Ocena ryzyka jako główne narzędzie zapobiegania wypadkom

Ocena ryzyka jako proces ciągły

Ocena ryzyka zawodowego staje się dziś nie tylko formalnym wymogiem, ale kluczowym narzędziem do rzeczywistego zmniejszenia liczby wypadków przy pracy. W przeciwieństwie do specjalnej oceny warunków pracy, która jest przeprowadzana raz na pięć lat i przypisana do konkretnego stanowiska, ocena ryzyka to ciągły proces skoncentrowany na wykonywanych operacjach i procesach.

Prelegent Andriej Maltapar, specjalista ds. HSE w międzynarodowej firmie, dzieli się swoim dziesięcioletnim doświadczeniem w budowaniu systemu oceny ryzyka. W prezentacji szczegółowo omówiono praktyczne podejście do identyfikacji zagrożeń, oceny ich prawdopodobieństwa i powagi skutków, a także opracowywania działań korygujących.

Wielofunkcyjne podejście do identyfikacji zagrożeń

Jednym z głównych wniosków z webinarium jest konieczność zaangażowania w ocenę ryzyka pracowników z różnych działów. Tworzenie wielofunkcyjnych grup roboczych (od 5 do 10 osób) pozwala spojrzeć na znane procesy z nowej perspektywy. Na przykład zaangażowanie księgowego w ocenę ryzyka na hali produkcyjnej może ujawnić nieoczywiste zagrożenia, do których personel produkcyjny już się „przyzwyczaił”.

Prelegent podkreśla znaczenie kreatywnego podejścia do identyfikacji ryzyka. Zagrożenia mogą kryć się nie tylko w oczywistych rzeczach (ruchome maszyny, spadające ładunki), ale także w pozostawionych po demontażu śrubach kotwiących czy kablach pod biurkami w biurze. Ważne jest ocenianie nie tylko procesów roboczych, ale także przemieszczania się pracowników po terenie zakładu, na przykład podczas przerwy obiadowej.

Macierzowa metoda oceny i hierarchia środków kontroli

W celu wizualizacji i oceny ryzyka prelegent pokazuje na przykładzie klasyczną macierz 3x3 (prawdopodobieństwo x powaga skutków). Kryteria dla skal przedsiębiorstwo ustala samodzielnie, opierając się na własnych statystykach i przepisach prawa.

Opracowywanie działań korygujących powinno ściśle przestrzegać hierarchii:

• Środki techniczne: modernizacja sprzętu, montaż osłon ochronnych — poziom priorytetowy, mający na celu wyeliminowanie lub odizolowanie źródła zagrożenia.
• Środki organizacyjne (regulacyjne): opracowywanie instrukcji, procedur dopuszczenia, ograniczenie dostępu do stref niebezpiecznych — stosowane, gdy rozwiązania techniczne są niemożliwe.
• Stosowanie ŚOI: ostatnia linia obrony, stosowana, gdy inne metody zostały wyczerpane lub są wymagane przez prawo (np. podczas pracy z substancjami chemicznymi).

Kontrola skuteczności i ponowna ocena

Ocena ryzyka nie kończy się na opracowaniu działań. Krytycznie ważne jest przeprowadzenie ponownej oceny po wdrożeniu działań korygujących, aby upewnić się, że poziom ryzyka został obniżony do akceptowalnego (zielona strefa macierzy). Jeśli ryzyko pozostaje wysokie (strefa czerwona lub niebieska), prace są kontynuowane.

W celu kontroli skuteczności prelegent proponuje zintegrowanie wyników oceny ryzyka z programem kontroli produkcji lub planem poprawy warunków pracy. Przegląd ryzyka powinien odbywać się stale, co najmniej raz na kwartał, w celu śledzenia dynamiki i potwierdzenia efektywności zainwestowanych środków.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jaka jest zasadnicza różnica między oceną ryzyka zawodowego a specjalną oceną warunków pracy?
• Jak stworzyć skuteczną grupę roboczą do identyfikacji nieoczywistych zagrożeń?
• Jak wykorzystać metodę macierzową do oceny prawdopodobieństwa i powagi ryzyka?
• W jakiej kolejności należy opracowywać działania korygujące?
• Jak często należy rewidować ocenę ryzyka i jak sformalizować ten proces?