Jak zasady zachowania w społeczeństwie mogą tworzyć atmosferę zaufania i bezpieczeństwa?

Od zasad do zaufania: ewolucja roli specjalisty ds. BHP

Współczesne BHP (HSE) dawno przestało być tylko zbiorem instrukcji i przepisów. Dziś to złożony system relacji, w którym kluczowym czynnikiem sukcesu staje się zaufanie między funkcją HSE a działami produkcyjnymi. W swoim wystąpieniu Michaił Żyganow, dyrektor departamentu rozwoju kultury bezpieczeństwa w firmie "Nornickel", analizuje, jak dokładnie zasady zachowania specjalistów ds. HSE kształtują atmosferę zaufania i dlaczego bez tego efektywna praca jest niemożliwa.

Prelegent pokazuje na przykładzie swojej firmy, że tradycyjny wizerunek "inspektora-nadzorcy" nie odpowiada już współczesnym wyzwaniom. Powinien go zastąpić wizerunek partnera, pomocnika i eksperta, zdolnego do budowania konstruktywnego dialogu. Ale jak przejść od abstrakcyjnych oczekiwań do konkretnych działań? Odpowiedź kryje się w tworzeniu i wdrażaniu jasnych, zrozumiałych zasad zachowania, które stają się podstawą nowej tożsamości zawodowej.

Dlaczego potrzebujemy zasad zachowania?

W warunkach ciągłych zmian i szumu informacyjnego człowiek spotyka się z ogromną liczbą oczekiwań: od kierownictwa, współpracowników, podwładnych. Jak zauważa prelegent, tworzy to ogromne obciążenie poznawcze i może prowadzić do wewnętrznych konfliktów. Zasady zachowania rozwiązują jednocześnie kilka zadań:

• Zmniejszenie obciążenia poznawczego. Jasne zasady działają jak heurystyka — uproszczone algorytmy działań. W stresującej sytuacji specjalista nie musi tracić czasu na zastanawianie się, co zrobić — działa według z góry określonego scenariusza. Zmniejsza to niepokój i zapobiega paraliżowi decyzyjnemu.
• Kształtowanie tożsamości. Zasady nadają sens działaniom i pomagają specjalistom zrozumieć ich rolę w firmie. Tworzą poczucie przynależności do społeczności zawodowej o wspólnych wartościach.
• Zapewnienie przewidywalności. Ludzie lubią konsekwencję. Kiedy pracownicy produkcyjni wiedzą, czego oczekiwać od specjalisty ds. HSE, poziom zaufania do niego znacznie wzrasta.

Jak stworzyć zasady, które będą działać?

W wystąpieniu szczegółowo omówiono proces tworzenia i wdrażania zasad zachowania w "Nornickel". Kluczowa zasada — zasady nie powinny być narzucane "z góry na dół". Powinny być wypracowane przez samych pracowników, aby stały się "ich własnymi", a nie "obcymi".

• Aktualizacja problemu. Pierwszy krok to uświadomienie sobie konieczności zmian. Pracownicy muszą zrozumieć, dlaczego stare modele zachowań już nie działają i po co potrzebne są nowe zasady.
• Wspólne opracowanie. Zasady są generowane przez grupy robocze, dyskutowane i korygowane. W "Nornickel" proces ten zakończył się masowym głosowaniem, w wyniku którego zatwierdzono 9 podstawowych zasad.
• Całkowite zanurzenie. Zatwierdzenie zasad to dopiero początek. Konieczne jest przeprowadzanie sesji szkoleniowych, treningów immersyjnych z analizą rzeczywistych sytuacji, aby ludzie nie tylko nauczyli się zasad, ale także poczuli je w praktyce.
• Przekaz na zewnątrz. O nowych zasadach powinni wiedzieć nie tylko pracownicy funkcji HSE, ale także wszystkie działy produkcyjne. Tworzy to system wzajemnych oczekiwań i odpowiedzialności.

Ocena skuteczności i praca z oporem

Wszelkie zmiany nieuchronnie napotykają na opór: od zaprzeczenia i gniewu po targowanie się i wreszcie akceptację. Prelegent podkreśla znaczenie ciągłej pracy z personelem, wyjaśniania sensu i dawania osobistego przykładu przez kadrę kierowniczą.

Do oceny skuteczności wdrażania zasad w "Nornickel" wykorzystywane są różne narzędzia: samoocena pracowników, rankingi funkcji ze strony produkcji, a także szeroko zakrojone badania opinii personelu. Wyniki pokazują pozytywną dynamikę: poziom zaufania do funkcji HSE rośnie, a kultura bezpieczeństwa przechodzi na nowy poziom.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak zniekształcenia poznawcze wpływają na postrzeganie roli specjalisty ds. HSE?
• Dlaczego cudze myśli i zasady działają gorzej niż własne?
• Jak opracować i wdrożyć zasady zachowania, które zostaną zaakceptowane przez pracowników?
• Jakie narzędzia oceny skuteczności zmian są najbardziej miarodajne?
• Jak pracować z oporem personelu przy wdrażaniu nowych standardów zachowania?