Behawioralny audyt bezpieczeństwa ma na celu identyfikację, ostrzeganie i zapobieganie niebezpiecznym działaniom oraz niebezpiecznym warunkom, a także wzmacnianie motywacji i zwiększanie zaangażowania kierowników i pracowników w kwestie bezpieczeństwa poprzez wyjaśnianie podczas audytu konsekwencji zachowań (niebezpiecznych działań) oraz przebywania pracownika w niebezpiecznych warunkach.
BAB jest przeznaczony dla wszystkich pracowników firmy, a także pracowników firm zewnętrznych.
Behawioralny audyt bezpieczeństwa — to rodzaj audytu oparty na obserwacji działań konkretnego pracownika (lub grupy pracowników) podczas wykonywania przez niego (nich) zadania produkcyjnego, ocenie warunków wykonywania zadania przez pracownika (pracowników), a także późniejszej rozmowie między pracownikiem (pracownikami) a audytorem.
Bezpieczne działanie – to działanie pracownika pozwalające na wykonywanie prac zgodnie z obowiązującymi wymaganiami, bez ryzyka dla życia i zdrowia lub wystąpienia innego zdarzenia.
Bezpieczny warunek – to czynnik środowiska pracy zgodny z wymogami obowiązującego prawa i wewnętrznych dokumentów normatywnych, w tym z wymogami zapewniającymi bezpieczne wykonywanie prac.
Kategorie obserwacji - zbiór kryteriów audytu połączonych według wspólnej cechy.
Kultura bezpieczeństwa pracy – to kwalifikacyjne i psychologiczne przygotowanie wszystkich pracowników, przy którym zapewnienie bezpieczeństwa pracy jest priorytetowym celem i wewnętrzną potrzebą, prowadzącą do świadomości osobistej odpowiedzialności i samokontroli podczas wykonywania wszystkich prac wpływających na bezpieczeństwo pracy.
Niebezpieczne działanie – to działanie lub zaniechanie pracownika stanowiące naruszenie wymogów obowiązujących aktów prawnych, normatywnych oraz dokumentów wewnętrznych, w wyniku którego wzrasta ryzyko uszczerbku na zdrowiu pracownika lub osób w otoczeniu, bądź wystąpienia innego zdarzenia.
Niebezpieczny warunek – to czynnik środowiska pracy, niezwiązany bezpośrednio z działaniem lub zaniechaniem jednego lub kilku pracowników, który może prowadzić do zdarzenia lub urazu, jeśli nie zostanie wyeliminowany.
Cele BAB to:
Zadania BAB to:
1. BAB powinien być przeprowadzany przez audytorów przeszkolonych w tym procesie i odbywać się w godzinach pracy.
2. Przeprowadzanie BAB może odbywać się łącznie z audytami wewnętrznymi i kontrolami różnego szczebla nadzoru administracyjno-produkcyjnego.
Częstotliwość przeprowadzania BAB w zależności od stanowiska audytora zaleca się ustalać z uwzględnieniem następujących zasad:
Konieczne jest sporządzenie harmonogramu przeprowadzania BAB.
3. BAB należy przeprowadzać w następującej kolejności:
– skomentować bezpieczne zachowanie pracowników, docenić podjęte przez nich wysiłki na rzecz bezpiecznego wykonywania prac;
– omówić inne kwestie bezpieczeństwa, porozmawiać o potencjalnych zagrożeniach oraz sposobach ich identyfikacji, ostrzegania i zapobiegania;
– poznać propozycje pracowników dotyczące bezpiecznego wykonywania prac;
– podziękować pracownikom za poświęcony czas.
– jeśli warunki/działania stwarzają w danym momencie zagrożenie dla życia i zdrowia pracowników, należy zatrzymać proces wykonywania prac;
– skomentować bezpieczne zachowanie pracowników, docenić podjęte przez nich wysiłki na rzecz bezpiecznego wykonywania prac;
– omówić niebezpieczne działanie pracowników, zwrócić uwagę na konsekwencje, do których może ono doprowadzić, zapytać, jak można wykonać pracę bezpiecznie;
– uzyskać zgodę pracowników na bezpieczne wykonywanie pracy w przyszłości;
– omówić inne kwestie bezpieczeństwa, porozmawiać o potencjalnych zagrożeniach oraz sposobach ich identyfikacji, ostrzegania i zapobiegania. Poznać propozycje pracowników dotyczące bezpiecznego wykonywania prac;
– podziękować pracownikom za poświęcony czas;
– w przypadku konieczności podjęcia długoterminowych działań korygujących w celu wyeliminowania uwag, zaleca się ich omówienie z bezpośrednim przełożonym pracowników.
4. Podczas przeprowadzania BAB należy stosować metodykę prowadzenia rozmowy z pracownikiem. Z każdego BAB należy sporządzić raport z wyników. Jeśli BAB był przeprowadzany przez grupę audytorów, sporządza się jeden raport z wyników BAB. W raporcie należy wskazać wszystkie zidentyfikowane niebezpieczne warunki/działania. W raporcie z wyników BAB nie podaje się imion i nazwisk pracowników, wobec których przeprowadzono audyt, z wyjątkiem sytuacji, gdy warunki/działania pracownika wymagają natychmiastowego wstrzymania procesu wykonywania pracy i podjęcia późniejszych działań korygujących.
5. Na podstawie wyników BAB nie wolno karać pracowników.
W procesie wdrażania BAB należy określić „obszar alarmowy” dla konkretnej jednostki. „Obszar alarmowy” jest tworzony na podstawie zebranych statystyk wartości wskaźnika zagrożenia za wybrany okres i przedstawiany w postaci odcinków na osiach wykresu, reprezentujących kategorie obserwacji. Przecięcie ustalonego „obszaru alarmowego” z obszarem obliczeniowym na podstawie wyników audytu/audytów może stanowić sygnał o istnieniu przesłanek do wystąpienia zdarzenia. „Obszar alarmowy” jest określany przez kierowników obszaru/jednostki (w uzgodnieniu ze specjalistami ds. bezpieczeństwa pracy) na podstawie bieżącej sytuacji wypadkowej dla konkretnego obiektu.
Należy przyjąć, że firma dąży do osiągnięcia „zerowego obszaru alarmowego” w trakcie prowadzenia swojej działalności w różnych procesach biznesowych.
6. Wyniki przetwarzania danych pokazują, którym kategoriom obserwacji warto nadać priorytet przy obecnym poziomie kultury bezpieczeństwa pracy. Na podstawie tych wyników należy planować działania w zakresie bezpieczeństwa pracy w celu zmniejszenia liczby naruszeń w poszczególnych kategoriach oraz zarządzać ryzykiem w systemie zarządzania bezpieczeństwem przemysłowym i BHP.