Historycznie zarządzanie HSE ewoluowało od prostych inicjatyw społecznych do złożonych systemów: szkoleń, standardów, audytów behawioralnych i programów przywództwa. Jednak pomimo wszystkich tych środków, statystyki wypadków w branży naftowo-gazowej, osiągnąwszy pewne plateau, przestały spadać. Łatwe problemy, rozwiązywane metodami inżynieryjnymi i standardami, zostały już wyeliminowane. Dziś kluczowym wyzwaniem staje się czynnik ludzki. To właśnie zrozumienie, jak stworzyć warunki, w których pracownik podejmuje właściwe, a nie wymuszone decyzje, jest naturalnym etapem rozwoju branży na drodze do zerowej wypadkowości.
Podczas webinarium prelegent analizuje czynnik ludzki nie jako abstrakcyjne pojęcie, ale jako zestaw konkretnych działań podejmowanych przez człowieka w celu wykonania pracy. Na te działania wpływa wiele czynników: psychologiczne, fizyczne, organizacyjne i społeczne. Szczególną uwagę zwraca się na koncepcję „aktywatorów błędów” (error traps) – warunków lub okoliczności w miejscu pracy, które zwiększają prawdopodobieństwo popełnienia błędu. Zrozumienie i identyfikacja tych aktywatorów pozwala skuteczniej oceniać ryzyko i zarządzać nim, przenosząc punkt ciężkości z obwiniania pracownika na analizę braków systemowych.
Tradycyjne podejście często sprowadza się do szukania winnego: pracownik naruszył procedurę – więc to jego wina. Jednak prelegent proponuje spojrzeć na problem przez pryzmat „nastawienia na rozwój”. W tym paradygmacie naruszenie jest postrzegane nie jako przyczyna zdarzenia, ale jako jego skutek. Często naruszenia są wynikiem adaptacji pracownika do niedoskonałych procedur lub nieodpowiednich warunków pracy. Ludzie stykają się z dylematami produkcyjnymi, na przykład gdy ścisłe przestrzeganie zasad nie pozwala na terminowe wykonanie pracy. Zrozumienie lokalnej racjonalności – dlaczego w danym momencie decyzja wydawała się pracownikowi jedyną słuszną – jest kluczowe dla zapobiegania podobnym incydentom w przyszłości.
W wystąpieniu szczegółowo omówiono podejście firmy do zmiany kultury bezpieczeństwa. Kluczową rolę odgrywają liderzy – od najwyższego kierownictwa po menedżerów liniowych. Ich zadaniem jest zmiana stosunku do incydentów, przechodząc od środków karnych do wyciągania wniosków i systemowego rozwiązywania problemów. Strategia obejmuje przegląd programów przywództwa z naciskiem na czynnik ludzki, szkolenie pracowników na wszystkich szczeblach oraz wdrożenie koncepcji „zespołów ds. wyciągania wniosków” (Learning Teams), które analizują nie tylko zaistniałe incydenty, ale także potencjalnie niebezpieczne sytuacje adaptacyjne.
Przeglądaj pełną bibliotekę najlepszych praktyk bezpieczeństwa przemysłowego
Przejdź do biblioteki