Metody oceny poziomu kultury bezpieczeństwa i praktyki angażowania pracowników w procesy jej podnoszenia

Ewolucja kultury bezpieczeństwa: od podstawowych wartości do świadomego zachowania

Kultura bezpieczeństwa przestała być statycznym zbiorem zasad i przekształciła się w zmienną materię, wymagającą ciągłej uwagi i korekt. W warunkach aktywnego rozwoju nowych biznesów i napływu młodych kadr, jak ma to miejsce w dywizji paliwowej TVEL (Rosatom), kształtowanie świadomego podejścia do bezpieczeństwa staje się zadaniem strategicznym. Dyrektor departamentu firmy TVEL Wiaczesław Kozłow podkreśla, że sztywny system kontroli zawodzi, gdy tylko słabnie nadzór. Prawdziwym celem jest osiągnięcie poziomu świadomości, w którym każdy pracownik, od personelu liniowego po najwyższe kierownictwo, czuje osobistą odpowiedzialność za bezpieczne wykonywanie zadań.

Metodologia samooceny: jak zmierzyć niewidzialne

Ponieważ kultury nie da się zmierzyć zwykłymi przyrządami, niezbędne są ustrukturyzowane narzędzia oceny. W wystąpieniu szczegółowo omówiono podejście oparte na standardach MAEA. Początkowo stosowano tylko ankiety i grupy fokusowe, jednak od 2021 roku instrumentarium zostało rozszerzone do pięciu elementów:

• Ankietowanie i grupy fokusowe — w celu identyfikacji ogólnych nastrojów i opinii zespołu.
• Wywiady z kierownikami liniowymi — w celu oceny zaangażowania kadry zarządzającej i zrozumienia ich rzeczywistych możliwości poświęcania czasu na kwestie bezpieczeństwa.
• Obserwacja pracy personelu — rejestrowanie rzeczywistych zachowań na stanowiskach pracy bez oceniania.
• Analiza dokumentacji — weryfikacja zgodności formalnych procedur z rzeczywistymi praktykami.

Prelegent pokazuje na przykładzie, że zwiększenie liczby narzędzi wielokrotnie zwiększa ilość faktów wymagających analizy. Sprawia to, że szkolenie grup roboczych jest krytycznie ważne: eksperci muszą umieć bezstronnie rejestrować fakty, oddzielając widoczne zachowania od głębokich wartości i postaw, które wymagają korekty.

Od samooceny do niezależnego spojrzenia

Samoocena to potężne narzędzie, ale niesie ze sobą ryzyko subiektywizmu: firma zawsze chce wyglądać lepiej we własnych oczach. Dlatego ważnym etapem staje się ocena zewnętrzna. Obecnie TVEL angażuje ekspertów branżowych, stosujących podobną metodologię. Jednak prelegent analizuje perspektywę oceny międzybranżowej — zaangażowania specjalistów z innych dziedzin (np. metalurgii czy sektora naftowo-gazowego). Takie niezależne spojrzenie może ujawnić martwe punkty i zaproponować niestandardowe rozwiązania dla dalszego rozwoju.

Zaangażowanie personelu i rola kierowników liniowych

Przejście od angażującego do proaktywnego poziomu kultury bezpieczeństwa wymaga aktywnego udziału wszystkich kategorii pracowników. Praktyka pokazuje wysokie zaangażowanie najwyższego kierownictwa, jednak na poziomie kierowników liniowych pojawia się problem braku czasu: często zostaje im tylko 4-6% czasu pracy na kwestie bezpieczeństwa. Rozwiązanie tego problemu wymaga szkolenia w zakresie umiejętności planowania i ustalania priorytetów. Jednocześnie inicjatywy oddolne, takie jak konkurs projektów z zakresu kultury bezpiecznego zachowania, pokazują wysoki potencjał szeregowych pracowników, gotowych brać na siebie odpowiedzialność przy odpowiednim wsparciu kierownictwa.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak przejść od ścisłej kontroli do świadomego, bezpiecznego zachowania pracowników?
• Jakie pięć narzędzi samooceny daje najbardziej obiektywny obraz stanu kultury bezpieczeństwa?
• Dlaczego szkolenie ekspertów grup roboczych jest krytycznie ważne dla rzetelnej analizy faktów?
• Jak brak czasu u kierowników liniowych wpływa na bezpieczeństwo i jak z tym pracować?
• Jaka jest wartość międzybranżowej, zewnętrznej oceny kultury bezpieczeństwa?