Przywództwo w bezpieczeństwie: mity i rzeczywistość

Kontekst: dlaczego przywództwo w bezpieczeństwie trudno zmierzyć

W przeciwieństwie do systemów technicznych, gdzie usterka jest oczywista (np. awaria sprzętu), przywództwo i kulturę bezpieczeństwa trudno „dotknąć” i zmierzyć. Anna Voronkova, menedżer ds. HSE w firmie Heineken, analizuje, jak sformalizować te pojęcia i uczynić je namacalnymi dla rozwoju organizacji.

Mity o przywództwie w bezpieczeństwie

Prelegentka wyróżnia trzy powszechne błędne przekonania, z którymi często spotykają się specjaliści:

• Mit 1: Przywództwo w bezpieczeństwie to osobny rodzaj przywództwa. W rzeczywistości lider pozostaje liderem w każdej dziedzinie, jeśli rozumie misję i prowadzi zespół do wspólnego celu.
• Mit 2: Liderem może być tylko kierownik. Posiadanie formalnego stanowiska nie gwarantuje cech przywódczych. Nieformalni liderzy w zespole mogą wywierać silniejszy wpływ na kulturę bezpieczeństwa niż oficjalne kierownictwo.
• Mit 3: Zadaniem lidera jest tylko zarządzanie i kontrolowanie. Zarządzanie procesami a przywództwo to dwie różne rzeczy. Przywództwo wymaga zdolności do jednoczenia ludzi i inspirowania ich do osiągania celów, a nie tylko wydawania poleceń.

Typy przywództwa i ich zastosowanie w HSE

W wystąpieniu szczegółowo omówiono trzy modele przywództwa:

• Transakcyjne: ścisła kontrola i metoda „kija i marchewki”.
• Transformacyjne: motywacja zespołu i osobisty przykład kierownika (wzór do naśladowania).
• Służebne (Servant leadership): skupienie na potrzebach zespołu, delegowanie uprawnień i rozwój mocnych stron pracowników.

Zdaniem prelegentki to właśnie przywództwo służebne jest najbardziej skuteczne w obszarze bezpieczeństwa, ponieważ dziedzina ta wymaga współpracy międzyfunkcyjnej i koordynacji, a nie sztywnego zarządzania dyrektywnego.

Rola średniego szczebla zarządzania (First Line Management)

Często firmy skupiają się na szkoleniu najwyższego kierownictwa, zapominając o średnim szczeblu (kierownicy zmian, brygadziści). Jednak to oni są kluczowym ogniwem przekazującym informacje z góry na dół i problemy z dołu do góry. Jeśli na tym poziomie pojawi się blokada, inicjatywy związane z bezpieczeństwem nie są realizowane, co prowadzi do demotywacji personelu liniowego. Prelegentka pokazuje na przykładzie swojej firmy, jak wdrożenie obowiązkowych szkoleń z przywództwa dla menedżerów First Line pomaga rozwiązać ten problem.

Narzędzie oceny: Analiza Bow-Tie dla przywództwa

Nieoczekiwanym, ale skutecznym rozwiązaniem okazało się zastosowanie metody „muszki” (analiza Bow-Tie), tradycyjnie używanej do oceny ryzyka produkcyjnego, do analizy przywództwa. Narzędzie to pozwala ocenić, w jakim stopniu decyzje zarządcze uwzględniają ryzyko związane z bezpieczeństwem. Analiza przeprowadzana jest w czterech obszarach: komunikacja, współpraca, podejmowanie decyzji w oparciu o ocenę ryzyka oraz osobiste przywództwo. Pomaga to ujawnić rzeczywisty stan rzeczy, na przykład, czy bezpieczeństwo jest naprawdę priorytetem przy wyborze wykonawcy.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak odróżnić formalne zarządzanie od rzeczywistego przywództwa w kwestiach bezpieczeństwa?
• Dlaczego szkolenie najwyższego kierownictwa nie działa bez zaangażowania kierowników liniowych?
• Jak dostosować metodę Bow-Tie do oceny decyzji zarządczych i cech przywódczych?
• Jakie style przywództwa są najbardziej skuteczne w rozwijaniu kultury bezpieczeństwa?
• Jak identyfikować i motywować nieformalnych liderów w zespole?