Narzędzia zarządzania ryzykiem zawodowym związanym z ekspozycją na hałas w miejscach pracy

W artykule zaproponowano narzędzia zarządzania pozwalające na obniżenie ryzyka zawodowego pracowników zatrudnionych w warunkach podwyższonego poziomu ekspozycji na hałas.

Aktualność prezentowanego materiału opiera się na badaniu rzeczywistej zachorowalności pracowników w porównaniu z metodami prognostycznymi. W naszym przedsiębiorstwie przeprowadzono ocenę ryzyka zawodowego dla zdrowia pracowników zatrudnionych na stanowiskach o podwyższonym poziomie ekspozycji na hałas. Podstawą oceny były wieloletnie wyniki kontroli poziomów hałasu oparte na materiałach z ocen warunków pracy (SOUT) i planów kontroli laboratoryjnej (PLK) oraz dane o stanie zdrowia pracowników.

W poprzednim artykule rozważaliśmy kwestię spadku dokładności prognostycznych metod oceny ryzyka wynikającą z niedoskonałości metodyk oceny poziomu ekspozycji na hałas w miejscach pracy. Dzisiaj proponujemy przyjrzeć się drugiemu czynnikowi wpływającemu na dokładność badania, a w konsekwencji na efektywność kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwo na działania profilaktyczne.

Według modelu prognostycznego GOST R ISO 1999-2017, podwyższone poziomy hałasu mogą przyczyniać się u nowo zatrudnionych zdrowych osób (w wieku 20 lat, bez wcześniejszej ekspozycji na hałas) do pogorszenia słuchu już po 10 latach (z prawdopodobieństwem 10% przy poziomach hałasu do 95 dB; 50-90% przy poziomach od 95 do 100 dB odpowiednio). Prowadzi to do utraty zdolności do wykonywania zawodu, konieczności przekwalifikowania pracownika i poszukiwania nowego zatrudnienia. Na stanowiskach pracy z poziomem hałasu 110 dB pojawia się prawdopodobieństwo wystąpienia głuchoty (w 10% przypadków), co wiąże się już nie tylko z zawodową, ale i ogólną zdolnością do pracy.

W trakcie badania uwagę zwróciły przypadki znacznej utraty słuchu w terminach wcześniejszych niż wynikałoby to z obliczeń.

Wykazano związek z faktem, że pracownicy zatrudnieni w analizowanych zawodach mogli być wcześniej narażeni na wysokie poziomy hałasu, pracując w innych zawodach i/lub na innych stanowiskach.

W związku z tym proponujemy zapoznać się z naszym doświadczeniem w tworzeniu narzędzi zarządzania:

1. Przed zatrudnieniem kandydatów na określone stanowiska należy zwracać uwagę na staż pracy w kontakcie z podwyższonym poziomem hałasu przemysłowego.
2. Przeprowadzanie kontrolnych badań audiologicznych przed zatrudnieniem, a następnie coroczne monitorowanie audiogramów w celu wykrycia wczesnych objawów utraty słuchu i opracowania indywidualnych działań profilaktycznych.
3. Stworzenie baz danych o poziomach hałasu w odniesieniu do pracowników na każdym ze stanowisk, gdzie przekroczone są normy dla tego czynnika. Zrozumienie ścieżki zawodowej w trakcie całego stażu pracy pozwoli na bardziej obiektywną ocenę ryzyka, określenie wpływu konkretnego stanowiska lub obszaru pracy na rozwój patologii oraz opracowanie najskuteczniejszych działań.
4. Opracowanie podobnych ścieżek zawodowych w ramach programów pracy z młodzieżą (od 18 do 35 lat włącznie). Pomoże to zwiększyć zaangażowanie młodego pracownika we wzajemnie korzystną współpracę ukierunkowaną na ochronę jego zdrowia.

Podsumowując, należy podkreślić, że prognostyczne modele oceny ryzyka są wygodnym i ważnym narzędziem, jednak dają one jedynie orientacyjne, probabilistyczne wartości oczekiwanych uszkodzeń słuchu. Stosowanie modeli prognostycznych pozwala na opracowanie standardowych działań, które nie zawsze są w pełni skuteczne. Zaproponowane przez nas narzędzia zarządzania pozwolą na zgromadzenie rzeczywistych, spersonalizowanych danych, które posłużą do zwiększenia efektywności zarządzania ryzykiem osób pracujących w warunkach podwyższonego poziomu hałasu.