Autorzy:
Jekatierina Żytieniewa, OOO „GRK Bystrinskoje”
Julija Riepina, OOO „GRK Bystrinskoje”
Andriej Szłapak, OOO „GRK Bystrinskoje”
W Bystrinskim GOK-u od kwietnia 2024 roku funkcjonuje ranking jednostek organizacyjnych. Comiesięczny ranking bezpieczeństwa pracy to nie tylko lista liderów i outsiderów. To narzędzie, które pozwala obiektywnie ocenić wysiłki każdego działu w tworzeniu bezpiecznych warunków pracy.
Celem nie jest karanie, lecz rozwój i zaangażowanie w kwestie bezpieczeństwa na każdym szczeblu – od kierownika po pracownika, a w perspektywie przejście na proaktywny poziom rozwoju kultury bezpieczeństwa.
Oczekiwany efekt to sprawiedliwa ocena wkładu każdej jednostki w poprawę bezpieczeństwa.
W niniejszym artykule przedstawimy konkretne kryteria i metodologię punktacji. Możesz dostosować tę metodologię i podejście do własnych potrzeb, opierając się na stosowanych u siebie praktykach i narzędziach.
Podczas opracowywania kryteriów rankingu ważne było dla nas uwzględnienie opinii poszczególnych działów. W tym celu przeprowadziliśmy ankietę, zadając tylko jedno pytanie: „Jak myślisz, jaki wskaźnik pokazuje rzeczywisty poziom bezpieczeństwa w obszarach roboczych?”. Tym samym podkreśliliśmy znaczenie i udział jednostek w tworzeniu rankingu, a także „podgrzaliśmy” zainteresowanie nowym narzędziem.
Przy tworzeniu metodologii obliczania rankingu ważnymi zasadami były:
Dlaczego równowaga jest ważna?
Tradycyjnie bezpieczeństwo mierzono liczbą wypadków – są to wskaźniki reaktywne. Pokazują one to, co już się wydarzyło. Zerowa wypadkowość to doskonały cel, ale jeśli jest jedyną miarą sukcesu, dewaluuje włożony wysiłek, może prowadzić do ukrywania drobnych incydentów i nie odzwierciedla rzeczywistej pracy profilaktycznej. Ponadto, jeśli ocenia się tylko na podstawie wskaźników reaktywnych, duże jednostki z licznym personelem i niebezpiecznymi procesami produkcyjnymi znajdą się w trudniejszej sytuacji, a ocena nie zawsze będzie obiektywna.
Wskaźniki proaktywne z kolei mierzą wysiłki mające na celu zapobieganie wypadkom. Pokazują, jak aktywnie dział wdraża ulepszenia, identyfikuje i eliminuje ryzyka, zanim doprowadzą one do niepożądanych zdarzeń.
Łącząc oba typy wskaźników, uzyskujemy pełny obraz: nie tylko „ile było awarii?”, ale także „jak silny jest nasz system zapobiegania?”.
Kryteria oceny
Obliczaniem rankingu zajmuje się dział HSE we współpracy z kierownikami jednostek. Ranking jest tworzony na koniec każdego miesiąca w oparciu o ważony system przyznawania/odejmowania punktów według piętnastu kryteriów w sześciu blokach oceny.
Kryteria oceny znajdują się w pliku załączonym do artykułu.
Jak czytać ranking?
Liderzy rankingu to jednostki, które nie tylko nie mają na koncie poważnych wypadków, ale także wykazują dużą aktywność w zakresie profilaktyki. Dużo obserwują, szkolą się i korygują niedociągnięcia.
Jednostki na końcu listy mogą nie mieć wypadków, ale ich praca proaktywna nie jest prowadzona z pełnym zaangażowaniem.
Ranking to przede wszystkim narzędzie motywacji i nagradzania najlepszych działów. Zależy nam na długoterminowych i trwałych wynikach, dlatego w ramach nagrody TOP 3 najlepsze jednostki otrzymują premię na podstawie średniego rankingu za 6 i 12 miesięcy. Premia ta ma charakter celowy: 80% można przeznaczyć wyłącznie na działania związane z HSE, a 20% na nagrody dla najbardziej aktywnych pracowników.
Na jakie działania można przeznaczyć premię? Na przykład na zakup specjalnych urządzeń i narzędzi do bezpieczniejszej pracy lub minimalizujących pracę ręczną, albo środków ochrony indywidualnej (ŚOI) nieobjętych standardowymi normami (np. koszulki, ocieplane kamizelki czy droższe modele okularów), a także materiałów wizualnych do szkoleń itp.
Zachęcamy wszystkich kierowników i pracowników, aby traktowali ten ranking nie jako narzędzie do szukania winnych, ale jako narzędzie do wprowadzania ulepszeń.
Podsumowanie
W ciągu 1,5 roku w Bystrinskim GOK-u średni ranking wzrósł o 47%, a liczba wypadków spadła o 30%. Udało nam się zwiększyć:
Najcenniejsze jest to, że zainteresowaliśmy zdecydowaną większość kierowników jednostek. Rywalizują oni ze sobą, proponują nowe rozwiązania, zbierają i promują pomysły pracowników operacyjnych. A to jest dokładnie to, na co czekaliśmy.
Przejście na zrównoważony system oceny to ważny krok w rozwoju naszej kultury bezpieczeństwa. Przechodzimy od biernego przestrzegania zasad do aktywnego, wspólnego tworzenia środowiska, w którym każdy pracownik czuje się odpowiedzialny nie tylko za własne bezpieczeństwo, ale także za bezpieczeństwo swoich współpracowników.