การบูรณาการระบบบริหารจัดการความเสี่ยงเข้ากับโครงสร้างพื้นฐานทางธุรกิจ

การเปลี่ยนผ่านจากการปฏิบัติงานด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยแบบแยกส่วนไปสู่ระบบบริหารจัดการความเสี่ยงแบบบูรณาการ ถือเป็นขั้นตอนสำคัญในการพัฒนาวัฒนธรรมความปลอดภัยในองค์กรอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ แนวทางที่มุ่งเน้นความเสี่ยงไม่ได้เป็นเพียงหน้าที่ของฝ่าย HSE อีกต่อไป แต่ได้กลายเป็นส่วนพื้นฐานของการควบคุมกระบวนการผลิต ในการบรรยายครั้งนี้ Andrey Silantiev (AIM Mенеджмент) ได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับกลไกการนำการควบคุมด้วยมาตรการป้องกัน (Barrier Control) ไปใช้ในกระบวนการทางธุรกิจประจำวัน พร้อมทั้งวิเคราะห์ข้อผิดพลาดทั่วไปที่เกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอนของวงจร PDCA

จากการใช้รายการตรวจสอบแบบเป็นทางการไปสู่การควบคุมด้วยมาตรการป้องกันที่แท้จริง

ประสิทธิภาพของการควบคุมความเสี่ยงวิกฤตขึ้นอยู่กับว่ากระบวนการนี้ถูกรับรู้ในพื้นที่ปฏิบัติงานอย่างไร วิทยากรได้ระบุขั้นตอนสำคัญ 4 ประการในการสร้างการควบคุมด้วยมาตรการป้องกัน ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีกับดักทางการบริหารที่ต้องระวัง:

• การกำหนดความเสี่ยงสูงสุด (TOP-risks) ร่วมกัน: การจัดทำรายการความเสี่ยงวิกฤตต้องอ้างอิงจากสถิติการบาดเจ็บและอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นจริงในอุตสาหกรรมนั้นๆ กฎสำคัญคือกระบวนการนี้ต้องทำร่วมกับบุคลากรฝ่ายผลิต ไม่ใช่พัฒนาโดยผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยเพียงลำพัง
• การสื่อสารคุณค่าของเครื่องมือ: ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดคือการลดทอนการควบคุมด้วยมาตรการป้องกันให้เหลือเพียงการกรอกรายการตรวจสอบ หัวหน้างานสายการผลิตต้องเข้าใจว่ารายการตรวจสอบเป็นเพียงกลไกในการบันทึกข้อมูล แต่คุณค่าที่แท้จริงอยู่ที่การจัดระบบข้อกำหนดด้านความปลอดภัยทางอุตสาหกรรม
• การประเมินประสิทธิภาพจริงของมาตรการป้องกัน: การมีมาตรการป้องกันอยู่แค่ในกระดาษหรือในแบบแปลนไม่ได้รับประกันว่าจะใช้งานได้จริง วิทยากรยกตัวอย่างสัญญาณเตือนภัยของสายพานลำเลียงว่า หากติดตั้งไว้เพียงที่หัวและท้ายสายพาน พนักงานที่อยู่ตรงกลางสายพานจะไม่ได้ยินเสียง รายการตรวจสอบต้องถูกออกแบบมาเพื่อตรวจสอบการป้องกันที่ใช้งานได้จริง ไม่ใช่แค่ความสอดคล้องตามแบบแปลน
• การนำระบบอัตโนมัติและการบูรณาการเข้าสู่คณะกรรมการ: ผลการตรวจสอบจากหน้างานต้องถูกส่งไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อการตัดสินใจเชิงบริหารอย่างทันท่วงที การใช้กระดาษหรือตาราง Excel ในการควบคุมนั้นไม่มีประสิทธิภาพ ระบบจำเป็นต้องใช้โซลูชันด้านไอทีและแอปพลิเคชันบนมือถือที่ทันสมัย

วงจรเดมมิ่ง (PDCA) ในการบริหารจัดการความเสี่ยง: จุดที่เกิดช่องว่าง

ระบบบริหารจัดการความเสี่ยงต้องเป็นไปตามหลักการบริหารกระบวนการและต้องได้รับการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องตามวงจรเดมมิ่ง (Plan-Do-Check-Act) ในทางปฏิบัติพบว่าขั้นตอนการวางแผนและการปฏิบัติ (การระบุอันตราย, เมทริกซ์ความเสี่ยง, โครงการเป้าหมาย) ในบริษัทส่วนใหญ่ทำได้ดี แต่ในขั้นตอนการตรวจสอบและวิเคราะห์กลับมีช่องว่างเชิงระบบ

ส่วนของ "การตรวจสอบ" (Check) ต้องการแนวทางแบบหลายระดับ สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่การกำหนดหน้าที่ของหัวหน้างานในการประเมินความเสี่ยง แต่ต้องตรวจสอบอย่างเป็นระบบว่าพวกเขาได้ปฏิบัติหน้าที่นั้นจริงหรือไม่ ซึ่งหากไม่มีการสนับสนุนด้านไอทีที่โปร่งใส การควบคุมเช่นนี้ย่อมเป็นไปไม่ได้

ส่วนของ "การวิเคราะห์และปรับปรุง" (Act) เผยให้เห็นจุดที่ต้องพัฒนาสองประการ ประการแรกคือการตรวจสอบความสามารถในการนำระบบบริหารจัดการความเสี่ยงไปใช้จริงในพื้นที่ ประการที่สองคือการเชื่อมโยงประสิทธิภาพการบริหารความเสี่ยงเข้ากับระบบแรงจูงใจของพนักงาน หาก KPI ด้านความเสี่ยงถูกกำหนดไว้เฉพาะสำหรับผู้บริหารระดับสูงและไม่ถูกส่งต่อไปยังระดับปฏิบัติการ ระบบจะขาดความยั่งยืน

สิ่งที่คุณจะได้เรียนรู้จากการบรรยายนี้:

• วิธีการดึงบุคลากรฝ่ายผลิตเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการประเมินและควบคุมความเสี่ยงวิกฤตอย่างถูกต้อง
• เหตุใดรายการตรวจสอบแบบกระดาษจึงทำลายแนวคิดการควบคุมด้วยมาตรการป้องกัน และวิธีการเปลี่ยนไปใช้โซลูชันไอทีบนมือถืออย่างชาญฉลาด
• วิธีการตรวจสอบประสิทธิภาพการทำงานจริงของมาตรการป้องกันในพื้นที่ผลิต
• วิธีการบูรณาการผลการตรวจสอบหน้างานเข้ากับการทำงานของคณะกรรมการความปลอดภัยในการผลิต
• วิธีการเชื่อมโยงประสิทธิภาพของระบบบริหารจัดการความเสี่ยงเข้ากับแรงจูงใจของพนักงานในทุกระดับ