Praktyka tworzenia systemów zarządzania ryzykiem w ramach koncepcji „Bezpieczeństwo II”

Od klasycznego podejścia do koncepcji „Bezpieczeństwo II”

Tradycyjne podejście do zarządzania ryzykiem w HSE opiera się na analizie negatywnych zdarzeń: szukamy zagrożeń, które mogą prowadzić lub już doprowadziły do urazów i awarii. Jednak, jak zauważa Igor Łykow, dyrektor ds. bezpieczeństwa przemysłowego i HSE w Segezha Group, takie podejście pomija zdecydowaną większość procesów roboczych. Według statystyk na jedno negatywne zdarzenie przypadają tysiące pozytywnych, kiedy praca została wykonana bez zakłóceń. Koncepcja „Bezpieczeństwo II” proponuje zmianę punktu ciężkości: badanie nie tylko tego, dlaczego dochodzi do błędów, ale także tego, dlaczego w większości przypadków system działa z powodzeniem.

W swoim wystąpieniu prelegent analizuje, dlaczego niemożliwe jest stworzenie absolutnie bezpiecznego miejsca pracy, wolnego od ryzyka. Każdy pracownik, nawet najbardziej zdyscyplinowany, codziennie popełnia błędy i dostosowuje się do warunków pracy, tworząc tak zwany „korytarz odchyleń”. Zrozumienie tego mechanizmu jest kluczem do zbudowania skutecznego systemu zarządzania ryzykiem.

Zmiana stosunku do błędów jako zasób do rozwoju

Kluczowym wnioskiem z koncepcji „Bezpieczeństwo II” jest to, że błędy pracowników nie są powodem do karania, ale cennym materiałem do analizy. Jeśli uznamy, że człowiek z natury jest racjonalny i skłonny do „chodzenia na skróty” w celu optymalizacji pracy, będziemy w stanie zidentyfikować ukryte ryzyka, zanim doprowadzą one do incydentu.

Prelegent pokazuje na przykładzie, że aby zidentyfikować te ukryte wzorce zachowań, specjaliści HSE muszą spędzać więcej czasu „w terenie”, obserwując rzeczywiste wykonywanie operacji. Tylko w ten sposób można zrozumieć, jak pracownicy radzą sobie z sytuacjami awaryjnymi i awariami technologicznymi, gdy pozostają sam na sam z problemem i muszą samodzielnie podejmować decyzje.

Rola kierownictwa liniowego w identyfikacji ryzyka

Pomyślne wdrożenie koncepcji „Bezpieczeństwo II” wymaga zasobów zdolnych do mówienia z pracownikami w tym samym języku i szybkiego rozwiązywania pojawiających się problemów. W prezentacji szczegółowo omówiono doświadczenia związane z nadaniem kierownikom zmian i oddziałów uprawnień w zakresie HSE. To właśnie ten szczebel zarządzania („middle management”) okazał się najbardziej skuteczny w zbieraniu informacji o rzeczywistym stanie rzeczy.

Szkolenie kierowników liniowych w zakresie metod obserwacji i właściwego budowania dialogu z pracownikami pozwoliło wyeliminować „zniekształcenia poznawcze” – nawyk niezauważania rutynowych naruszeń. W rezultacie pracownicy sami zaczęli mówić o ryzykach i błędach, rozumiejąc, że informacje te służą do poprawy warunków pracy, a nie do szukania winnych.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Dlaczego klasyczne podejście do oceny ryzyka pomija ważne dane i jak koncepcja „Bezpieczeństwo II” rozwiązuje ten problem?
• Jak zmienić stosunek do błędów personelu i przekształcić je w narzędzie do zapobiegania incydentom?
• Kogo najlepiej zaangażować jako pełnomocników ds. HSE, aby uzyskać wiarygodne informacje „z terenu”?
• Jak nauczyć kierowników liniowych dostrzegania ukrytych ryzyk i właściwego budowania dialogu z pracownikami?
• Jak oddzielić działania projektowe od operacyjnych w HSE, aby osiągnąć rzeczywiste zmiany?