W wielu gałęziach przemysłu i procesach technologicznych powstaje nierównowaga płynów, które wymagają dalszego zagospodarowania. Dla regionów o wystarczająco ciepłym klimacie najbardziej efektywnym ekonomicznie sposobem jest naturalne odparowywanie w specjalnie przygotowanych obiektach – stawach. Nie inaczej jest w przypadku produkcji nawozów potasowych, gdzie nie cała objętość solanek wraca do cyklu produkcyjnego.
Po co są potrzebne stawy odparowujące?
Stawy odparowujące nie są obiektami unieszkodliwiania i (lub) składowania odpadów z wzbogacania rud potasowych (szlamów ilasto-solnych), lecz mają na celu rozwiązanie problemu nierównowagi solanek poprzez naturalne odparowanie nadmiaru solanek z otwartej powierzchni wody, brzegów i niecki, a także pozwalają ograniczyć pobór wody ze źródeł naturalnych na potrzeby technologiczne zakładu górniczo-przetwórczego (GOK). Przeznaczeniem stawów odparowujących jest naturalne odparowanie nadmiaru solanek.
Specyfika identyfikacji obiektów wywierających negatywny wpływ
Zgodnie z art. 1 ustawy federalnej z dnia 10.01.2022 r. nr 7-FZ „O ochronie środowiska”, obiekt wywierający negatywny wpływ na środowisko – obiekt budowlany i (lub) inny obiekt, a także zespół obiektów, połączonych wspólnym przeznaczeniem i (lub) nierozerwalnie związanych fizycznie lub technologicznie i zlokalizowanych w granicach jednej lub kilku działek gruntu.
W związku z tym istnieją dwie alternatywne cechy zaliczające zespół obiektów do pojęcia obiektu NVOS:
Zgodnie z Rozporządzeniem Rządu Federacji Rosyjskiej z dnia 31.12.2020 r. nr 2398 „W sprawie zatwierdzenia kryteriów zaliczania obiektów wywierających negatywny wpływ na środowisko do obiektów kategorii I, II, III i IV”, prowadzenie na obiekcie wywierającym negatywny wpływ na środowisko działalności gospodarczej i (lub) innej na obszarach złóż udostępnionych do użytkowania zgodnie z ustawą Federacji Rosyjskiej „O złożach”, niewymienionej w sekcjach I, II i IV niniejszego rozporządzenia, stanowi kryterium zaliczenia do obiektów III kategorii. Stawy odparowujące znajdują się w granicach złoża (obszaru górniczego), w związku z czym przy ich identyfikacji mogą zostać zaliczone do obiektów III kategorii.
W przypadku, gdy stawy odparowujące są powiązane technologicznie [1] ze składowiskiem szlamu zakładu (GOK), w większości przypadków związek ten nie jest nierozerwalny, ponieważ prawie wszystkie działające składowiska szlamu w FR są obecnie eksploatowane bez istotnych trudności przy braku stawów odparowujących.
Składowisko szlamu zakładu (GOK) to obiekt składowania (w zakresie magazynowania) odpadów V klasy, co zgodnie z kryteriami rozporządzenia nr 2398 odpowiada obiektowi II kategorii NVOS.
Obiekty państwowej ekspertyzy ekologicznej
Zgodnie z artykułem 11 ustawy federalnej nr 174 z dnia 23.11.1995 r. „O ekspertyzie ekologicznej”, obiektami przeprowadzenia państwowej ekspertyzy ekologicznej (GEE) są między innymi:
Tym samym dokumentacja projektowa dla „Stawów odparowujących” nie może być obiektem GEE przewidzianym w pkt 7.5 art. 11 ustawy federalnej nr 174, ponieważ stawy odparowujące przy różnych podejściach mogą być zaliczone wyłącznie do obiektów II lub III kategorii negatywnego wpływu, a także przewidzianym w pkt 7.2 art. 11 ustawy federalnej nr 174, ponieważ nie są przeznaczone do składowania i (lub) unieszkodliwiania odpadów.
Czy Rosprirodnadzor poprze to stanowisko? Być może nie, ale odpowiednie zapytanie zostało już wysłane.
[1] W piśmie Rosprirodnadzoru z dnia 01.08.2022 r. nr MK-02-02-34/26174 wskazano, że nierozerwalny związek technologiczny zespołu obiektów polega na braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i (lub) innej z wykorzystaniem obiektu NVOS lub wystąpieniu istotnych trudności przy jej prowadzeniu w przypadku braku choćby jednego z obiektów zespołu tworzącego obiekt NVOS.