Cykl bezpieczeństwa – kumulatywne narzędzie do osiągnięcia "celu zero"

Od lotnictwa do produkcji: dlaczego zapominamy lekcje z wypadków

Dążenie do "celu zero" — zerowej liczby wypadków — wymaga ciągłego poszukiwania nowych podejść. W swoim wystąpieniu Ivan Drepin, kierownik ds. bezpieczeństwa przemysłowego w Dywizji Surowcowej firmy NLMK, odwołuje się do nieoczekiwanego przykładu — lotnictwa. Mimo pozornego niebezpieczeństwa, samoloty pozostają najbezpieczniejszym środkiem transportu. Sekret tkwi w dokładnej analizie każdego incydentu za pomocą "czarnych skrzynek" i, co ważniejsze, w zapobieganiu powtarzaniu się błędów.

W produkcji sytuacja wygląda inaczej. Przeprowadza się dochodzenia, identyfikuje przyczyny źródłowe, wyznacza działania korygujące, ale wypadki się powtarzają. Prelegent tłumaczy to "krzywą zapominania" Ebbinghausa: bez regularnego powtarzania informacje zacierają się w pamięci. Uwaga się przesuwa i znów popełniamy te same błędy.

"Cykl bezpieczeństwa": jak działa powtarzanie w odstępach w praktyce

Aby rozwiązać problem nawrotów, Ivan Drepin opracował autorskie narzędzie — "Cykl bezpieczeństwa". Jest to tablica wizualna w kształcie tarczy zegara, która pomaga regularnie wracać do analizy minionych incydentów.

• Zewnętrzny promień: 16 rzeczywistych wypadków charakterystycznych dla konkretnej jednostki organizacyjnej. Dzięki temu narzędzie jest odpowiednie dla pracowników.
• Wewnętrzny promień: Główne ryzyka w dziale (np. praca na wysokości, prace niebezpieczne pożarowo).
• Cotygodniowy obrót: W każdy czwartek tarcza przesuwa się o jedną pozycję. Uruchamia to ukierunkowaną pracę nad konkretnym ryzykiem i wypadkiem.

Narzędzie zapewnia czterotygodniowy cykl powrotu do tego samego przypadku, ale w różnych formatach: informowanie, kontrola działań korygujących, rekonstrukcja. Zapobiega to utracie problemu z pola widzenia.

Rekonstrukcja wypadków: szokujące treści dla świadomego bezpieczeństwa

Szczególną uwagę prelegent poświęca etapowi rekonstrukcji. Ludzie mają tendencję do opierania się na osobistym doświadczeniu, a jeśli pracownik przez lata łamał zasady bez konsekwencji, trudno go przekonać słowami. Rekonstrukcja tworzy sztuczne, ale obrazowe negatywne doświadczenie.

W prezentacji szczegółowo omówiono przykład upadku manekina z wysokości 10 metrów. Wizualizacja konsekwencji wywiera silny wpływ na pracowników, zmuszając ich do ponownego przemyślenia ryzyk. Ważne jest, że rekonstrukcja jest przeprowadzana w sposób bezpieczny i pokazuje nie tylko sam wypadek, ale także prawidłowy algorytm działań, który pozwoliłby go uniknąć.

Narzędzie kierownika, a nie służb HSE

Kluczowym czynnikiem sukcesu "Cyklu bezpieczeństwa" jest jego przynależność do produkcji. Narzędzie znajduje się u kierownika wydziału, który co tydzień wyznacza zadania swojemu zespołowi. Specjalista HSE pełni jedynie rolę metodyka. Projekt pilotażowy w jednym z zakładów pokazał, że przy odpowiednim wdrożeniu pracownicy produkcyjni akceptują narzędzie, ponieważ jest proste, zrozumiałe i nie wymaga nadmiernego nakładu pracy (około 15 minut tygodniowo).

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak pokonać "krzywą zapominania" i zapobiec powtarzaniu się tych samych wypadków?
• Jak stworzyć i wdrożyć wizualną tablicę "Cykl bezpieczeństwa" w swoim dziale?
• Jak bezpiecznie i skutecznie przeprowadzać rekonstrukcję incydentów, aby zmienić stosunek pracowników do ryzyk?
• Jak przekazać odpowiedzialność za narzędzie bezpieczeństwa ze służb HSE kierownikom liniowym?
• Jak dostosować narzędzie w przypadku pojawienia się nowych wypadków lub zmiany specyfiki pracy?