Xây dựng đô thị sinh thái

Tác giả:

Vladislav Shustov, GUP "Mosgortrans"

Daria Kitaeva, GUP "Mosgortrans"

Quá trình đô thị hóa ngày nay đang diễn ra với tốc độ chóng mặt. Tỷ lệ dân số thành thị vào đầu thế kỷ 20 là 13%, đến năm 2007 đã tăng lên 50% và đạt 56,2% vào năm 2020. Dân số vẫn tiếp tục tăng. Vào ngày 15 tháng 11 năm 2022, dân số thế giới đã vượt mốc 8 tỷ người.

Ngành xây dựng ngày nay đang trải qua sự phát triển bùng nổ. Các công nghệ quy hoạch đô thị hiện đại cho phép dựng lên những tòa nhà cao tầng trong thời gian ngắn nhất. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các không gian mới thường gây tổn hại đến môi trường.

Hiện nay, cần phải tiếp cận quá trình đô thị hóa một cách hợp lý hơn, không chỉ lấy đi các yếu tố từ thiên nhiên mà còn phải biết cách tái thiết không gian hiện có, phục hồi các thành phần tự nhiên.

Thiết kế sinh thái là một phương pháp tiếp cận quy hoạch đô thị có tính đến các khía cạnh môi trường. Nó nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu của người dân đồng thời tuân thủ các yêu cầu về sinh thái. Hướng tới việc mang con người đến gần hơn với thiên nhiên, trong khi vẫn duy trì sự toàn vẹn của môi trường. Thiết kế sinh thái bao gồm kiến trúc sinh thái, cơ sở hạ tầng và các khu vực giải trí.

Kiến trúc sinh thái phải hài hòa với thiên nhiên và con người, đa dạng về phong cách, tạo điều kiện cho việc sử dụng tài nguyên một cách hợp lý, v.v.

Việc xây dựng các thành phố sinh thái trước hết bắt đầu từ chất lượng xây dựng. Có các tiêu chuẩn xây dựng sinh thái như BREEAM của Anh, LEED của Mỹ và DGNB của Đức. Mỗi hệ thống đánh giá đều xem xét địa điểm xây dựng, vật liệu được sử dụng, phương pháp xử lý chúng, hiệu quả sử dụng tài nguyên, sự an toàn và thoải mái bên trong tòa nhà, cũng như sự tiện lợi trong quá trình vận hành.

Việc sở hữu các chứng chỉ xây dựng sinh thái có tác động tích cực đến nền kinh tế, nghiên cứu khoa học, nâng cao mức sống của người dân và ảnh hưởng tốt đến chất lượng môi trường.

Cơ sở hạ tầng sinh thái là một phần không thể thiếu trong thiết kế đô thị sinh thái. Một nửa diện tích của thành phố sinh thái nên được dành cho các khu vực tự nhiên và các công trình hạ tầng kết hợp hài hòa với nhau. Cơ sở hạ tầng sinh thái bao hàm sự hiện diện của các tiện ích công cộng như trường học, bệnh viện, cửa hàng và các cơ sở khác. Tất cả những nơi này phải dễ dàng tiếp cận bằng phương tiện giao thông công cộng, các phương tiện thay thế (ví dụ: xe máy điện, xe đạp, v.v.) hoặc có thể đi bộ đến được. Đồng thời, cần đảm bảo điều kiện con người được gần gũi với các khu vực tự nhiên. Việc tạo ra một hệ thống xử lý rác thải sinh hoạt thuận tiện cũng rất quan trọng. Ngoài ra, cần loại bỏ các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe con người, chẳng hạn như ô nhiễm không khí tác động tiêu cực đến đường hô hấp, ô nhiễm ánh sáng làm rối loạn nhịp sinh học và ô nhiễm tiếng ồn gây ảnh hưởng lớn đến tâm lý con người.

Các khu vực giải trí trong thành phố cũng quan trọng không kém những khía cạnh trước đó. Đây có thể là các công viên được quy hoạch tốt, khu rừng hoặc khu vực ven biển. Cuộc sống trong một thành phố hiện đại đô thị hóa tất nhiên là tiện lợi, nhưng trong suốt hàng triệu năm, con người đã lớn lên trong môi trường sống tự nhiên. Con người cần được nghỉ ngơi khỏi sự hối hả và nhộn nhịp của thành phố, nhưng không phải lúc nào cũng có thời gian và cơ hội để đi xa ra ngoại ô hoặc ra nước ngoài để thoát khỏi tiếng ồn đô thị. Do đó, cần phải tạo ra các khu vực giải trí ngay trong thành phố, nơi có những điều kiện cho phép con người thư giãn và tạm quên đi cuộc chạy đua không ngừng với thời gian.

Các ví dụ về thiết kế sinh thái ở các thành phố.

Nhà tù nữ ở Berlin biến thành khách sạn.

Ở Berlin từng có một tòa nhà bỏ hoang, trong nhiều thế kỷ đã được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, nhưng những năm gần đây chỉ là một nhà tù dành cho nữ giới. Trong Thế chiến thứ hai, nó đã bị hư hại nặng nề, nhưng nay đã được phục hồi và chuyển đổi thành một khách sạn gia đình.

Tòa nhà mới có nhà hàng, phòng trưng bày, phòng có lò sưởi, quán bar, thư viện, trung tâm spa và phòng tập thể dục. Bên trong khách sạn có rất nhiều cây xanh. Trên mái nhà có một sân thượng. Các cửa sổ trong phòng đã được mở rộng xuống phía dưới, nhưng các song sắt trên cửa sổ vẫn được giữ lại.

Việc cải tạo nhà tù nữ thành khách sạn là một ví dụ tuyệt vời về tái phát triển. Một tòa nhà cũ không được sử dụng ở khu vực sầm uất của Berlin đã tìm được một công năng xứng đáng trong thế giới hiện đại.

Khu dân cư gần Copenhagen được xây dựng từ vật liệu tái chế

Ørestad Syd là một khu vực phát triển mới ở Copenhagen. Trong quá trình đô thị hóa, những ngôi nhà nông thôn bỏ hoang thường bị phá bỏ, dẫn đến việc lãng phí một lượng lớn vật liệu. Tại khu phức hợp dân cư Resource Rows, chất thải từ việc phá dỡ được sử dụng trong quá trình xây dựng, giúp giảm 29% lượng khí thải carbon ở cấp độ tòa nhà trong vòng 50 năm và tiết kiệm 463 tấn chất thải, theo đánh giá vòng đời (LCA).

Các vật liệu tái chế bao gồm gạch ốp mặt tiền và nhôm, sàn nhà bên trong, gỗ bên ngoài cho sân thượng, ván sàn và mái nhà, bao gồm cả cửa sổ.

Tương lai của các thành phố sinh thái

Lợi ích của việc xây dựng các thành phố xanh

Việc thiết kế các thành phố bền vững hiện nay mới chỉ đang bắt đầu phát triển mạnh. Điều quan trọng là phải thúc đẩy hướng đi này để nâng cao mức sống của người dân và bảo vệ môi trường. Điều này cũng sẽ dẫn đến tăng trưởng kinh tế trong tương lai.