Ekologia i budownictwo. EkoZOS.

Ekologiczna ocena zgodności obiektu z dokumentacją projektową (EkoZOS) to obowiązkowy dokument niezbędny do uzyskania pozwolenia na oddanie do użytku niektórych rodzajów obiektów budownictwa kapitałowego lub ich przebudowy.

Sporządza się go po przejściu państwowej ekspertyzy ekologicznej (GEE) i zakończeniu budowy. Aby uzyskać ocenę, należy potwierdzić, że wybudowany obiekt jest zgodny z dokumentacją projektową, opiniami GEE i Głównej Ekspertyzy Państwowej (GGE), a także że zrealizowano wszystkie przewidziane działania z zakresu ochrony środowiska.

Regulacje prawne procedury

EkoZOS uzyskuje się na podstawie wyników kontroli terenowych, które przeprowadza oddział terytorialny Rosprirodnadzoru (lub inny organ terytorialny) na zlecenie jego centrali. Opinię federalnego organu państwowego nadzoru ekologicznego wydaje również oddział terytorialny Rosprirodnadzoru.

Procedura uzyskiwania EkoZOS jest ustandaryzowana – regulują ją następujące akty prawne:

• ustawa federalna z 10.01.2002 r. nr 7-FZ „O ochronie środowiska” (art. 65, ust. 8);
• Kodeks urbanistyczny Federacji Rosyjskiej (art. 55, ust. 3, pkt 9)
• rozporządzenie Rządu Federacji Rosyjskiej z 30.07.2021 r. nr 1096
• zarządzenie Rosprirodnadzoru z 28.06.2022 r. nr 347
• zarządzenie Rosprirodnadzoru z 01.03.2022 r. nr 123

Kto musi uzyskać EkoZOS

Wykaz obiektów, które są zobowiązane do uzyskania EkoZOS, został określony w zarządzeniu Rosprirodnadzoru z 28.06.2022 r. nr 347. Zgodnie z punktem 2 zarządzenia, EkoZOS muszą uzyskać wszystkie obiekty budownictwa kapitałowego zaliczane do obiektów I kategorii negatywnego oddziaływania na środowisko (NWOS), a także wszystkie obiekty budownictwa kapitałowego zlokalizowane:

• w wyłącznej strefie ekonomicznej Federacji Rosyjskiej
• na szelfie kontynentalnym Federacji Rosyjskiej
• na morskich wodach wewnętrznych i w morzu terytorialnym Federacji Rosyjskiej
• na terenach objętych szczególną ochroną przyrody
• na sztucznych działkach lądowych na obiektach wodnych

W pozostałych przypadkach przepisy prawa nie wymagają uzyskania tej oceny.

Procedura ta jest szczególnie ważna dla obiektów I kategorii negatywnego oddziaływania na środowisko (NWOS), ponieważ dla nich państwowa ekspertyza ekologiczna jest obowiązkowa.

Jakie dokumenty są potrzebne do uzyskania EkoZOS

Podstawowy pakiet obejmuje:

• opinię GEE dotyczącą dokumentacji projektowej
• samą dokumentację projektową
• zarządzenie o powołaniu osoby odpowiedzialnej za zakładową kontrolę ekologiczną
• dokumenty potwierdzające kwalifikacje pracowników podejmujących decyzje w zakresie ochrony środowiska (OŚ) w przedsiębiorstwie
• zaświadczenie o kategorii NWOS obiektu
• dokumentację dotyczącą organizacji miejsc gromadzenia odpadów według klas niebezpieczeństwa
• program zakładowej kontroli ekologicznej (PEK)
• raport z PEK
• pozwolenie na budowę
• zawiadomienie Rosprirodnadzoru o rozpoczęciu robót budowlanych
• akt zgodności obiektu z dokumentacją projektową

Zestaw dokumentów może ulec zmianie w zależności od kategorii NWOS obiektu, a także od wykazu badań ujętych w rozdziale 8 dokumentacji projektowej. Rozdział ten zawiera dane dotyczące ochrony środowiska: pomiary zawartości substancji zanieczyszczających w emisjach i glebie, pomiary poziomu hałasu i inne. Można również opierać się na dokumentacji sprawozdawczej: 2-TP (powietrze), 2-TP (odpady), deklaracji o opłatach za NWOS, raportach z PEK, NMU (niekorzystne warunki meteorologiczne), NDW (najwyższe dopuszczalne emisje) itp.

Etapy uzyskiwania EkoZOS

1. Najpierw należy ustalić, czy obiekt musi uzyskać EkoZOS. Można to sprawdzić na podstawie punktów zarządzenia Rosprirodnadzoru z 28.06.2022 r. nr 347. Jeśli EkoZOS jest wymagany, należy uzyskać w Rosprirodnadzorze harmonogram wizytacji i kontroli. W tym celu trzeba złożyć wniosek do urzędu, informując o rozpoczęciu budowy – nie później niż na 7 dni przed jej startem. Rosprirodnadzor rozpatruje wniosek i w odpowiedzi przesyła zatwierdzony harmonogram.
2. Następnie rozpoczyna się przygotowanie do uzyskania EkoZOS. W ramach przygotowań kategoria NWOS jest przypisywana placowi budowy, ponieważ to właśnie na nim, zgodnie z ósmym rozdziałem, należy realizować działania proekologiczne i pomiary w trakcie budowy. Plac budowy musi zostać przypisany do odpowiedniej kategorii w ciągu pół roku od rozpoczęcia jego funkcjonowania – czyli już po rozpoczęciu budowy.
3. Niezależnie od tego, jaka kategoria – III czy IV – zostanie przypisana, należy przygotować wszystkie rodzaje sprawozdawczości. Dodatkowo na tym etapie trzeba przeanalizować ósmy rozdział dokumentacji projektowej, dotyczący działań z zakresu ochrony środowiska. W zależności od jego treści należy przeprowadzić pomiary i badania z udziałem akredytowanego laboratorium.

Podsumowując, algorytm działań w celu uzyskania EkoZOS przedstawia się następująco:

1. Zawiadomić zarząd terytorialny lub centralę Rosprirodnadzoru (w zależności od tego, kto wydał opinię GEE) o rozpoczęciu budowy na 7 dni przed startem robót.

2. Uzyskać od Rosprirodnadzoru zatwierdzony plan kontroli na czas budowy – dla obiektów I kategorii nie więcej niż 6 kontroli.

3. Złożyć wniosek o wydanie oceny, wskazując w nim czas trwania robót budowlanych, dane rejestrowe oraz nazwę osoby prawnej.

4. Przejść niezaplanowaną kontrolę Rosprirodnadzoru po zakończeniu budowy lub przebudowy. W trakcie kontroli urząd ocenia zgodność ukończonego obiektu z dokumentacją projektową, opiniami GEE i GGE, a także weryfikuje realizację działań z zakresu ochrony środowiska, po czym podejmuje decyzję o wydaniu oceny.

5. Wydanie EkoZOS lub odmowa jego wydania.