Ani dnia bez instruktażu

Już w latach 80. XIX wieku niemiecki naukowiec Hermann Ebbinghaus przez wiele lat prowadził eksperymenty na własnej pamięci – na przykład zapamiętywał bezsensowne sylaby i w wyniku badań doszedł do wniosku, że po pierwszym bezbłędnym powtórzeniu serii takich sylab zapominanie następuje początkowo bardzo szybko. Już w ciągu pierwszej godziny zapomina się do 60% wszystkich otrzymanych informacji, a 10 godzin po nauce w pamięci pozostaje 35% przyswojonego materiału. Dalej proces zapominania przebiega powoli i po 6 dniach w pamięci zostaje około 20% pierwotnie wyuczonych sylab; tyle samo pozostaje w pamięci po miesiącu. Wyniki swoich obserwacji Ebbinghaus utrwalił na wykresie, który zyskał nazwę „krzywej zapominania”. Następnie George Miller, jeden z twórców psychologii poznawczej, w pracy naukowej z 1956 roku pt. „Magiczna liczba siedem plus minus dwa” opisał odkrytą przez siebie prawidłowość, zgodnie z którą człowiek jednocześnie utrzymuje w pamięci średnio siedem bloków (plus minus dwa) elementów informacji. Prace te stały się pierwszymi zwiastunami popularnego obecnie kierunku – mikrouczenia.

Mikrouczenie to podejście, w którym uczeń otrzymuje nowe informacje w małych porcjach, a następnie regularnie je powtarza. Głównym celem mikrouczenia jest ciągłe utrzymywanie wiedzy o bezpiecznych metodach wykonywania pracy w aktualnym stanie. W naszym przedsiębiorstwie podejście to jest realizowane poprzez codzienne instruktaże przedzmianowe, które stanowią koncepcję przyswajania wiedzy w małych „porcjach” w krótkim czasie. Takie podejście pozwala stale przypominać pracownikom o zasadach bezpieczeństwa oraz o tym, że ich praca wiąże się z niebezpiecznymi obiektami przemysłowymi, a także dzień po dniu budować solidny fundament wiedzy, która jest stale aktualizowana i utrwalana. Procedura przeprowadzania instruktażu jest jednym z narzędzi podnoszenia kultury bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie.

Obecnie pracownicy przedsiębiorstwa przechodzą na każdej zmianie elektroniczny instruktaż przedzmianowy w formie krótkiego testu. Test składa się z pięciu pytań generowanych automatycznie przez program. Pytania zostały opracowane na podstawie instrukcji stanowiskowych. Przejście instruktażu zajmuje pracownikowi około 10 minut. Po zakończeniu instruktażu pracownik widzi wynik testu. Po udzieleniu poprawnych odpowiedzi na pięć pytań system zalicza instruktaż; w przypadku błędnych odpowiedzi – proponuje zapoznanie się z krótką wskazówką i powtórzenie instruktażu. Po przestudiowaniu wymagań instrukcji dotyczących błędnej odpowiedzi, pracownik ponownie przechodzi test z danego pytania. Instruktaż kończy się automatycznie, gdy nie pozostają już pytania, na które udzielono błędnej odpowiedzi. Na podstawie wyników testów system generuje dane statystyczne dotyczące pracowników, które mogą być monitorowane przez przełożonego pracownika lub specjalistę ds. HSE.

Za główne rezultaty wdrożenia instruktażu przedzmianowego uważamy utrzymywanie wiedzy pracowników w aktualnym stanie dzięki okresowemu powtarzaniu materiału w małych porcjach oraz zwiększenie efektywności szkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa produkcji i HSE.