Ekologiczne budownictwo miast

Autorzy:

Władysław Szustow, GUP "Mosgortrans"

Daria Kitajewa, GUP "Mosgortrans"

Urbanizacja miast postępuje obecnie w zawrotnym tempie. Odsetek ludności miejskiej na początku XX wieku wynosił 13%, w 2007 roku wzrósł do 50%, a w 2020 roku osiągnął już 56,2%. Liczba ludności stale rośnie. 15 listopada 2022 roku populacja świata przekroczyła 8 miliardów ludzi.

Branża budowlana przeżywa obecnie gwałtowny rozwój. Nowoczesne technologie urbanistyczne pozwalają na wznoszenie wysokościowców w bardzo krótkim czasie. Niestety, powstawanie nowych przestrzeni często wiąże się ze szkodą dla środowiska naturalnego.

Obecnie konieczne jest bardziej racjonalne podejście do procesu urbanizacji, polegające nie tylko na czerpaniu z zasobów natury, ale także na umiejętnej przebudowie istniejącej przestrzeni i odtwarzaniu elementów przyrodniczych.

Projektowanie ekologiczne to podejście do planowania przestrzennego uwzględniające aspekty środowiskowe. Ma ono na celu zaspokajanie potrzeb mieszkańców przy jednoczesnym spełnieniu wymogów ekologicznych. Dąży do zbliżenia ludzi z naturą, zachowując przy tym integralność środowiska. Projektowanie ekologiczne obejmuje ekologiczną architekturę, infrastrukturę oraz strefy rekreacyjne.

Architektura ekologiczna powinna współgrać z naturą i człowiekiem, charakteryzować się różnorodnością stylistyczną, a także tworzyć warunki do racjonalnego wykorzystania zasobów itp.

Budowa ekomiast zaczyna się przede wszystkim od wysokiej jakości wykonawstwa. Istnieją standardy budownictwa ekologicznego, takie jak brytyjski BREEAM, amerykański LEED czy niemiecki DGNB. Każdy z tych systemów certyfikacji bierze pod uwagę plac budowy, użyte materiały, sposób ich utylizacji, efektywność wykorzystania zasobów, bezpieczeństwo i komfort wewnątrz budynku, a także wygodę użytkowania.

Posiadanie certyfikatów budownictwa ekologicznego korzystnie wpływa na gospodarkę i rozwój naukowy, podnosi standard życia ludzi oraz pozytywnie oddziałuje na jakość środowiska.

Infrastruktura ekologiczna jest nieodłącznym elementem ekologicznego projektowania miast. Połowę ekomiasta należy przeznaczyć na strefy przyrodnicze i obiekty infrastrukturalne, które harmonijnie ze sobą współgrają. Infrastruktura ekologiczna zakłada dostępność dóbr publicznych, takich jak szkoły, szpitale, sklepy i inne instytucje. Wszystkie one powinny być łatwo dostępne za pomocą transportu publicznego, alternatywnych środków transportu (np. hulajnóg, rowerów itp.) lub znajdować się w odległości spaceru. Należy również spełnić warunek bliskości człowieka do terenów zielonych. Istotne jest stworzenie wygodnego systemu utylizacji odpadów komunalnych. Ważny jest także brak czynników szkodliwych dla zdrowia ludzkiego, takich jak zanieczyszczenie powietrza, które negatywnie wpływa na drogi oddechowe, zanieczyszczenie światłem, które zaburza rytmy biologiczne, oraz zanieczyszczenie hałasem, które ma ogromny wpływ na psychikę człowieka.

Strefy rekreacyjne w miastach są równie ważne co poprzednie aspekty. Mogą to być zagospodarowane parki, lasy czy tereny nadrzeczne. Życie w zurbanizowanym, nowoczesnym mieście jest oczywiście wygodne, ale przez miliony lat człowiek rozwijał się w naturalnym środowisku. Ludzie potrzebują odpoczynku od miejskiego zgiełku, jednak nie zawsze mają czas i możliwość wyjazdu daleko za miasto lub za granicę, by uciec od hałasu. Dlatego konieczne jest tworzenie wewnątrz miast stref rekreacyjnych, w których powstaną warunki pozwalające na relaks i oderwanie się od ciągłej pogoni za czasem.

Przykłady ekologicznego projektowania w miastach.

Więzienie dla kobiet w Berlinie przekształcone w hotel.

W Berlinie znajdował się opuszczony budynek, który przez kilka wieków służył różnym celom, a w ostatnich latach pełnił funkcję więzienia dla kobiet. Podczas II wojny światowej został on poważnie uszkodzony, ale obecnie odrestaurowano go i przekształcono w rodzinny hotel.

W nowym budynku znajduje się restauracja, galeria, sala kominkowa, bar, biblioteka, centrum spa oraz siłownia. Wewnątrz hotelu jest mnóstwo roślin. Na dachu mieści się taras. Okna w pokojach zostały powiększone w dół, jednak zachowano w nich kraty.

Przebudowa więzienia dla kobiet na hotel to doskonały przykład rewitalizacji. Stary, nieużywany budynek w prestiżowej dzielnicy Berlina znalazł godne zastosowanie we współczesnym świecie.

Dzielnica mieszkalna niedaleko Kopenhagi zbudowana z materiałów z recyklingu

Ørestad Syd — nowa dzielnica w Kopenhadze. W procesie urbanizacji opuszczone domy wiejskie są często wyburzane, co prowadzi do utraty dużej ilości materiałów. W kompleksie mieszkaniowym Resource Rows do budowy wykorzystano odpady z rozbiórki, co w perspektywie 50 lat zmniejsza ślad węglowy na poziomie budynku o 29% i pozwala zaoszczędzić 463 tony odpadów, zgodnie z oceną cyklu życia (LCA).

Materiały pochodzące z recyklingu obejmują cegłę elewacyjną i aluminium, podłogi wewnętrzne, drewno zewnętrzne na tarasy, pomosty i dachy, a także okna.

Przyszłość ekomiast

Zalety budowy zielonych miast

Projektowanie zrównoważonych miast obecnie dopiero nabiera tempa. Ważne jest rozwijanie tego kierunku w celu podniesienia standardu życia mieszkańców i ochrony środowiska. W przyszłości przyczyni się to również do wzrostu gospodarczego.