Modele integracji kwestii bezpieczeństwa w programach szkolenia i rozwoju personelu produkcyjnego

Od izolowanych szkoleń do wbudowanego bezpieczeństwa

Tradycyjne podejście do szkoleń w produkcji często oddziela szkolenie zawodowe od BHP. Pracownicy osobno uczą się naprawiać sprzęt, a osobno — przestrzegać zasad bezpieczeństwa. Michaił Omelczuk, odpowiedzialny za szkolenia techniczne w dywizji nawozów firmy EuroChem, analizuje, dlaczego takie podejście jest przestarzałe i jak przekształcić każdy program szkolenia technicznego w narzędzie poprawy bezpieczeństwa.

W prezentacji szczegółowo omówiono przejście do modelu szkolenia opartego na umiejętnościach, w którym kwestie HSE (Health, Safety, Environment) są organicznie wplecione w naukę mechaniki, energetyki, metrologii i technologii produkcji. Prelegent pokazuje na przykładzie tworzenia nowych ośrodków szkoleniowych i poligonów treningowych, jak w praktyce połączyć te obszary, aby bezpieczne wykonywanie pracy stało się dla pracowników jedynym możliwym algorytmem.

10 modeli integracji kwestii bezpieczeństwa

Prelegent podkreśla, że nie ma idealnego, uniwersalnego modelu. W zależności od specyfiki programu i grupy docelowej stosuje się różne podejścia. W raporcie wyróżniono 10 modeli integracji, od najprostszych po kompleksowe:

• Model pofragmentowany: Tradycyjne podejście, w którym programy HSE i dyscypliny techniczne istnieją w izolacji. Jest to najprostsza w opracowaniu, ale najmniej skuteczna droga.
• Modele połączone i warstwowe: Doprecyzowanie struktury w ramach pojedynczego kursu, gdzie wyodrębnia się specyficzne moduły (np. ocena ryzyka w ramach kursu HSE), ale nadal brakuje głębokiego powiązania z innymi dyscyplinami.
• Model sekwencyjny: Programy następują po sobie i mają punkty styczne. Na przykład po uzyskaniu podstawowych uprawnień hakowego w ośrodku zewnętrznym, pracownik przechodzi wewnętrzny program praktyczny, w którym doskonali umiejętności z uwzględnieniem wymagań korporacyjnych i oceny ryzyka.
• Program łączony: Jedna dyscyplina płynnie przechodzi w drugą. Prelegent podaje przykład wdrożenia systemu LOTO (Lockout-Tagout). Po zapoznaniu się z zasadami blokowania energii, pracownik stosuje te umiejętności w praktyce podczas nauki naprawy pomp lub pracy w instalacjach elektrycznych. Umiejętność ta utrwala się jako integralna część procesu pracy.
• Program sieciowy: Kilka modułów łączy wspólna idea. W EuroChem realizowane jest to poprzez kurs adaptacyjny „Bezpieczny EuroChem”, obejmujący szkolenia z zapobiegania urazom, oceny ryzyka i pierwszej pomocy, przeniknięte jednolitą koncepcją przywództwa w bezpieczeństwie.
• Model nitkowy: Sekwencyjne przechodzenie przez powiązane programy, gdzie każdy kolejny opiera się na wiedzy z poprzedniego (np. praca na wysokości → prace niebezpieczne gazowo → czyszczenie sprzętu wewnątrz zbiorników).
• Model zintegrowany: Ścisłe sploty programów (naprawa sprzętu, LOTO, bezpieczeństwo części wirujących), pozwalające na przeprowadzenie kompleksowego egzaminu.
• System zagnieżdżony i networking: Stosowane podczas szkoleń na wyższy stopień zawodowy, gdy w jeden produkt pakowane są umiejętności zawodowe i wymagania bezpieczeństwa, a pracownik w procesie samodzielnego przygotowania współpracuje z siecią ekspertów, w tym ze specjalistami HSE.

Praktyczna realizacja: poligony i doskonalenie umiejętności

Modele teoretyczne są poparte solidną bazą praktyczną. W firmie powstają techniczne ośrodki szkoleniowe z poligonami do doskonalenia umiejętności. Projekt pilotażowy w Kraju Stawropolskim już pozwala pracownikom (zarówno personelowi operacyjnemu, jak i remontowemu) fizycznie ćwiczyć prawidłowe algorytmy pracy na rzeczywistym sprzęcie (np. szlifierkach i wiertarkach).

Ważnym aspektem jest to, że szkolenia prowadzą etatowi wykładowcy, którzy zajmują się również sprawdzaniem wiedzy pracowników i wykonawców. Zapewnia to jednolity standard wymagań i głębokie zrozumienie specyfiki przedsiębiorstwa. Celem takich inwestycji jest zmniejszenie liczby urazów i zapobieganie błędom prowadzącym do awarii sprzętu i sytuacji kryzysowych.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak przestać uczyć HSE „dla formalności” i wbudować bezpieczeństwo w umiejętności zawodowe?
• Jakie są modele łączenia szkoleń technicznych i programów HSE?
• Jak wykorzystać system LOTO nie jako osobny kurs, ale jako podstawową umiejętność przy każdej naprawie?
• Po co potrzebne są poligony treningowe i jak ćwiczy się na nich bezpieczne algorytmy pracy?
• Jak zbudować program adaptacji nowych pracowników przez pryzmat podejścia opartego na ryzyku?