Ocena ryzyka prac na wysokości

Dziś chciałabym podzielić się doskonałym narzędziem, które będzie przydatne dla wszystkich bez wyjątku zakładów produkcyjnych, w których pracownicy wykonują prace na wysokości.

Jak wszyscy wiemy, prace na wysokości należą do prac o zwiększonym zagrożeniu i niosą ze sobą wysokie ryzyko dla personelu. Według danych WNII Pracy Ministerstwa Pracy Rosji z lat 2019-2023 upadki z wysokości zajmują czołowe miejsce pod względem udziału głównych rodzajów (typów) wypadków o ciężkich skutkach (str. 12 raportu „Stan wypadkowości przy pracy”).

W naszym zakładzie, w ramach działań prewencyjnych mających na celu organizację bezpiecznych prac na wysokości, wykonano ogromną pracę związaną z oceną ryzyka prac na wysokości wykonywanych przez personel.

Proces oceny ryzyka prac na wysokości w rzeczywistości nie różni się od standardowej oceny ryzyka i składa się z następujących etapów:

1. Powołanie komisji do przeprowadzenia oceny ryzyka przy pracach na wysokości. Nie praktykujemy tego jako „oficjalnego” dokumentu w formie zarządzenia, lecz zazwyczaj angażujemy w ocenę ryzyka kierowników działów i samych pracowników.
2. Przeprowadzenie oceny ryzyka bezpośrednio na terenie zakładu. Opracowaliśmy listę kontrolną „Analiza oceny ryzyka podczas wykonywania prac na wysokości” (załączona do artykułu). Podczas wykonywania tych prac obowiązkowo sporządzana jest dokumentacja fotograficzna jako załącznik do listy kontrolnej, aby można było z niej korzystać w przyszłości przy wystawianiu pozwolenia na pracę.

Kryteriami w naszej metodyce oceny ryzyka są: prawdopodobieństwo wystąpienia, częstotliwość wystąpienia oraz stopień zagrożenia.

Poziom ryzyka określa się według wzoru: (Ocena prawdopodobieństwa + Ocena częstotliwości) x Ocena stopnia zagrożenia.

Na podstawie listy kontrolnej ocenia się kilka wskaźników, na przykład: istniejące środki i systemy kontroli, warunki środowiskowe, które również mogą wpływać na prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka, zagrożenia podczas pracy (np. otwór w ścianie, praca na krawędzi dachu, obecność spadu, przestrzeń zamknięta itp.).

3. Wprowadzenie informacji o miejscach, w których prowadzone są prace na wysokości, wraz z wynikami oceny ryzyka do jednolitej bazy (u nas jest to plik Excel z aktywnymi linkami do samych arkuszy oceny i zdjęciami – załączony do artykułu).
4. Opracowanie planu działań na podstawie wyników oceny ryzyka. Po przeprowadzeniu oceny ryzyka w naszym zakładzie zidentyfikowaliśmy 403 punkty prac na wysokości we wszystkich obszarach, zaplanowano i zrealizowano 127 działań korygujących mających na celu zmniejszenie lub wyeliminowanie ryzyka podczas prac na wysokości.

Dlaczego przeprowadzenie tej oceny ryzyka jest ważne konkretnie dla prac na wysokości? Po pierwsze, oszczędza to czas na uzgadnianie prac o zwiększonym zagrożeniu, jeśli mowa o jakichś „standardowych pracach”. Mając dostęp do bazy, można z łatwością ocenić, czy w danym momencie istnieją ryzyka i co należy zrobić, aby je zminimalizować. Po drugie, często, gdy przeprowadzamy ocenę ryzyka dla poszczególnych stanowisk lub ogólną dla całego zakładu (w zależności od specyfiki metodyki na danym obiekcie), możliwe jest, że nie wszystkie tego typu prace zostaną uwzględnione. Aby wyeliminować „białe plamy” w procesie oceny ryzyka, procedura ta jest niezwykle skuteczna.

Do przeprowadzenia takiej oceny oczywiście potrzebny będzie czas i zasoby ludzkie, ponieważ analiza i synteza informacji wymagają dużego zaangażowania, ale w efekcie pozytywnie wpłynie to na poziom bezpieczeństwa HSE przy organizacji prac na wysokości. Ważne jest również, aby nie zapominać o przeprowadzaniu okresowej ponownej oceny, ponieważ warunki mogą ulegać zmianom i wpływać na wyniki oceny.