Nie samą ropą naftową

W dziedzinie incydentów ekologicznych najgłośniej i najczęściej mówi się o wydarzeniach związanych z sektorem naftowo-gazowym. Mam wrażenie, że przestaliśmy wręcz słyszeć o potencjalnym zagrożeniu ekologicznym wynikającym z niemal każdej działalności gospodarczej człowieka.

Ciekawie było zbadać ten temat pod kątem najbardziej wyrazistych wydarzeń ostatniego stulecia.

Przedstawiam wam mój osobisty ranking. Zawsze musimy pamiętać, że ekologia to ważny aspekt bezpiecznej pracy i życia, niezależnie od branży.

1. Katastrofa w Bhopalu (1984, Indie): Wyciek izocyjanianu metylu z fabryki Union Carbide doprowadził do natychmiastowej śmierci tysięcy ludzi. Skutki: zanieczyszczenie gleby i wody, choroby przewlekłe. Usuwanie skutków trwa, ekosystem nie uległ regeneracji.

2. Katastrofa w Czarnobylu (1986, Ukraina): Wybuch w elektrowni jądrowej spowodował skażenie promieniotwórcze ogromnych terytoriów. Skutki: zachorowalność na raka, mutacje u zwierząt i roślin. Usuwanie skutków: budowa sarkofagu, dekontaminacja stref. Ekosystem częściowo się odradza, ale z anomaliami.

3. Wysychanie Jeziora Aralskiego (od lat 60. XX wieku, Kazachstan/Uzbekistan): Intensywny pobór wody do irygacji doprowadził do katastrofalnego spadku poziomu morza. Skutki: zmiany klimatyczne, burze pyłowe, pogorszenie stanu zdrowia ludności. Usuwanie skutków: próby przywrócenia przepływu rzek, tworzenie lokalnych zbiorników wodnych. Ekosystem został praktycznie bezpowrotnie utracony.

4. Kwaśne deszcze (od lat 70. XX wieku, Ameryka Północna/Europa): Emisje siarki i azotu do atmosfery doprowadziły do zakwaszenia opadów. Skutki: obumieranie lasów i jezior, uszkodzenia budynków. Usuwanie skutków: redukcja emisji z zakładów przemysłowych. Ekosystemy częściowo się odradzają.

5. Katastrofa w hucie aluminium w Ajce (2010, Węgry): Pęknięcie tamy zbiornika z czerwonym szlamem spowodowało zalanie toksycznymi odpadami. Skutki: zanieczyszczenie zbiorników wodnych, śmierć flory i fauny. Usuwanie skutków: neutralizacja szlamu, oczyszczanie terenów. Odbudowa przebiega powoli.

6. Katastrofa w Fukushimie (2011, Japonia): Trzęsienie ziemi i tsunami doprowadziły do awarii w elektrowni jądrowej. Skutki: skażenie promieniotwórcze wody i gleby. Usuwanie skutków: dekontaminacja, budowa obiektów ochronnych. Ekosystem powoli się odradza, ale z podwyższonym tłem promieniowania.

7. Wyciek w fabryce pestycydów (2014, Wirginia Zachodnia, USA): Substancja chemiczna przedostała się do rzeki Elk, powodując zanieczyszczenie wody pitnej. Skutki: zakłócenia w dostawach wody, zatrucia ludzi. Usuwanie skutków: oczyszczenie rzeki, wzmocnienie kontroli nad zakładami chemicznymi. Ekosystem szybko się zregenerował.

8. Przerwanie tamy w Brumadinho (2019, Brazylia): Pęknięcie tamy na osadniku rudy żelaza doprowadziło do ogromnego osuwiska błotnego i zanieczyszczenia rzeki Paraopeba. Skutki: śmierć ludzi i dzikiej przyrody, zanieczyszczenie wody. Usuwanie skutków: oczyszczanie rzeki i rekultywacja terenu. Ekosystem jest w trakcie regeneracji.

9. Pożary w Australii (2019-2020): Bezprecedensowe pod względem skali pożary zniszczyły ogromne terytoria. Skutki: śmierć miliardów zwierząt, zanieczyszczenie powietrza, zmiany klimatyczne. Usuwanie skutków: długoterminowa odbudowa lasów i populacji zwierząt. Ekosystem powoli się odradza.

Jak widać, ekologia oraz obszar HSE są ze sobą ściśle powiązane w jednej kluczowej kwestii – zapobieganie jest znacznie ważniejsze i tańsze niż usuwanie skutków. O ile w ogóle można je jeszcze usunąć.

Poważne incydenty charakteryzują się różnym czasem trwania późniejszej regeneracji ekosystemów, ale czasami procesy te stają się praktycznie nieodwracalne.

Życzę wam, aby wszystko wam się udawało, a bezpieczne środowisko było naszym nieodłącznym towarzyszem.

Niech moc będzie z wami)