Từ giám sát video đến hệ sinh thái an toàn AI: Cách chuyển đổi dữ liệu HSE thành giải pháp phòng ngừa sự cố

Việc triển khai các công cụ kỹ thuật số trong an toàn lao động thường chỉ dừng lại ở việc lắp đặt camera giám sát và ghi nhận sự cố cơ bản. Tuy nhiên, tiềm năng thực sự của dữ liệu chỉ được giải phóng khi chuyển từ việc ghi nhận vi phạm thụ động sang một hệ sinh thái chủ động. Trong bài phát biểu của mình, ông Aleksandr Bondarenko, Giám đốc HSE của JSC SSGPO (thuộc tập đoàn ERG), chia sẻ chi tiết kinh nghiệm chuyển đổi các giải pháp kỹ thuật số rời rạc thành một hệ sinh thái AI thống nhất, giúp doanh nghiệp đạt cột mốc lịch sử về thời gian vận hành không xảy ra tai nạn tử vong.

Sự phát triển của hệ thống kiểm soát: Từ máy bay không người lái đến nội dung đào tạo

Trong quá khứ, trung bình mỗi năm doanh nghiệp ghi nhận 5 trường hợp tử vong do tai nạn lao động. Bước ngoặt xuất hiện khi công ty áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế phù hợp cùng quá trình chuyển đổi số trên quy mô lớn. Một trong những bước đi đầu tiên được thực hiện từ năm 2016 là sử dụng máy bay không người lái (drone) để kiểm soát các công việc có nguy cơ rủi ro cao. Thực tế đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội của công cụ này: năm 2021, người điều khiển drone đã kịp thời phát hiện hai công nhân đang nghỉ ngơi dưới bóng râm của một mái bãi đào nơi đang tiến hành thi công. Tiếng động cơ cánh quạt đã khiến họ rời khỏi khu vực nguy hiểm chỉ 12 giây trước khi khối đất đá sạt lở.

Hiện nay, hệ thống kiểm soát kỹ thuật bao gồm hơn 1.800 camera cố định và khoảng 500 camera hành trình cá nhân. Khối lượng dữ liệu video khổng lồ này không bị lưu trữ lãng phí trên máy chủ mà được chuyển đổi thành tài liệu đào tạo. Hàng tháng, bộ phận HSE biên tập các video ngắn minh họa cả những sai sót lẫn các ví dụ về thao tác an toàn. Nội dung này được phát trên 200 màn hình TV tại các phòng giao nhiệm vụ trước mỗi ca làm việc, tạo nên một quá trình đào tạo ngắn (micro-learning) liên tục.

Trí tuệ nhân tạo trong quản lý hành vi

Diễn giả đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá giao tiếp giữa cấp quản lý và công nhân. Doanh nghiệp đã triển khai hệ thống tự động phân tích các buổi họp an toàn đầu giờ và đối thoại hành vi an toàn. Các tổ trưởng/quản lý ghi âm bài phổ biến an toàn của mình, sau đó thuật toán sẽ đánh giá chất lượng cuộc trao đổi theo phương pháp đã được phê duyệt.

Nhờ các công cụ tự động hóa, người quản lý nhận được phản hồi có cấu trúc chỉ sau 45 giây: hệ thống chỉ ra những điểm mạnh của cuộc đối thoại và các điểm cần cải thiện. Dữ liệu được đồng bộ hóa với bảng điều khiển (dashboard), tạo nên bức tranh tổng thể theo từng bộ phận.

Để đào tạo các tổ trưởng trẻ thực hiện kiểm tra an toàn, công ty đã phát triển một trình giả lập huấn luyện điện tử chuyên dụng. Trong hệ thống này, trí tuệ nhân tạo đóng vai các mẫu công nhân khác nhau — từ hợp tác, chống đối cho đến buông xuôi, phó mặc. Nhiệm vụ của tổ trưởng là dẫn dắt cuộc đối thoại sao cho người đối thoại ảo tự nhận thức được các rủi ro.

Đánh giá toàn diện sự mệt mỏi của tài xế

Một trong những mối nguy hiểm ẩn nấp trong sản xuất là sự mệt mỏi của nhân viên, điều không thể phát hiện bằng máy đo nồng độ cồn thông thường. Để giải quyết vấn đề này, đội ngũ đã phát triển mô-đun phần cứng - phần mềm (PAM 60).

Hệ thống đánh giá phản xạ của người lao động bằng vô-lăng và bàn đạp chơi game thông qua việc phát tín hiệu trong vòng một phút. Đồng thời, camera 4K trang bị đèn LED vòng thực hiện đo đồng tử (pupillometry) — đo tốc độ co và phục hồi của đồng tử khi tiếp xúc với ánh sáng, cũng như ghi nhận tình trạng đỏ mắt. Điểm khác biệt then chốt của hệ thống là không áp dụng các tiêu chuẩn trung bình. Mô-đun tích lũy thống kê cho từng nhân viên và so sánh các chỉ số hiện tại với dữ liệu cơ sở của riêng họ. Nếu phản xạ và các thông số đồng tử lệch khỏi mức bình thường, nhân viên không bị phạt mà được chuyển sang làm các công việc phụ trợ tại xưởng, loại bỏ nguy cơ tai nạn giao thông trên tuyến đường vận hành.

Các công cụ AI nội bộ và bảo mật dữ liệu

Việc triển khai các mô hình tạo sinh (generative AI) thường đi kèm với rủi ro rò rỉ thông tin bảo mật. Để tránh điều này, doanh nghiệp đã tập trung vào các ứng dụng ngoại tuyến độc lập chạy trên trình duyệt và các mô hình ngôn ngữ nội bộ. Điều này cho phép tự động hóa an toàn các phân tích phức tạp:

• Điều tra sự cố: Hệ thống phân tích các bản ghi âm phỏng vấn và hồ sơ vụ việc, tự động xây dựng cây nguyên nhân, lập sơ đồ nguyên nhân - hệ quả (bow-tie) và chuẩn bị bài thuyết trình.
• Kiểm tra kiến thức: Hệ thống đa tác tử (multi-agent) thực hiện các bài thi đọc-nói về quy định an toàn bằng cách đặt câu hỏi bằng giọng nói và đánh giá bản chất câu trả lời của nhân viên theo tỷ lệ phần trăm.
• Xây dựng quy trình: Dựa trên các thẻ quy trình đã hoàn thiện, các tác tử AI sẽ tạo ra các quy trình kỹ thuật hoàn chỉnh tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu phương pháp luận.

Những nội dung chính bạn sẽ học được từ bài phát biểu này:

• Làm thế nào để xây dựng quy trình sản xuất video đào tạo từ dữ liệu của camera hành trình cá nhân?
• Phương pháp tự động hóa việc đánh giá chất lượng đối thoại hành vi an toàn bằng mạng nơ-ron?
• Cách ứng dụng phép đo đồng tử và kiểm tra phản xạ để kiểm soát sự mệt mỏi của tài xế theo hướng cá nhân hóa?
• Cách sử dụng các phần mềm mô phỏng AI để đào tạo kỹ năng giao tiếp phức tạp cho cấp quản lý?
• Cách triển khai các công cụ AI ngoại tuyến phục vụ điều tra sự cố mà không lo rò rỉ dữ liệu?