencjonowanego operatora.
Alternatywa w postaci sprzedaży kontenerów IBC na rynku wtórnym również okazuje się nieopłacalna ekonomicznie. Nabywcy znajdują się w dużych miastach i stawiają surowe wymagania dotyczące zachowania estetycznego wyglądu pojemników, dlatego koszty mycia z resztek odczynników, utylizacji powstających przy tym odpadów oraz transportu ze złóż przewyższają potencjalne przychody. W rezultacie puste pojemniki gromadzą się na obiektach, generując szereg ryzyk operacyjnych:
Aby uniezależnić się od zewnętrznych operatorów, w firmie opracowano schemat technologiczny recyklingu, przekształcający odpad w surowiec wtórny na potrzeby własne. Kluczową cechą rozwiązania jest mobilna konstrukcja linii, dzięki której urządzenia są przemieszczane bezpośrednio do miejsc gromadzenia opakowań na polach wydobywczych, co eliminuje konieczność dalekiego transportu pustych kontenerów.
Cykl produkcyjny przetwarzania obejmuje cztery kolejne etapy: wstępne parowanie pojemnika w celu usunięcia resztek chemikaliów, rozdrabnianie korpusu w niszczarce przemysłowej w celu uzyskania przemiału polimerowego, załadunek surowca do instalacji topiącej oraz końcowe prasowanie. W efekcie przedsiębiorstwo otrzymuje gotowe płyty polimerowe o grubości od 5 do 10 cm, w zależności od przeznaczenia eksploatacyjnego.
W wystąpieniu szczegółowo omówiono dwa praktyczne scenariusze zastosowania wytwarzanych produktów na własnych obiektach przemysłowych:
Roczny wolumen powstających opakowań w liczbie 13 000 sztuk wystarcza do wyposażenia w materiały 14 placów wiertniczych. Ponieważ w grupie kapitałowej funkcjonuje około 140 wiertni, wewnętrzne zapotrzebowanie na tego typu wyroby zapewnia program produkcyjny instalacji na dziesięć lat naprzód.
Model finansowy projektu oparto na porównaniu głębokości przetwarzania. Wariant pośredni, zakładający wdrożenie wyłącznie rozdrabniania, zmniejsza fizyczną objętość odpadów przed przekazaniem podwykonawcy i obniża koszty bazowe o 60%. Przejście na pełny cykl wytwarzania gotowych wyrobów redukuje bezpośrednie wydatki na utylizację o 70%, czyli o 232 mln rubli względem prognozowanej bazy z 2027 roku. Dodatkowe korzyści przynosi zastąpienie kupowanych materiałów infrastrukturalnych: rezygnacja z zakupu zewnętrznych nawierzchni do zagospodarowania placów i ciągów pieszych zwiększa łączny efekt ekonomiczny do 460 mln rubli.
Na podstawie wyników testów pilotażowych pełnoskalową realizację zaplanowano na dziesięć miesięcy. Przedsiębiorstwo zakupiło już urządzenia do parowania oraz rozdrabniania i złożyło dokumentację w celu wprowadzenia zmian w zezwoleniu w zakresie przetwarzania i odzysku odpadów. Dostawa instalacji do topienia i prasowania jest zaplanowana na pierwszy kwartał 2027 roku, natomiast wyprodukowanie pierwszej partii płyt — na drugi kwartał. Równolegle realizowane są wymogi prawa ochrony środowiska: prowadzone są badania laboratoryjne, organizowana jest zakładowa kontrola środowiskowa i monitoring, a sama linia jest rejestrowana jako instalacja mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko.
Przeglądaj pełną bibliotekę najlepszych praktyk bezpieczeństwa przemysłowego
Przejdź do biblioteki