HSE to dziedzina, w której wiedza teoretyczna z podręczników to zawsze za mało. Sukces opiera się tutaj na praktycznym doświadczeniu, umiejętności przewidywania ryzyk i budowania dialogu z ludźmi. Na umiejętności wypracowania strategicznego podejścia do rozwoju systemu zarządzania HSE, dostrzegania i formułowania celów oraz na pewnym przywództwie. Właśnie dlatego mentoring — przekazywanie wiedzy od eksperta do specjalisty — to nie tylko trend, ale strategiczna konieczność do stworzenia prawdziwie bezpiecznej kultury.
Mentoring w HSE to długoterminowe relacje partnerskie, w ramach których mentor dzieli się ze współpracownikiem (mentee) nie tylko wiedzą zawodową, ale także doświadczeniem życiowym, podejściem do rozwiązywania niestandardowych zadań, sposobami systematyzacji praktyk i zrozumieniem kultury korporacyjnej.
W 2025 roku miałam szczęście zostać mentorem dla jednego z uczestników rankingu HSE DAYS. Nie był to tylko formalny obowiązek, ale intensywna praktyka, która zmusiła mnie do zrewidowania własnego podejścia do pracy. Chcę podzielić się wnioskami i odkryciami, których dokonałam w trakcie tej współpracy.
Korzyści dla mentora (eksperta)
Mogłoby się wydawać, że mentor poświęca swój czas i energię bezinteresownie. W rzeczywistości jednak osobista wartość i korzyści są ogromne i wielowymiarowe.
1. Rozwój zawodowy i systematyzacja wiedzy.
Uczenie innych to najlepszy sposób na pogłębienie i uporządkowanie własnej wiedzy. Odpowiadając na pytania mentee, pomagając w strukturze, wyjaśniając trudne kwestie, podkreślając wartości systemu czy zasady oceny, mentor jest zmuszony do ponownego przemyślenia swojego doświadczenia, znalezienia nowych sformułowań i dostrzeżenia obszarów do rozwoju własnych kompetencji. To potężny bodziec do ciągłego rozwoju.
2. Świeże spojrzenie i informacja zwrotna.
Jeśli mentee jest niedawnym absolwentem uczelni lub początkującym specjalistą ds. HSE, zazwyczaj wnosi ze sobą aktualną wiedzę akademicką, zna najnowsze technologie i podejścia. Może zadać nieoczekiwane pytanie, które skłoni mentora do spojrzenia na znany problem z innej perspektywy. Pomaga to w walce z zawodową stagnacją i znajdowaniu innowacyjnych rozwiązań.
3. Rozwój umiejętności przywódczych i menedżerskich.
Mentoring to idealny poligon do doskonalenia umiejętności miękkiego wpływu, motywowania, coachingu i delegowania zadań. Umiejętność odpowiedniego wyznaczania celów, udzielania konstruktywnej informacji zwrotnej i inspirowania współpracownika jest bezcenna dla rozwoju kariery mentora.
4. Wzmocnienie autorytetu i uznanie.
Skuteczny mentor, który wykształcił silnego specjalistę, naturalnie podnosi swój status w środowisku zawodowym. Jest postrzegany nie tylko jako ekspert, ale jako lider zdolny do kształtowania nowych kadr i wzmacniania podejścia do podnoszenia poziomu bezpieczeństwa. Zwiększa to poziom zaufania ze strony współpracowników i ekspertów.
5. Dziedzictwo i wkład w kulturę bezpieczeństwa.
Doświadczony specjalista ds. HSE zgromadził bezcenną wiedzę, której nie można znaleźć w podręcznikach. Mentoring pozwala przekazać to dziedzictwo, zaszczepić właściwe wartości i podejście do bezpieczeństwa. To szansa na stworzenie długoterminowego, pozytywnego efektu i obniżenie wskaźnika wypadkowości nie tylko we własnej firmie, ale także na wpłynięcie na kulturę bezpieczeństwa w innych branżach.
Korzyści dla mentee (początkującego specjalisty ds. HSE)
Dla nowicjusza w obszarze HSE wsparcie mentora to szansa na odczucie zawodowego oparcia, uporządkowanie swojej wiedzy już na pierwszych etapach, znalezienie i określenie wraz z mentorem skutecznej drogi do sukcesu zawodowego oraz zbudowanie solidnych fundamentów dla swojej kariery.
1. Przyspieszona adaptacja i skrócenie okresu „niewiedzy”.
Zamiast miesięcy prób i błędów, mentee otrzymuje sprawdzone algorytmy działania. Mentor pomaga zrozumieć specyfikę, lokalne akty prawne i ukryte pułapki, które nie są oczywiste dla zewnętrznego obserwatora. Takie głębokie zanurzenie w temat skraca czas nieświadomych kroków i od razu daje mentee możliwość strukturalnego rozwoju własnego oraz zarządzanego przez niego systemu HSE.
2. Umiejętności praktyczne i rzeczywiste przypadki.
Jak przeprowadzić skuteczny instruktaż, który zapadnie w pamięć? Jak wyegzekwować usunięcie naruszenia od kierownika zmiany? Jak zbadać wypadek, aby znaleźć jego prawdziwą przyczynę? Odpowiedzi na te pytania przychodzą wraz z doświadczeniem, którym mentor aktywnie dzieli się z mentee.
3. Dostęp do sieci kontaktów zawodowych.
Doświadczony mentor zazwyczaj posiada szeroką sieć kontaktów (inspektorzy państwowi, przedstawiciele firm doradczych, koledzy z innych branż, eksperci). Może zapoznać mentee z odpowiednimi ludźmi, co otwiera drzwi do nowych doświadczeń i możliwości zawodowych.
4. Redukcja stresu i wzrost pewności siebie.
Pierwsze miesiące pracy w HSE mogą być przerażające: ogromna odpowiedzialność, opór zespołu, skomplikowane wymogi prawne. Obecność starszego kolegi, który zawsze wesprze radą i podzieli się podobnym doświadczeniem z przeszłości, daje mentee poczucie bezpieczeństwa i wiary we własne siły.
5. Rozwój kariery i planowanie.
Mentor pomaga mentee nie tylko w rozwiązywaniu bieżących zadań, ale także w budowaniu długoterminowej ścieżki kariery. Może doradzić, jakie kursy doszkalające warto ukończyć, w jakich projektach wziąć udział dla największego rozwoju, a także stać się osobą polecającą przy awansie zawodowym.
Podsumowanie
Mentoring w HSE to nie jednostronna „działalność charytatywna”, lecz obopólnie korzystny sojusz. Dla mentora to wyjątkowa okazja do zbudowania stabilnego i proaktywnego systemu bezpieczeństwa, obniżenia ryzyk i zachowania wiedzy nie tylko we własnej firmie, ale w całej społeczności zawodowej, a także droga do rozwoju osobistego i zawodowego, uznania oraz pozostawienia po sobie dziedzictwa. Dla mentee to bezcenne źródło szybkiego startu, pewności siebie i budowania udanej kariery.
Inwestując czas w mentoring, inwestujemy w przyszłość, w której wartość ludzkiego życia i zdrowia stawiana jest na pierwszym miejscu, a profesjonalizm w HSE przekazywany jest z rąk do rąk jako najważniejsza wartość.
To doświadczenie stało się dla mnie potężnym katalizatorem rozwoju zawodowego. Zmusiło mnie nie tylko do przekazywania wiedzy, ale także do krytycznej oceny, uporządkowania i odświeżenia własnego podejścia. Przekonałam się, że mentoring to nie jednostronny przekaz, ale obopólnie korzystny dialog, który utrzymuje w dobrej formie i poszerza horyzonty.
Dlatego jednym z moich kluczowych celów na przyszły rok jest przyjęcie pod osobistą opiekę większej liczby mentee. Dziękuję mojemu mentee za niesamowite zaangażowanie w proces, otwartość i oddanie! Cieszę się, że dzięki wspólnej pracy udało nam się osiągnąć tak wysokie wyniki w tak krótkim czasie.