Szkolenie personelu produkcyjnego to jedno z najtrudniejszych zadań w dziedzinie BHP. Przez długi czas system opierał się na sprawdzaniu wiedzy, a nie na samym procesie uczenia się, co nieuchronnie prowadziło do formalizmu. Pracownicy uczyli się na pamięć prawidłowych odpowiedzi do testów, podpisywali się w dziennikach, ale w praktyce nadal podejmowali niebezpieczne działania. To właśnie niekompetencja i brak rzeczywistych umiejętności pozostają głównymi przyczynami wypadków przy pracy.
W swoim wystąpieniu Swietłana Władimirowa, kierownik ds. szkoleń BHP w uniwersytecie korporacyjnym firmy „Krascwietmiet”, dzieli się praktycznym doświadczeniem z transformacji systemu szkolenia pracowników. Prelegentka pokazuje, jak firma przeszła drogę od standardowych instruktaży do stworzenia pełnoprawnego Centrum Rozwoju Umiejętności Praktycznych, wyprzedzając wymagania nowych dokumentów normatywnych.
Pierwszym krokiem do zmian było odejście od niespójnego podejścia do przeprowadzania instruktaży. W firmie zauważono, że w różnych działach proces ten przebiega inaczej: w niektórych kierownicy rzeczywiście angażują pracowników, a w innych ograniczają się do formalnego zapoznania z instrukcją. Aby rozwiązać ten problem, opracowano jednolity, interaktywny format.
Specjaliści stworzyli około 50 instruktaży wideo dla głównych i łączonych zawodów, rodzajów prac oraz stosowania ŚOI. Teraz kierownik nie tylko odczytuje tekst, ale pokazuje materiał wideo i prowadzi angażującą rozmowę, zadając pytania otwarte. Pozwoliło to na ujednolicenie jakości przekazywania informacji we wszystkich obszarach.
Kolejnym etapem było stworzenie 16-modułowego programu „Szkoła Bezpieczeństwa dla pracowników”. W przeciwieństwie do kursów dla kierowników i specjalistów, tutaj nacisk położono na bezpieczne metody wykonywania prac, udzielanie pierwszej pomocy i postępowanie w razie awarii. Już wtedy firma zaczęła wdrażać praktyczne ćwiczenia umiejętności, co stało się solidnym fundamentem dla dalszego rozwoju.
Wraz z wejściem w życie Rozporządzenia nr 2464, które przeniosło nacisk ze sprawdzania wiedzy na szkolenie praktyczne, wiele firm stanęło przed wyborem: wysyłać pracowników do zewnętrznych ośrodków szkoleniowych czy zorganizować proces we własnym zakresie. Prelegentka szczegółowo analizuje ekonomiczne i jakościowe aspekty tej decyzji.
Obliczenia pokazują, że przeszkolenie ponad tysiąca pracowników w ramach czterech głównych programów (w tym ochrony przeciwpożarowej) w zewnętrznym ośrodku kosztowałoby kilka milionów rubli. Jednocześnie jakość szkolenia często pozostaje pod znakiem zapytania: programy nie uwzględniają specyfiki konkretnej produkcji, a praktyczne ćwiczenia zastępowane są formalnym testowaniem.
Stworzenie własnego Centrum Rozwoju Umiejętności Praktycznych wymaga początkowych inwestycji w sprzęt (manekiny do pierwszej pomocy, stacje gaśnicze, zasoby ŚOI), ale w dłuższej perspektywie okazuje się znacznie bardziej efektywne. Szkolenia wewnętrzne pozwalają na pełną kontrolę jakości, dostosowanie programów do rzeczywistych zagrożeń produkcyjnych i szybkie wprowadzanie zmian na podstawie informacji zwrotnych.
Organizacja szkoleń praktycznych nie zawsze wymaga ogromnych budżetów. W wystąpieniu pokazano, jak można wykorzystać już istniejące zasoby i relacje partnerskie. Na przykład część teoretyczną można przenieść do formatu online za pomocą portalu korporacyjnego i treści wideo.
Ciekawym rozwiązaniem, którym dzieli się prelegentka, jest zaangażowanie firm podwykonawczych. Na przykład dostawca odzieży roboczej w ramach umowy outsourcingowej może bezpłatnie przeprowadzać szkolenia z prawidłowego stosowania ŚOI. Do prowadzenia zajęć praktycznych angażowani są eksperci wewnętrzni: specjaliści ds. BHP i pracownicy służby ratownictwa gazowego.
Głównym efektem społecznym stworzenia Centrum jest zmiana stosunku pracowników do własnego bezpieczeństwa. Szkolenie w formie warsztatów z zaangażowaniem emocjonalnym pomaga w tworzeniu trwałych połączeń neuronowych: od uświadomienia sobie zagrożenia do zrozumienia konsekwencji i sposobów ich unikania.
Przeglądaj pełną bibliotekę najlepszych praktyk bezpieczeństwa przemysłowego
Przejdź do biblioteki