Metodologia tworzenia kart obserwacji zagrożeń jako narzędzie zarządzania zdarzeniami potencjalnie wypadkowymi

Od plateau do nowych narzędzi: dlaczego zdarzenia potencjalnie wypadkowe są ważne

Zmniejszenie wskaźnika wypadków przy pracy to wyzwanie, z którym mierzy się wiele dużych firm. Po osiągnięciu pewnego limitu dzięki wdrożeniu zintegrowanych systemów zarządzania bezpieczeństwem pracy, krzywa wypadkowości często osiąga plateau. W swoim wystąpieniu Siergiej Konowałow, kierownik działu bezpieczeństwa przemysłowego i HSE w firmie LUKOIL, analizuje, jak przełamać ten impas, odwołując się do podstawy piramidy wypadków Heinricha — pracy z niebezpiecznymi zachowaniami, warunkami i zdarzeniami potencjalnie wypadkowymi (near miss).

Prelegent podkreśla, że tradycyjny system rejestracji obejmuje tylko wierzchołek góry lodowej — incydenty, które już miały miejsce. Jednak pod wodą kryją się tysiące przesłanek, które pozostają niezauważone. Celem nowej metodologii jest identyfikacja i eliminacja tych potencjalnych zagrożeń, zanim doprowadzą one do rzeczywistych konsekwencji.

Algorytm pracy z kartami obserwacji zagrożeń (KOZ)

Wdrożenie systemu rejestracji zdarzeń potencjalnie wypadkowych wymaga systemowego podejścia. Prelegent szczegółowo omawia czteroetapowy algorytm pracy z KOZ wdrożony w firmie:

• Obserwacja i działania operacyjne: Pracownik lub gość, który zauważy zagrożenie, musi niezwłocznie powiadomić przełożonego i, jeśli to możliwe, bezpiecznie wyeliminować zagrożenie. Ważne jest, że każdy pracownik ma prawo wstrzymać niebezpieczne prace.
• Wypełnienie KOZ: Prosty formularz (gdzie, kiedy, co się stało, podjęte środki) jest wypełniany na papierowym druku i wrzucany do specjalnej skrzynki. Następnie dane są wprowadzane do korporacyjnego systemu informatycznego.
• Analiza i działania korygujące: Kierownicy oceniają poziom ryzyka, wyznaczają osoby odpowiedzialne i terminy usunięcia. Wszystkie KOZ są regularnie omawiane na spotkaniach branżowych.
• Informacja zwrotna i wyciągnięte wnioski: Informowanie zespołu o zidentyfikowanych zagrożeniach i podjętych środkach wspiera dialog na temat bezpieczeństwa. Publikacja biuletynów „Wyciągnięte wnioski” pomaga upowszechniać doświadczenia i zapobiegać podobnym sytuacjom.

Określanie przyczyn źródłowych i automatyzacja procesu

Jeśli zdarzenie potencjalnie wypadkowe wskazuje na problemy systemowe, konieczne jest przeprowadzenie dochodzenia. Prelegent na przykładzie pokazuje, jak wykorzystanie metody „5 dlaczego” oraz analizy barier „Muszka” (Bow-tie) pomaga zbudować związki przyczynowo-skutkowe i znaleźć prawdziwe przyczyny odchyleń, unikając przy tym nadmiernej biurokracji.

Do zarządzania ogromną ilością danych w firmie opracowano własny moduł w korporacyjnym systemie informatycznym. Pozwala on na rejestrację KOZ, monitorowanie realizacji działań i tworzenie analiz. Obecnie w systemie zarejestrowano ponad 1500 kart, z których większość (80%) odnotowuje niebezpieczne warunki, co daje jasny obraz obszarów do poprawy.

Motywacja personelu i pokonywanie barier

Wdrożenie nowego narzędzia nieuchronnie napotyka na opór. Główne problemy to niskie zaangażowanie i strach przed odpowiedzialnością („strach przed byciem donosicielem”). Aby je przezwyciężyć, firma stosuje kompleksowe podejście:

• Szkolenia: Prowadzenie instruktaży i szkoleń celowych na stanowiskach pracy zwiększa świadomość pracowników i uczy ich dostrzegać ryzyka.
• Zachęty materialne: Opracowano regulamin premiowania za aktywne identyfikowanie zagrożeń, co znacznie zwiększa zainteresowanie procesem.
• Motywacja niematerialna: Nagradzanie dyplomami, wręczanie upominków i osobisty przykład przełożonych przyczyniają się do budowania pozytywnej kultury bezpieczeństwa.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak zorganizować gromadzenie i analizę danych o zdarzeniach potencjalnie wypadkowych w dużej firmie?
• Jakie metody pomagają określić przyczyny źródłowe niebezpiecznych sytuacji bez tworzenia zbędnej biurokracji?
• Jak pokonać bariery psychologiczne pracowników i zmotywować ich do wypełniania kart obserwacji zagrożeń?
• Jaką rolę odgrywa automatyzacja w zarządzaniu procesem identyfikacji ryzyk?
• Jak wykorzystać wyciągnięte wnioski do zapobiegania rzeczywistym incydentom?