Kuratorstwo: ważny element systemu bezpieczeństwa pracy

Przezwyciężenie stagnacji: dlaczego produkcja potrzebuje kuratorów ds. bezpieczeństwa

Każdy, nawet najnowocześniejszy i najskuteczniej zbudowany system bezpieczeństwa pracy z czasem narażony jest na stagnację. Wypalenie zawodowe menedżerów, spadek zaangażowania personelu i rutyna mogą prowadzić do utraty osiągniętych wyników. W swoim wystąpieniu Władimir Stiepanow, dyrektor departamentu bezpieczeństwa przemysłowego i HSE w OTEKO SA, analizuje koncepcję wdrożenia instytucji kuratorów ds. bezpieczeństwa — narzędzia, które pozwala złagodzić stagnację i nadać nowy impuls rozwojowi kultury bezpieczeństwa bez dodatkowych nakładów finansowych.

Kuratorstwo realizowane jest dzięki wewnętrznemu potencjałowi organizacji i aktualnej strukturze zatrudnienia. Zapewnia to elastyczność systemu, brak zbędnej biurokracji oraz ciągły rozwój kompetencji samych specjalistów. Jednocześnie prelegent podkreśla fundamentalną różnicę: kurator nie jest liderem bezpieczeństwa (ta rola pozostaje przy kierowniku działu). Kurator to mentor, promotor najlepszych praktyk i pomost łączący system HSE z konkretnym wydziałem.

Dwustronny opór: iluzje i obawy w miejscu pracy

Wdrożenie nowej roli jest niemożliwe bez odpowiedniego przygotowania. Prelegent na przykładzie swojej firmy pokazuje, że natychmiastowe uruchomienie projektu doprowadziłoby do jego dyskredytacji z powodu silnego, dwustronnego oporu.

• Ze strony przyszłych kuratorów: specjaliści postrzegali nową rolę jako nieodpłatne, dodatkowe obciążenie. Pojawił się problem niejasności funkcji oraz strach przed wystąpieniami publicznymi, ponieważ wielu osobom brakowało cech przywódczych do prowadzenia dialogu z pracownikami produkcji.
• Ze strony kierowników działów: kadra kierownicza średniego szczebla początkowo postrzegała kuratorów jako „osobistych sekretarzy”, na których można zrzucić całą papierkową robotę związaną z HSE. Jednocześnie istniała obawa, że kurator stanie się „szpiegiem” zbierającym informacje w celu ukarania działu przez najwyższe kierownictwo.

Do udanego startu konieczne było ścisłe rozgraniczenie pojęć. Kurator nie przejmuje rutynowej pracy kierownika i nie jest jego „przyjacielem”, który przymyka oko na naruszenia w imię utrzymania dobrych relacji. Ma obowiązek zachować obiektywizm i pomagać działowi we wdrażaniu bezpiecznych praktyk.

Narzędzia pracy i transformacja myślenia

Kuratorzy przychodzą do działów z konkretnym zestawem narzędzi, które pomagają zmienić stosunek pracowników do bezpieczeństwa w miejscu pracy. W wystąpieniu szczegółowo omówiono przejście od formalnych procedur do żywego dialogu.

• Obchody liniowe z najwyższym kierownictwem: kuratorzy z wyprzedzeniem przygotowują menedżerów do porannych wizytacji obiektów. Tworzy to silny wzór do naśladowania i pozwala pracownikom bezpośrednio omawiać problemy związane z zapewnieniem środków ochrony indywidualnej lub warunkami sanitarnymi.
• Behawioralne audyty bezpieczeństwa: prelegent analizuje złożony proces przełamywania stereotypu „naruszył — ukarano”. Kuratorzy na własnym przykładzie uczyli mistrzów formatu „naruszył — porozmawialiśmy, przeanalizowaliśmy przyczynę, podziękowaliśmy”, pełniąc rolę bufora podczas przejścia do kultury otwartego dialogu.
• Praktyczne szkolenia w miejscu pracy: zamiast teoretycznych wykładów, kuratorzy, którzy wcześniej przeszli specjalistyczne szkolenie (np. w szkole prac na wysokości), przeprowadzają poglądowe, praktyczne analizy bezpośrednio na halach produkcyjnych, co spotyka się z dużym odzewem ze strony pracowników.

Rezultatem takiej pracy była nie tylko poprawa ogólnych wskaźników kultury bezpieczeństwa, ale także spadek wypadkowości przy pracy o 27%. Aby system nadal działał, Władimir zaleca regularną rotację kuratorów (w celu uniknięcia „zrastania się” z działem) oraz zapewnienie ich fizycznej obecności w obiektach produkcyjnych, a nie w biurach.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak przezwyciężyć opór kierowników liniowych przy wdrażaniu nowych ról w systemie HSE?
• Czym funkcje kuratora zasadniczo różnią się od standardowych zadań specjalisty ds. HSE?
• Jak przekształcić behawioralne audyty z narzędzia karania w narzędzie identyfikacji przyczyn źródłowych?
• Jakie metody pomagają rozwijać umiejętności wystąpień publicznych i pewność siebie u specjalistów ds. bezpieczeństwa?
• Jak uniknąć przekształcenia kuratora w „sekretarza” lub „adwokata” osób naruszających zasady na wydziale?