Tworzenie systemu ogólnodostępnej defibrylacji w miejscach publicznych i w miejscu pracy w celu maksymalnie skutecznego udzielania pierwszej pomocy przy nagłym zatrzymaniu krążenia

Od 1 września 2024 roku w rosyjskim ustawodawstwie zaszły historyczne zmiany: weszło w życie rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia nr 220n, które oficjalnie zezwoliło na używanie automatycznych defibrylatorów zewnętrznych (AED) przez świadków zdarzenia podczas udzielania pierwszej pomocy. Otwiera to nowe możliwości ratowania życia w zakładach produkcyjnych i biurach, jednak sam zakup sprzętu nie wystarczy. Eksperci firmy "ARIBRIS", Marina Osanowa i Jekaterina Morejna, szczegółowo analizują, jak zbudować pełnoprawny system ogólnodostępnej defibrylacji, który będzie realnie działał w sytuacji krytycznej.

Dlaczego ważny jest właśnie system, a nie tylko obecność AED

Każdego roku w Rosji z powodu nagłego zatrzymania krążenia umiera około 350 tysięcy osób, przy czym 80% przypadków ma miejsce poza placówkami medycznymi — w domu, na ulicy lub w miejscu pracy. W wystąpieniu podkreślono, że przy migotaniu komór liczą się sekundy: krytyczne okno na udane ponowne uruchomienie serca wynosi zaledwie 3 – 5 minut. Jeśli w tym czasie zostanie użyty defibrylator, szanse na przeżycie wzrastają do 75%.

Właśnie dlatego koncepcja „łańcucha przeżycia” wymaga systemowego podejścia. Rozmieszczeniu urządzeń musi towarzyszyć jasne zrozumienie tego, kto, jak i kiedy będzie ich używał do czasu przyjazdu pogotowia ratunkowego.

Algorytm pracy z defibrylatorem: od teorii do praktyki

Prelegenci pokazują na przykładzie nowoczesnego AED, że korzystanie z urządzenia nie wymaga wykształcenia medycznego. Urządzenie samodzielnie analizuje rytm serca i podejmuje decyzję o konieczności wyładowania. Kluczowym zadaniem ratownika jest włączenie aparatu i ścisłe podążanie za wskazówkami głosowymi.

Nowoczesne modele są wyposażone w czujniki kontroli jakości resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO). W czasie rzeczywistym korygują one działania człowieka, podpowiadając odpowiednią głębokość i częstotliwość uciśnięć. Zdejmuje to barierę psychologiczną i minimalizuje ryzyko błędu w stresującej sytuacji.

Cztery etapy wdrażania defibrylacji w przedsiębiorstwie

Stworzenie działającej infrastruktury wymaga kolejnych kroków, które prelegenci łączą w jeden algorytm:

• Analiza i informowanie. Ocena stref ryzyka w przedsiębiorstwie (hale, portiernie, stołówki) i praca z personelem. Ważne jest nie tylko wydanie dyrektywy z góry, ale wyjaśnienie ludziom wagi problemu poprzez warsztaty i filmy społecznościowe.
• Wybór i rozmieszczenie sprzętu. Określenie optymalnych punktów instalacji, zakup AED z uwzględnieniem specyfiki (np. obecność elektrod pediatrycznych dla przestrzeni publicznych) i zapewnienie ich ochrony wandaloodpornej.
• Szkolenie pracowników. Podstawowy instruktaż raz na trzy lata nie wystarczy. Praktyczna umiejętność przeprowadzania RKO z użyciem AED zanika po pół roku, dlatego niezbędne są regularne kursy przypominające, zwłaszcza dla wyznaczonych grup szybkiego reagowania.
• Monitorowanie systemu. Eksperci przytaczają wymowny przykład Paryża, gdzie niezaplanowana kontrola wykazała 25% niedziałających AED z powodu rozładowanych baterii. Regularna kontrola stanu technicznego urządzeń i terminów ważności elektrod to krytyczny warunek żywotności całego systemu.

Doświadczenie we wdrażaniu: od światowych praktyk do rosyjskich realiów

W światowej praktyce systemy ogólnodostępnej defibrylacji z powodzeniem funkcjonują od dziesięcioleci. W Holandii na przykład sieć 24 tysięcy AED jest zintegrowana z aplikacją mobilną dla 245 tysięcy przeszkolonych wolontariuszy, co pozwoliło zwiększyć przeżywalność przy zatrzymaniu krążenia z 9% do 25%.

W Rosji ta droga dopiero się zaczyna, ale są już udane przypadki. W wystąpieniu szczegółowo omówiono projekt pilotażowy dużej firmy metalurgicznej: zainstalowano ponad 300 aparatów, przeszkolono ponad 8000 pracowników, przygotowano wewnętrznych instruktorów. Głównym rezultatem tej ogromnej pracy jest realnie uratowane życie pracowników, którzy wrócili do swoich rodzin i pracy.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak legalnie stosować AED w miejscu pracy z uwzględnieniem nowego rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia nr 220n?
• Jak prawidłowo zintegrować defibrylatory z korporacyjnym systemem ochrony zdrowia?
• Jakie błędy w obsłudze AED mogą kosztować życie poszkodowanego?
• Jak zorganizować skuteczne szkolenie personelu bez odrywania od pracy?
• Gdzie dokładnie w przedsiębiorstwie instalacja defibrylatorów przyniesie maksymalny efekt?