W swoich wystąpieniach i publikacjach eksperci w dziedzinie HSE często podkreślają, że najważniejszym czynnikiem wpływającym na poziom kultury bezpieczeństwa w organizacji jest czynnik ludzki. My w firmie OAO „RŻD” podzielamy ten punkt widzenia i uważamy, że najskuteczniejszymi sposobami oddziaływania na czynnik ludzki są działania edukacyjne i angażujące pracowników. Jednym z kierunków w tym obszarze są Mistrzostwa profesjonalistów OAO „RŻD”, które składają się z etapów eliminacyjnych oraz finału odbywającego się raz na 2 lata.
Mistrzostwa profesjonalistów OAO „RŻD” zostały stworzone jako krajowy format Korporacyjnych mistrzostw umiejętności zawodowych oparty na metodologii WorldSkills – RZDSkills.
W obszarze HSE w naszej firmie rywalizują specjaliści ds. HSE, a także pracownicy zawodów robotniczych, którzy demonstrują znajomość zasad bezpieczeństwa podczas wykonywania procesów technologicznych. Są to prace związane z występowaniem ryzyk zawodowych, na przykład: eksploatacja lokomotyw, naprawa i bieżące utrzymanie torów kolejowych, konserwacja sieci trakcyjnej, serwis i naprawa wagonów oraz inne.
W okresie od 17 do 21 lipca 2023 r. w Jekaterynburgu odbył się pierwszy finał Mistrzostw profesjonalistów OAO „RŻD”. W mistrzostwach wzięło udział ponad 2 tys. kolejarzy reprezentujących 65 specjalności i 279 miast Rosji. Przygotowano dla nich 40 konkursów w 8 ścieżkach, które odbywały się w 4 lokalizacjach: stacja Jekaterynburg-Pasażerski; stacja Szartasz; baza produkcyjna Swierdłowskiego Dystansu Budowli Cywilnych; Swierdłowska Kolej Dziecięca. Podczas konkursu wykorzystano 2870 jednostek sprzętu i 77 trenażerów.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa uczestników na terenach mistrzostw opracowano instrukcje HSE oraz zorganizowano instruktaże HSE.
W kompetencji „HSE” rywalizowało ze sobą 32 specjalistów ds. HSE, reprezentujących różne obszary działalności firmy OAO „RŻD” i regiony: po 2 przedstawicieli z każdej z 16 kolei. Każdy uczestnik w zawodach finałowych był reprezentowany przez eksperta, który z jednej strony oceniał innych uczestników, a z drugiej reprezentował interesy swojego podopiecznego w przypadku kwestii spornych. Na miejscu obecny był również główny ekspert, który koordynował działania ekspertów, uczestników i placu konkursowego podczas finału mistrzostw. Dla ekspertów pracujących we wszystkich lokalizacjach mistrzostw opracowano zautomatyzowany system oceny uczestników, dostępny na urządzeniach mobilnych.
Konkursy odbywały się przez 4 dni w ramach modułów: tworzenie wykazu dokumentów; szkolenia HSE; ocena i ograniczanie ryzyk zawodowych; dopuszczanie pracowników do wykonywania funkcji zawodowych; pierwsza pomoc i dochodzenie powypadkowe; kontrola warunków i wymagań HSE; funkcjonowanie systemu zarządzania HSE; wdrażanie kultury bezpieczeństwa.
Specjaliści ds. HSE, zgodnie z zatwierdzonym zadaniem konkursowym, rywalizowali w takich dyscyplinach jak: identyfikacja ryzyk i zagrożeń zawodowych, opracowywanie środków profilaktycznych w celu ograniczenia wypadków przy pracy i chorób zawodowych, dobór dokumentów normatywnych, udzielanie pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach i wiele innych.
Do przeprowadzenia zawodów z zakresu udzielania pierwszej pomocy zakupiono 2 trenażery z realistycznie przedstawionymi urazami, w tym z amputacjami kończyn, oparzeniami i ranami ciętymi, stosowano również sztuczną krew. Należy zaznaczyć, że praca z takimi trenażerami stała się prawdziwym wyzwaniem nawet dla doświadczonych specjalistów, którzy sami są instruktorami udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym.
Wydarzenia mistrzostw pozwoliły zidentyfikować zarówno mocne strony uczestników w kwestiach HSE, jak i obszary do rozwoju, co stało się cenną informacją zwrotną dla menedżerów odpowiedzialnych za kwestie HSE. W zakresie obszarów do rozwoju należy zwracać uwagę również na uniwersalne kompetencje, które są niezbędne każdemu specjaliście tak samo jak profesjonalne.
Specjaliści, którzy uzyskali najlepsze wyniki, tworzą nieoficjalną rezerwę kadrową w firmie i mogą być brani pod uwagę na wyższe stanowiska w obszarach HSE.
Obecnie organizujemy etapy regionalne w celu wyłonienia uczestników kolejnego finału w 2025 roku, w którym rywalizować będzie 16 najlepszych specjalistów ds. HSE. System zawodów motywuje specjalistów do głębszego zgłębiania zagadnień zawodowych, wzajemnej interakcji i wykazywania się najlepszymi cechami. A finał, oprócz części konkursowej, pozwala wszystkim uczestnikom porozmawiać na tematy zawodowe, poznać się nawzajem i zanurzyć w atmosferze wielkiego wydarzenia integracyjnego.