W nowoczesnym systemie zarządzania HSE ocena poziomu ryzyka zawodowego zajmuje kluczowe miejsce, ponieważ procedura ta pozwala pracodawcom systematycznie wpływać na tworzenie bezpiecznych warunków pracy oraz zapewniać ochronę życia i zdrowia pracowników.
Zarządzanie ryzykiem zawodowym to kompleks powiązanych ze sobą działań i procedur, obejmujących identyfikację zagrożeń, ocenę poziomu ryzyka oraz zastosowanie środków mających na celu zmniejszenie ich wpływu, a także kontrolę i weryfikację zidentyfikowanych ryzyk zawodowych. Procedura ta jest regulowana przez Kodeks Pracy Federacji Rosyjskiej, Rozporządzenie Ministerstwa Pracy FR z 29.10.2021 r. nr 776N „O zatwierdzeniu Wzorcowego regulaminu systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy” oraz Rozporządzenie Ministerstwa Pracy FR z 28.12.2021 r. nr 926 „O zatwierdzeniu zaleceń dotyczących wyboru metod oceny poziomu ryzyka zawodowego i obniżania poziomu takiego ryzyka”.
Identyfikacja ryzyk zawodowych, a także metoda oceny ich poziomu, powinny uwzględniać specyfikę i złożoność procesu produkcyjnego pracodawcy. Formalne podejście do tej procedury jest niedopuszczalne.
Wielu pracodawców angażuje do identyfikacji zagrożeń i oceny poziomu ryzyka zawodowego niezależne organizacje posiadające odpowiednie kompetencje. Ale kto, jeśli nie pracownicy poszczególnych działów i ich kierownicy, zna procesy i operacje firmy, rozumie specyfikę działalności i codziennie styka się z tymi ryzykami podczas wykonywania swoich obowiązków?
Zaangażowani pracownicy własnej firmy będą zainteresowani rzetelną oceną istniejących ryzyk i opracowaniem praktycznych środków kontroli, ponieważ procedura ta stanowi podstawę ich bezpieczeństwa. W skład komisji ds. oceny poziomu ryzyka zawodowego powinni wchodzić specjaliści uczestniczący w zarządzaniu procesami produkcyjnymi i obiektami, w których planowana jest identyfikacja zagrożeń i ocena ryzyka, posiadający niezbędne kompetencje właściwe dla ocenianej działalności oraz stosowania środków ograniczających i zapobiegających ryzyku.
Tylko zaangażowanie własnych pracowników organizacji pozwoli na uzyskanie rzetelnych i pełnych informacji o:
a) procesach technologicznych i ich parametrach;
b) obecności i sprawności systemów zapewniających bezpieczeństwo procesu technologicznego;
c) sprzęcie, narzędziach i oprzyrządowaniu;
d) rzeczywistym stanie technicznym sprzętu i narzędzi, terminowości i jakości przeprowadzanej konserwacji;
e) zgodności posiadanego sprzętu z rozwiązaniami projektowymi;
f) ogólnych pracach gospodarczych;
g) pracach wykonywanych podczas lokalizacji i usuwania skutków awarii;
h) substancjach niebezpiecznych (materiały, odczynniki itp.);
i) działaniach całego personelu, w tym pracowników podwykonawców (dostawców) oraz gości.
Ponadto przy ocenie poziomu ryzyka zawodowego ważna jest jego dalsza kontrola i monitorowanie, ponieważ proces ten jest ciągły i nie można się tu obyć bez specjalistów firmy. Prawodawstwo Federacji Rosyjskiej nie przewiduje wyraźnej częstotliwości oceny poziomu ryzyka zawodowego, dlatego często po przeprowadzeniu oceny odpowiednia dokumentacja trafia „na półkę”. Jednak stała kontrola i monitorowanie pozwolą pracodawcy sprawdzić, czy środki zarządzania ryzykiem działają, uzyskać informację zwrotną od pracowników i w razie potrzeby skorygować opracowane działania.
Takie podejście pracodawcy sprawi, że ocena ryzyka stanie się „żywym” mechanizmem zapewniającym bezpieczne warunki pracy, a także będzie bardziej zrozumiała dla samych pracowników. Odejście od formalności przy ocenie ryzyka zawodowego pozwoli na podstawie jej wyników opracować środki kontroli mające na celu praktyczną poprawę warunków pracy, a także zapewnić pracownikom środki ochrony indywidualnej i środki czystości odpowiednie do występujących zagrożeń.
Misja możliwa do wykonania – procedura pozwoli chronić pracowników przed wpływem zidentyfikowanych ryzyk, zminimalizować ich oddziaływanie, zapewniając tym samym ochronę życia i zdrowia pracowników.