Kontrola na stanowisku pracy. Co sprawdzać? Jak niczego nie przeoczyć? Model bezpiecznej pracy i jego praktyczne zastosowanie

W celu organizacji bezpieczeństwa w zakładzie produkcyjnym najważniejszym elementem jest zaangażowanie wszystkich uczestników procesu produkcyjnego w podnoszenie kultury bezpieczeństwa. Spełnianie wymogów przepisów HSE, identyfikacja i eliminacja zagrożeń oraz ryzyk w zakładzie to wspólna sprawa i bynajmniej nie jest to wyłączna prerogatywa inżyniera HSE czy samych pracowników. W tę misję musimy zaangażować również kadrę kierowniczą liniową.

Na inżynierze HSE spoczywa bardzo ważna misja – nauczenie personelu identyfikowania ryzyk i zarządzania nimi w procesie produkcji.

Nauczenie kierowników liniowych jakościowego przeprowadzania kontroli na stanowiskach pracy.

Praktyka pokazuje, że często realne kontrole HSE mają chaotyczny charakter, tzn. osoba kontrolująca – czy to mistrz produkcji (kierownik liniowy), czy kierownik działu, na którym spoczywają obowiązki kontroli bezpiecznych warunków pracy – podczas wizyty na stanowisku pracy sprawdza umownie mówiąc „wszystko, co wpadnie w oko i wyda się podejrzane”. Osoba kontrolująca może również kierować się obowiązującymi instrukcjami opisującymi bezpieczne działania personelu. Zdarzają się takie przykłady organizacji kontroli, w których wyraźnie widzimy stosowanie przez osobę kontrolującą wcześniej opracowanych checklist, opisujących standardowe kryteria organizacji bezpiecznych warunków pracy.

Metody sprawdzania zgodności z instrukcjami i kryteriami zawartymi w checklistach mają swoje miejsce i uzasadnienie, jednak dzisiaj chcę podzielić się z Państwem doświadczeniem w stosowaniu uniwersalnego podejścia, które będzie bardzo przydatne zarówno na początkowym etapie kształtowania kultury bezpieczeństwa, jak i w już działających systemach zarządzania HSE.

Podejście to opiera się na modelu bezpiecznej pracy stosowanym w praktykach międzynarodowych.

Model składa się z czterech fundamentalnych elementów niezbędnych do organizacji bezpiecznych warunków pracy na stanowisku:

• Element nr 1. Kompetentny personel.
• Element nr 2. Właściwe procedury.
• Element nr 3. Sprawny sprzęt i narzędzia.
• Element nr 4. Środowisko otaczające.

W praktycznym zastosowaniu wygląda to następująco:

Jesteś „Kontrolującym”.

Przychodzisz z kontrolą na dowolne stanowisko pracy (właśnie dowolne, ponieważ metoda jest uniwersalna) w celu sprawdzenia bezpieczeństwa wykonywania prac.

Jako przykład weźmy pracę niestandardową i niemonotonną, taką jak prace spawalnicze na odcinku rurociągu wewnątrz hali (poza stacjonarnym stanowiskiem).

Sprawdzamy po kolei:

• „Kompetentny personel”:

Wykonawcami prac powinni być pracownicy posiadający niezbędne kwalifikacje do wykonywania danego rodzaju prac;

Wykonawca prac musi być przeszkolony w zakresie bezpiecznych metod pracy, znać ryzyka na swoim stanowisku pracy oraz środki zapobiegające wpływowi tych ryzyk na niego podczas pracy.

• „Właściwe procedury”:

Wykonawca wykonuje tylko tę pracę, która została mu zlecona w poleceniu zadania;

Przed rozpoczęciem prac pracownik przeprowadził ocenę ryzyka. Koniecznie zapytaj pracownika, jakie ryzyka dostrzegł i co robi, aby te ryzyka obniżyć (wyeliminować). Oceń, czy wszystko zostało uwzględnione. Jeśli nie, dodatkowo wyjaśnij pracownikowi, jakich ryzyk nie uwzględnił i jak można nimi zarządzać (nie dopuszczać do ich wpływu na pracownika, z którym prowadzona jest rozmowa).

Czy pracownik prawidłowo stosuje ŚOI, czy wszystkie niezbędne ŚOI są dostępne, czy są sprawne, czy nie.

• „Sprawny sprzęt i narzędzia”:

Obejrzyj stosowany sprzęt i narzędzia.

Sprzęt i narzędzia muszą być w pełni sprawne.

Wyposażone w niezbędne osłony, blokady.

Jeśli nie masz pewności co do sprawności sprzętu lub stosowanego narzędzia, wstrzymaj ich użycie i eksploatację, a następnie wspólnie z kontrolowanym pracownikiem zapoznaj się z paszportem technicznym produktu.

• „Właściwe warunki pracy”

Drogi dojścia do stanowiska pracy muszą być wolne i niezagracone.

Sprawdź wystarczalność oświetlenia i wentylacji.

Różnice poziomów powinny być ogrodzone (zabezpieczone).

W strefach pracy urządzeń nie powinny przebywać osoby postronne.

Warunki pracy ocenia się w perspektywie 360° od miejsca wykonywania prac.

W przypadku zidentyfikowania ryzyk, których nie można wyeliminować bezpiecznie i bez pomocy dodatkowych sił i środków – wykonywanie prac zostaje NATYCHMIAST wstrzymane do czasu usunięcia uchybień.

Stosując tę uniwersalną metodę kontroli, masz gwarancję podniesienia poziomu bezpieczeństwa na stanowiskach pracy, ponieważ metoda ta pozwala dostrzec ryzyka i niczego przy tym nie przeoczyć. Pozwala również raz na zawsze rozwiązać kwestię tego, na co patrzeć podczas przeprowadzania kontroli na stanowiskach pracy.