Autor: Irina Klimanova, Head of HSE Service — Rosatom Fiberglass
Aby zwiększyć świadomość zagrożeń, chcę podzielić się ważnym narzędziem – „kartą bezpieczeństwa obszaru”, która pomaga dostrzec ryzyka w danym miejscu i stosować odpowiednie środki ochrony indywidualnej.
Karta bezpieczeństwa to wizualna „panorama” strefy produkcyjnej, w której w jednym miejscu zebrano układ przestrzenny, zagrożenia, środki ochrony i zasady postępowania. Taka karta pomaga szybko zorientować się pracownikom i podwykonawcom, zmniejszyć prawdopodobieństwo wypadków oraz przyspieszyć dopuszczenie do pracy.
Co może znajdować się na karcie bezpieczeństwa obszaru
- Plan obszaru z opisem stref i urządzeń, w tym granice stref niebezpiecznych oraz kierunki ruchu.
- Zagrożenia i ograniczenia
– Lokalne ryzyka, na przykład: wysoka temperatura, uderzenie, zmiażdżenie, praca na wysokości, ruchome części maszyn itp.;
– Strefy podwyższonego ryzyka, miejsca możliwego upadku przedmiotów, zakaz/ograniczenie dostępu
- Środki i zasoby bezpieczeństwa:
– Punkty kotwiczenia do prac na wysokości, bariery, siatki;
– ŚOI z podziałem na strefy;
– Środki ratunkowe i ewakuacyjne: apteczki, hydranty, gaśnice itp.;
- Legenda i zasady postępowania: objaśnienia wszystkich piktogramów, lista kluczowych zagrożeń i wymagań, kontakty w sytuacjach awaryjnych.
- Metryka dokumentu: data zatwierdzenia karty, osoba odpowiedzialna za opracowanie, wersja. Można również utworzyć kod QR z linkiem do instrukcji, planu ratunkowego i innych przydatnych dokumentów dotyczących danego obszaru.
Karta jest tworzona w celu:
- Szybkiej orientacji nowych pracowników i podwykonawców. Może być również wykorzystywana do wizualnego instruktażu przed rozpoczęciem prac;
- Wsparcia systemu 5S: wyznaczanie stref, standaryzacja podejść, minimalizacja chaosu i nieporządku;
- Zrozumienia ryzyka podczas wykonywania prac o podwyższonym niebezpieczeństwie, co w efekcie skraca czas uzgadniania prac na podstawie pozwoleń na pracę, ponieważ informacje znajdują się na jednym schemacie. Kartę można również wykorzystać do opracowania planu realizacji robót, uwzględniając już zidentyfikowane ryzyka;
- Wsparcia podczas obchodów bezpieczeństwa i szkoleń personelu;
- Zwiększenia gotowości na wypadek sytuacji awaryjnych: personel widzi najbliższe środki gaśnicze, apteczki i drogi ewakuacyjne.
Kiedy należy przeglądać i aktualizować kartę
Przegląd karty jest obowiązkowy przy każdej zmianie wpływającej na ryzyko lub trasy przemieszczania się ludzi/sprzętu/ładunków:
- Zmiana układu: przeniesienie sprzętu, pojawienie się stref tymczasowych (długotrwały remont lub prace budowlane), zmiana przejść lub schodów;
- Nowe lub zmienione zagrożenia: pojawienie się nowych nawierzchni, zmiana reżimów temperaturowych itp.;
- Zmiana środków ochrony i ratunkowych: przeniesienie/dodanie gaśnic, hydrantów, apteczek, punktów kotwiczenia, barier itp.;
- Aktualizacja zasad: nowe wymagania dotyczące ŚOI, pozwoleń, zasad poruszania się po obszarze;
- Na podstawie wyników dochodzeń powypadkowych: zidentyfikowano martwe strefy, konflikty ciągów komunikacyjnych, nieczytelne lub przestarzałe symbole;
Dobrze opracowana i aktualna karta bezpieczeństwa zamienia obszar w „przejrzysty” system: dla wszystkich przebywających w danym miejscu zagrożenia są jasne i widoczne PRZED wejściem na jego teren, wiadomo, jak można się chronić i jakie są główne wymagania dotyczące przebywania. Jest to jedno z najtańszych narzędzi w obszarze HSE, które nie wymaga bezpośrednich nakładów finansowych, ponieważ takie karty mogą być opracowane przez zespół przedsiębiorstwa.