Bảo tồn các loài đặc hữu và bảo vệ các loài trong Sách Đỏ
Theo Học thuyết Môi trường của Liên bang Nga, việc bảo tồn và phục hồi các hệ thống tự nhiên là một trong những hướng hoạt động ưu tiên của nhà nước.
Khi thi công xây dựng tại khu vực sinh sống của các loài trong Sách Đỏ, các yêu cầu tại Điều 60 của Luật Liên bang "Về Bảo vệ Môi trường" nghiêm cấm mọi hoạt động dẫn đến sự diệt vong hoặc làm suy thoái môi trường sống của chúng.
Công ty chúng tôi đang triển khai các dự án phát triển mỏ, lắp đặt đường ống dẫn khí, xây dựng các cơ sở chế biến khí đốt tại hơn 40 khu vực trên cả nước, và tất nhiên, những dự án quy mô lớn đặc thù như vậy sẽ ảnh hưởng đến môi trường sống của các loài đặc hữu và các loài trong Sách Đỏ.
Loài đặc hữu là các loài, chi hoặc các bậc phân loại thực vật và động vật khác chỉ sinh sống trong một khu vực địa lý giới hạn và không tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trong tự nhiên.
Trong bài viết này, tôi sẽ chia sẻ với các bạn những lời khuyên thực tế giúp giảm thiểu rủi ro và tuân thủ pháp luật bằng cách thực hiện theo quy trình dưới đây:
1. Thực hiện Thẩm định Môi trường Nhà nước. Đây là thủ tục bắt buộc đối với nhiều công trình, được tiến hành ở giai đoạn thiết kế nhằm đánh giá các tác động tiêu cực tiềm ẩn đến môi trường và ngăn chặn chúng.Nếu không có kết luận chấp thuận của đợt thẩm định này, dự án sẽ không thể được phê duyệt.
2. Xây dựng Kế hoạch Bảo vệ Môi trường. Đây là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ thiết kế, bao gồm các biện pháp bảo tồn đa dạng sinh học, trong đó có các loài thuộc Sách Đỏ.
3. Thực hiện kiểm toán/khảo sát môi trường. Đánh giá độc lập này sẽ giúp thu thập thông tin khách quan về hiện trạng khu vực, quần thể các loài thực vật nằm trong Sách Đỏ cấp vùng của Liên bang Nga, cũng như việc di dời và/hoặc tái thả chúng tại khu vực nằm dọc theo các công trình xây dựng. Quá trình kiểm toán sẽ xác định mọi rủi ro pháp lý, đánh giá thiệt hại tiềm tàng và giúp xây dựng các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. Trong quá trình khảo sát, các chuyên gia khoa học không chỉ xác nhận sự hiện diện của loài trong Sách Đỏ mà còn phải đánh giá cấu trúc cảnh quan cần thiết để duy trì quần thể của chúng. Đây là chìa khóa để chứng minh tính khả thi của các biện pháp đền bù sinh thái của bạn.
4. Xin giấy phép khai thác (thu giữ từ tự nhiên) các loài trong Sách Đỏ tại cơ quan quản lý địa phương của Rosprirodnadzor. Sau khi lập dự án và trước khi bắt đầu thi công, hãy nộp đơn lên cơ quan Rosprirodnadzor để xin giấy phép thu giữ các đối tượng động vật và thực vật. Thủ tục xem xét đơn đề nghị kéo dài tối đa 30 ngày.
5. Thực hiện các biện pháp đền bù sinh thái. Nếu việc thu giữ là không thể tránh khỏi, pháp luật quy định phải áp dụng các biện pháp bảo tồn nguồn gen. Các biện pháp này có thể bao gồm:
- trồng lại thực vật sang các sinh cảnh tương đồng;
- tái thả vào khu vực mà trước đây chúng từng sinh sống và phát triển nhưng đã biến mất vì một lý do nào đó, nhằm tạo ra một quần thể mới và bền vững;
- di dời (bắt và chuyển đi nơi khác) các loài động vật;
- tạo nơi trú ẩn hoặc tổ nhân tạo cho động vật.
6. Thực hiện các hoạt động quan trắc.Giai đoạn cuối cùng bắt buộc trong công tác di dời các loài thực vật quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng là tiến hành quan trắc tình trạng của chúng, bởi hiện nay chưa có phương pháp trồng lại nào đảm bảo độ tin cậy tuyệt đối và một số cá thể thực vật đơn lẻ, còi cọc, có sức sống kém có thể bị chết. Hoạt động quan trắc bao gồm việc đánh giá tổng thể tình trạng của cây sau khi di dời, các chỉ số hình thái, sự ra hoa, mức độ phát triển của quần thể bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng (qua thân rễ), cũng như kiểm tra các cá thể để phát hiện nguy cơ sâu bệnh và các dấu hiệu suy yếu. Kết quả kiểm tra sẽ giúp đưa ra kết luận về khả năng tự duy trì của thực vật sau di dời trong điều kiện mới và việc đảm bảo tỷ lệ sống sót hoàn toàn như một hình thức đền bù sinh thái chính. Việc thiếu chú trọng đến công tác quan trắc có thể dẫn đến sự biến mất của các loài đặc hữu, làm suy giảm đa dạng sinh học nói chung, bao gồm cả tại các khu vực hoạt động của ngành dầu khí – vốn là đối tượng của kiểm toán môi trường.
7. Bảo vệ và phòng ngừa. Để bảo vệ hiệu quả trong suốt thời gian thi công, cần thông tin, lưu ý và cảnh báo cho tất cả người lao động tại các công trường ở những khu vực hoạt động. Để làm được điều này, công ty đã thiết kế các mẫu nhận diện thực vật và động vật trong Sách Đỏ của từng vùng, lắp đặt biểu ngữ tại các công trường xây dựng và tổ chức các buổi hướng dẫn an toàn.
Việc thực hiện công tác bảo vệ các loài thực vật bản địa quý hiếm, độc đáo và dễ bị tổn thương trong giai đoạn chuẩn bị, giai đoạn thi công xây dựng và vận hành công trình sau đó sẽ giúp ngăn ngừa và giảm thiểu tối đa tác động tiêu cực đến các quần xã thực vật tại khu vực khai thác, đồng thời bảo tồn tối đa cảnh quan tự nhiên tiếp giáp với công trình.