Rozwój kultury bezpieczeństwa w organizacji to nie tylko wdrażanie nowych zasad, ale głęboka transformacja myślenia i zachowania zespołu. Podczas webinarium prelegenci Jewgienij Parygin i Tatiana Mielnicka szczegółowo omawiają etapy rozwoju kultury bezpieczeństwa, pokazując, jak zmienia się motywacja pracowników i taktyka liderów w miarę dojrzewania organizacji.
Prelegent analizuje trzy kluczowe etapy ewolucji kultury bezpieczeństwa. Na pierwszym etapie dominuje motywacja wewnętrzna oparta na przymusie i strachu przed karą. Menedżerowie stosują taktykę „kija i marchewki”, demonstrując przywileje statusowe. Drugi etap charakteryzuje się stymulacją poprzez wstyd przed „swoimi” – pracownicy zaczynają zastanawiać się, co pomyślą o nich koledzy. Dla liderów na tym etapie ważne jest, aby stać się „swoimi” dla podwładnych, by skutecznie wpływać na nich poprzez przekonywanie i zachęcanie. Wreszcie trzeci, najwyższy etap to motywacja oparta na sumieniu, samokontroli i samomotywacji. Tutaj taktyka liderów opiera się na współpracy i tworzeniu atmosfery zaufania.
Wystąpienie szczegółowo omawia psychofizjologiczny aspekt bezpieczeństwa. Prelegent pokazuje na przykładzie, jak stres przenosi pracownika do „czerwonej strefy” myślenia, gdzie krytyczne myślenie jest tłumione, a prawdopodobieństwo błędów rośnie. Według badań powrót ze stanu stresu do „zielonej strefy” krytycznego myślenia może zająć do 2,5 godziny. W stanie stresu pogarsza się pamięć, spada potencjał intelektualny i spowalniają reakcje ruchowe, co często staje się przyczyną wypadków w miejscu pracy.
Dla zapewnienia bezpieczeństwa kluczowe jest kształtowanie bezpiecznego myślenia automatycznego. W sytuacji awaryjnej, gdy człowiek znajduje się pod silnym wpływem hormonów stresu, to właśnie automatyczne umiejętności, wypracowane poprzez wielokrotne powtarzanie prawidłowych działań, ratują życie. Krytyczne myślenie wymaga czasu i spokojnego otoczenia, dlatego w sytuacjach ekstremalnych poleganie wyłącznie na nim jest niebezpieczne.
Kultura zmian wymaga umiejętnego stosowania narzędzi wpływu. Prelegent podkreśla, że chociaż strach i kara mogą przynieść szybkie rezultaty na początkowych etapach, na dłuższą metę niszczą psychikę i zmniejszają zaangażowanie personelu. Ciągły stres prowadzi do wysokiego poziomu kortyzolu, co osłabia układ odpornościowy i obniża wydajność pracy.
Aby przejść na wyższe poziomy kultury bezpieczeństwa, konieczne jest rozwijanie poczucia wstydu (świadomość niespełniania oczekiwań zespołu) i sumienia (wewnętrzna samokontrola). Sprzyjające środowisko, w którym przeważają nagrody za właściwe zachowanie, przyczynia się do wzrostu zaangażowania personelu do 80-95%. Kary pozostają konieczne tylko w celu powstrzymania świadomych naruszeń i niebezpiecznych zachowań.
Przeglądaj pełną bibliotekę najlepszych praktyk bezpieczeństwa przemysłowego
Przejdź do biblioteki