Jak nie przepalić budżetu na marne... I po co jeszcze potrzebny jest benchmarking?

Zarządzanie bezpieczeństwem pracy i bezpieczeństwem procesowym w dużych firmach coraz częściej napotyka sufit wewnętrznej analityki. Kiedy podstawowe wskaźniki wypadkowości się stabilizują, szefom służb BHP i bezpieczeństwa przemysłowego trudno jest ocenić rzeczywisty zwrot z wdrożonych narzędzi oraz obronić budżety przed akcjonariuszami. Aby podejmować wyważone decyzje i nie marnować zasobów na formalne procedury, niezbędny jest zewnętrzny układ odniesienia — benchmarking branżowy dostosowany do rosyjskich realiów.

Kontakt bezpieczeństwa jako przekrój kultury i ocena ryzyka

Dyskusję otworzyła demonstracja kontaktu bezpieczeństwa (Safety Contact), którą przeprowadził moderator spotkania Vladimir Varlamov. Krótki dialog przed naradą stanowi wskaźnik dojrzałości kultury organizacyjnej: po aktualności tematu, obecności praktycznych wniosków i zaangażowaniu pracowników produkcyjnych od razu widać głębię pracy nad bezpieczeństwem. Jako przykład przeanalizowano problem wychodzenia niedźwiedzi na drogi technologiczne i odległe obiekty, co w praktyce przekłada się na zasady utylizacji odpadów spożywczych oraz wyposażenie transportu w środki odstraszające.

Dyrektor ds. HSE w Cherkizovo Group Dmitriy Zubov pokazał, jak podobne tematy bezpośrednio przechodzą do oceny ryzyka zawodowego. Jeśli pracownik regularnie chodzi pieszo do odległego punktu poboru wody na brzegu rzeki, zagrożenie spotkaniem z dzikim zwierzęciem musi trafić do karty ryzyka danej operacji. Skłania to biznes do inwestowania w zdalną telemetrię i wykluczenia obecności człowieka w strefie niebezpiecznej.

Ograniczenia wewnętrznych statystyk i cena błędnych decyzji

Opieranie się wyłącznie na własnych danych często zniekształca obraz. Zastępca dyrektora ds. bezpieczeństwa przemysłowego i BHP w firmie Apatit Aleksandr Peresypkin wyjaśnił, dlaczego spadek ogólnego wskaźnika LTIFR w całym holdingu może ukrywać chroniczną wypadkowość w poszczególnych jednostkach. Bezpośrednie przenoszenie praktyk między oddziałami nie zawsze działa ze względu na różnice na rynku pracy, w regionach oraz w procesach technologicznych. Przy zewnętrznym porównaniu ważny jest nie tylko obecny wskaźnik liderów, ale także dynamika firm, którym udało się szybko obniżyć wysoki poziom wypadkowości.

Ponadto wewnątrz zamkniętego obiegu trudno ocenić zwrot z czasu, jaki kierownicy liniowi poświęcają na audyty behawioralne i ocenę ryzyka. Bez weryfikacji z rynkiem nie wiadomo, czy te godziny dają wymierny efekt, czy też przerodziły się w formalizm. Dyrektor ds. rozwoju kultury bezpieczeństwa w Nornickel Mikhail Zhiganov zauważył, że w bezpieczeństwie pracy nieefektywne rozwiązanie kosztuje podwójnie drogo: traci się zasoby i zaprzepaszcza czas na działające środki. Przed wdrożeniem popularnych narzędzi należy zestawić swój poziom kultury z branżowymi punktami odniesienia.

Ręczne zbieranie takiej analityki wymaga ogromnego wysiłku. W praktyce Vladimira Varlamova w branży węglowej przygotowanie rzetelnego benchmarku dla poszczególnych etapów przetwórstwa zajęło dwa i pół roku. Jednak to właśnie te liczby pomogły uzgodnić z akcjonariuszami realistyczne cele, a po obniżeniu wskaźnika LTIFR poniżej jedności — przejść do rejestrowania mikrourazów za przykładem światowych liderów.

Ochrona budżetu przed hype'em i konfiguracja wewnętrznych rankingów

Dane rynkowe zmieniają dialog z kadrą produkcyjną i najwyższym kierownictwem. W terenie zewnętrzne statystyki pomagają przezwyciężyć zawodowy fatalizm, gdy urazy uważa się za nieuniknioną część ciężkiej pracy, oraz iluzję bezpieczeństwa na odcinkach, gdzie brak incydentów opiera się wyłącznie na kontroli konkretnego przełożonego.

Na poziomie zarządu benchmarking chroni budżet przed przecenianymi rozwiązaniami IT. Wymowny jest przypadek analityki wideo: za prezentacjami dostawców kryją się deficyt serwerów, koszty personelu do trenowania modeli oraz spory z podwykonawcami, przez co rzeczywisty koszt wdrożenia przemysłowego rośnie z deklarowanych 80 milionów do 500 milionów lub miliarda rubli. Uczciwa analiza cudzych błędów pomaga dostrzec te zagrożenia na starcie. Wewnątrz holdingów zewnętrzne punkty odniesienia pozwalają również zbudować zdrową konkurencję. Kierownik obszaru w Zarubezhneft Aleksey Portnov opowiedział, jak zewnętrzny benchmark pomógł stworzyć wewnętrzny ranking spółek zależnych i podwykonawców z naciskiem na warunki socjalno-bytowe pracowników zmianowych, co wykształciło „efekt sąsiada” i pobudziło modernizację infrastruktury mieszkalnej.

Rosyjska specyfika i mechanika platformy HSE DAYS

Zagraniczne raporty branżowe słabo przekładają się na rosyjską praktykę ze względu na przeciążenie prawne i obcy kontekst. Nie dają one odpowiedzi na bieżące wyzwania rodzimych przedsiębiorstw: deficyt kadr, starzenie się personelu, adaptację migrantów zarobkowych z dalekiej zagranicy oraz pracę z pracownikami z zespołem stresu pourazowego (PTSD).

Narzędzie benchmarkingu HSE DAYS, zaprezentowane przez założyciela platformy Andreya Prokopenko, rozwiązuje problem porównywalności danych poprzez system rund tematycznych i branżowych pod nadzorem Rady Ekspertów. Sprowadza to do wspólnego mianownika obliczanie wskaźnika LTIFR, pożarów i incydentów (z uwzględnieniem podwykonawców i bez nich), a także ewidencję liczby wyspecjalizowanych pracowników przy łączeniu funkcji. Oprócz podstawowych statystyk do zakresu włączono wskaźniki wyprzedzające (leading indicators): częstotliwość dialogów kadry zarządzającej najwyższego szczebla z pracownikami, udział członków zarządu w audytach oraz uwzględnianie kwestii bezpieczeństwa przy awansach zawodowych. Technologie produkcji pozostają w granicach tajemnicy handlowej, podczas gdy wymiana standardów bezpieczeństwa nie niesie ze sobą ryzyka konkurencyjnego. Dostęp do analityki opiera się na zasadzie parytetu dla zweryfikowanych uczestników, a pierwsza runda jest poświęcona metodom oceny i rozwoju kultury bezpieczeństwa.

Czego dowiesz się z tego wystąpienia

• Dlaczego spadek ogólnego wskaźnika LTIFR w firmie może maskować problemy systemowe w poszczególnych jednostkach?
• Jak zrozumieć, czy czas i zasoby poświęcane przez kierowników na audyty behawioralne oraz ocenę ryzyka przynoszą realne korzyści?
• Jakie ukryte koszty pojawiają się przy przemysłowym skalowaniu analityki wideo i jak uniknąć wielomilionowych przepłat?
• Gdzie przebiega granica między tajemnicą handlową a bezpieczną wymianą praktyk w obszarze BHP i bezpieczeństwa przemysłowego?
• Jak zbudowane są tematyczne rundy benchmarkingu na platformie HSE DAYS i według jakich wskaźników oceniana jest dojrzałość kultury bezpieczeństwa?