Apteczka pierwszej pomocy: minimum według przepisów czy maksimum dla ratowania życia?

W każdym zakładzie pracy znajduje się apteczka pierwszej pomocy, zgodnie z zarządzeniem Ministerstwa Zdrowia nr 262n. Jej obecność to wymóg obowiązkowy i dobrze sprawdza się ona w przypadku mikrourazów. Zadajmy sobie jednak najważniejsze pytanie: co, jeśli dojdzie do prawdziwej sytuacji awaryjnej? Obfite krwawienie, rana penetrująca klatki piersiowej, złamanie, oparzenie? Czy standardowa apteczka będzie w stanie pomóc w krytycznym momencie?

Problem: Oszczędność vs. Skuteczność

Rzecz w tym, że skład apteczki określony w zarządzeniu MZ FR nr 262n pozwala na wyposażenie jej w środki, które, choć spełniają wymogi, często ustępują pod względem jakości i niezawodności swoim nowocześniejszym i bardziej uniwersalnym odpowiednikom.

Weźmy na przykład opaskę uciskową do tamowania krwotoków. W standardowej apteczce jest to często najprostsza, wąska taśma materiałowa (w najlepszym razie opaska Esmarcha), która może nie wytrzymać nacisku, uszkodzić tkanki miękkie, nie zatrzymać krwawienia lub w ogóle pęknąć w najważniejszym momencie.

Jednocześnie istnieją nowocześniejsze opaski uciskowe, które niezawodnie tamują krew, zapewniając odpowiednią siłę ucisku dzięki wysokiej jakości elastycznemu materiałowi, a przy tym są bezpieczne dla poszkodowanego. Co ważne – przepisy nie zabraniają nam wymiany posiadanej opaski na alternatywną, najważniejsze, aby była ona zarejestrowana zgodnie z zasadami rejestracji i ekspertyzy bezpieczeństwa, jakości i skuteczności wyrobów medycznych, zatwierdzonymi Decyzją Rady Eurazjatyckiej Komisji Gospodarczej z 12 lutego 2016 r. nr 46 – na przykład opaską o numerze rejestracyjnym RZN 210370.

Różnica między próbą pomocy a gwarantowanym uratowaniem życia w sytuacji krytycznej jest wyraźna:

Zdjęcie nr 1 – opaska uciskowa jednego ze znanych, masowych producentów apteczek pierwszej pomocy dla pracowników

Zdjęcie nr 2 – staza żylna na tle tej samej „tętniczej”, którą wielu z nas widziało podczas pobierania krwi do badań w laboratorium. Materiał jest lepszej jakości i szerszy

Zdjęcie nr 3 – naprawdę wysokiej jakości, nowoczesna staza taktyczna, która uratuje życie

Strategia OTEKO: dwa poziomy bezpieczeństwa w miejscach pracy

Obecnie na etapie wdrażania znajduje się prosty i skuteczny system udzielania pierwszej pomocy:

Poziom 1: wyposażone apteczki zgodnie z zarządzeniem 262n (tak jak wcześniej – zakupione i rozmieszczone)

Pozostawiamy standardowe zestawy do udzielania pierwszej pomocy przy mikrourazach. Wymogi prawne są spełnione.

Poziom 2: specjalistyczne apteczki do sytuacji krytycznych

Rozmieścimy na całym terenie zakładu dodatkowe, w pełni wyposażone zestawy. W każdym z nich znajdą się przetestowane przez nas:

• Opaska uciskowa „Alfa” – 1 szt.
• Staza taktyczna (typu CAT) – 1 szt.
• Opatrunek okluzyjny z wentylem – 2 szt.
• Opatrunek hydrożelowy na oparzenia 24x24 cm – 4 szt.
• Indywidualny pakiet opatrunkowy (Opatrunek izraelski) – 2 szt.
• Kompaktowa szyna unieruchamiająca (typu SAM) – 1 szt.
• Nosze miękkie płachtowe – 1 szt.
• Bandaż z gazy 10 cm x 2 m – 4 szt.
• Bandaż z gazy 5 cm x 5 m – 4 szt.
• Bandaż elastyczny mocujący 10 cm x 5 m – 1 szt.
• Maseczka do sztucznego oddychania metodą usta-usta – 1 szt.
• Rękawiczki nitrylowe – 5 par
• Nożyczki ratownicze (taktyczne) 15 cm – 1 szt.
• Marker uniwersalny – 1 szt.

Dlaczego właśnie tak?

Pierwsza pomoc, mająca na celu ratowanie i podtrzymywanie życia oraz zdrowia poszkodowanych, musi być udzielona tu i teraz. To właśnie koledzy z biura, hali produkcyjnej czy placu budowy będą w stanie udzielić jej w najkrótszym możliwym czasie. W OTEKO przez całą dobę dyżurują dwa w pełni wyposażone zespoły ratownictwa medycznego oraz kilku dyżurnych ratowników medycznych, gotowych do wyjazdu w każdej sekundzie. Jednak nawet w najlepszym przypadku ich przybycie może potrwać do 4-8 minut od momentu wezwania, biorąc pod uwagę ogromny teren zakładu. A w przypadku masywnego krwotoku człowiek ma nie więcej niż 3 minuty na ratunek.

Kluczowe ogniwo: przeszkoleni ludzie

Najnowocześniejsza i najlepiej wyposażona apteczka jest bezużyteczna w rękach kogoś, kto nie potrafi z niej korzystać. Kluczowym elementem są szkolenia praktyczne. Nie wystarczy znać teorię tamowania krwotoków — trzeba w praktyce przećwiczyć zakładanie opaski uciskowej, poczuć odpowiednią siłę i kompresję. Właśnie takie podejście tworzy rzeczywisty system bezpieczeństwa HSE.

O tym, jak w OTEKO zorganizowany jest proces szkoleń, można przeczytać w artykule mojej redakcyjnej koleżanki Jekatieriny Gemberowej, kierownika działu rozwoju systemów bezpieczeństwa: https://hsedays.ru/1149-navyki-dlja-spasenija-zhizni-treningi-po-okazaniju-pervoj-pomoschi.html

Wniosek: Zarządzenie MZ FR nr 262n to niezbędne minimum. Jednak nasza odpowiedzialność za życie pracowników nie powinna się do niego ograniczać. Mając w swoim arsenale wysokiej jakości środki pierwszej pomocy oraz wyćwiczone umiejętności praktyczne, inwestujemy w to, co najcenniejsze – życie ludzkie. I jest to pozycja w budżecie, której zasadność nie wymaga dowodów.