Pięć kluczowych zasad bezpieczeństwa
Pięć kluczowych zasad bezpieczeństwa: obrazy wizualne wspierające świadome działania
W zakładzie produkcyjnym ważne jest, aby pracownik rozumiał, jak wymogi bezpieczeństwa wiążą się z jego codziennymi czynnościami. Przed rozpoczęciem zmiany, podczas przygotowywania stanowiska pracy i wykonywania zadania zasada powinna pojawiać się w odpowiednim momencie i podpowiadać bezpieczne rozwiązanie. Według statystyk informacja tekstowa pozostaje w pamięci po trzech dniach jedynie w 10–20%, natomiast informacja wizualna — w 80–90%.
W tym celu opracowałem plakat „5 kluczowych zasad bezpieczeństwa”. Oparłem go na dobrze znanych sytuacjach produkcyjnych: portierni zakładu, przygotowaniu odzieży roboczej i środków ochrony, uzyskaniu pozwolenia na pracę oraz pracy w pobliżu urządzeń.
Każdej zasadzie odpowiada osobny obraz i krótkie hasło:
Bądź trzeźwy. Bezpieczna praca zaczyna się od stanu samego człowieka.
Załóż ŚOI. Przygotowanie do zadania obejmuje zastosowanie niezbędnych środków ochrony indywidualnej.
Uzyskaj pozwolenie na pracę. Przy wykonywaniu prac wymagających jego wystawienia należy przestrzegać ustalonej procedury dopuszczenia do pracy.
Nie wyłączaj zabezpieczeń. Urządzenia ochronne i blokady maszyn muszą spełniać swoją funkcję.
Powiadom przełożonego. O incydentach, awariach, pożarach i urazach należy informować niezwłocznie.
Szczególną uwagę poświęciłem rozmieszczeniu piątej zasady. Została ona wydzielona w osobnym bloku z warunkiem „Jeśli doszło do zdarzenia”. Taka kompozycja pokazuje, że zgłoszenie wypadku lub incydentu to działanie podejmowane w przypadku wystąpienia odpowiedniej sytuacji. Cztery główne zasady mają na celu zapobieganie niebezpiecznym zdarzeniom.
Projektując plakat, dążyłem do powiązania tekstu z rozpoznawalną sceną. Pracownik widzi znajome otoczenie, odnosi je do własnego stanowiska pracy i otrzymuje krótką wskazówkę. Duże podpisy i jednolita szata graficzna pozwalają wykorzystać materiał na tablicy informacyjnej oraz podczas prowadzenia instruktażu.
Praktyczną wartość takiego plakatu dostrzegam również w możliwości podjęcia dyskusji. Kierownik lub mistrz może zaproponować pracownikom omówienie przedstawionych sytuacji: jakie środki ochrony są potrzebne do konkretnego zadania, kiedy wymagane jest pozwolenie na pracę, jakie konsekwencje może wywołać wyłączenie blokady oraz komu należy zgłosić niebezpieczne zdarzenie.
Przyswojenie materiału warto sprawdzać poprzez prośbę o wyjaśnienie własnych działań. Można na przykład poprosić pracownika o opisanie przygotowań do zadania lub przeanalizowanie sytuacji na jego stanowisku pracy. Pozwala to ocenić, na ile dany wymóg jest zrozumiały i gdzie konieczne są dodatkowe wyjaśnienia.
Dla mnie wizualizacja jest jednym z narzędzi budowania kultury bezpieczeństwa pracy. Jej zadaniem jest uczynienie wymogów przystępnymi w odbiorze, wsparcie rozmów o zagrożeniach i pomoc człowiekowi w przypomnieniu sobie właściwej zasady w odpowiednim momencie. Na bazie tego plakatu wygenerowano materiał wideo do wykorzystania przez firmy podwykonawcze.
