Trong hệ thống quản lý HSE hiện đại, việc đánh giá mức độ rủi ro nghề nghiệp đóng vai trò then chốt, vì quy trình này cho phép người sử dụng lao động tác động một cách có hệ thống đến việc tạo ra môi trường làm việc an toàn và đảm bảo bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người lao động.
Quản lý rủi ro nghề nghiệp là một tổ hợp các biện pháp và quy trình có liên quan chặt chẽ với nhau, bao gồm nhận diện mối nguy, đánh giá mức độ rủi ro và áp dụng các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động của chúng, cũng như kiểm soát và xem xét lại các rủi ro nghề nghiệp đã được xác định. Quy trình này được quy định bởi Bộ luật Lao động Liên bang Nga, Thông tư số 776N ngày 29/10/2021 của Bộ Lao động Liên bang Nga "Về việc phê duyệt Quy định mẫu về hệ thống quản lý an toàn lao động", Thông tư số 926 ngày 28/12/2021 của Bộ Lao động Liên bang Nga "Về việc phê duyệt các khuyến nghị lựa chọn phương pháp đánh giá mức độ rủi ro nghề nghiệp và giảm thiểu mức độ của các rủi ro đó".
Việc nhận diện rủi ro nghề nghiệp cũng như phương pháp đánh giá mức độ rủi ro phải tính đến các đặc thù và mức độ phức tạp trong quy trình sản xuất của người sử dụng lao động. Không được phép áp dụng cách tiếp cận mang tính hình thức đối với quy trình này.
Nhiều người sử dụng lao động thuê các tổ chức độc lập có đủ năng lực chuyên môn để nhận diện mối nguy và đánh giá mức độ rủi ro nghề nghiệp. Nhưng ai có thể hiểu rõ các quy trình và hoạt động của công ty, nắm bắt được đặc thù công việc và hàng ngày phải đối mặt với những rủi ro này trong quá trình làm việc tốt hơn chính những người lao động tại các phòng ban và người quản lý của họ?
Việc huy động chính nhân viên của công ty sẽ mang lại sự quan tâm đích thực đối với việc đánh giá chính xác các rủi ro hiện hữu và xây dựng các biện pháp quản lý thực tiễn, vì quy trình này là nền tảng cho sự an toàn của chính họ. Thành phần hội đồng đánh giá mức độ rủi ro nghề nghiệp phải bao gồm các chuyên gia tham gia vào việc quản lý các quy trình sản xuất và cơ sở nơi dự kiến tiến hành nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro, những người có đủ năng lực chuyên môn phù hợp với hoạt động được đánh giá, cũng như khả năng áp dụng các biện pháp giảm thiểu và ngăn ngừa rủi ro.
Chỉ có việc huy động chính nhân viên của tổ chức mới cho phép thu thập thông tin chính xác và đầy đủ về:
a) các quy trình công nghệ và thông số của chúng;
b) sự hiện diện và khả năng hoạt động của các hệ thống đảm bảo an toàn cho quy trình công nghệ;
c) máy móc, công cụ và thiết bị phụ trợ;
d) tình trạng kỹ thuật thực tế của máy móc và công cụ, tính kịp thời và chất lượng của công tác bảo trì kỹ thuật;
e) sự phù hợp của thiết bị hiện có so với các giải pháp thiết kế;
f) các công việc hành chính - quản trị chung;
g) các công việc được thực hiện khi khoanh vùng và khắc phục sự cố khẩn cấp;
h) các chất nguy hiểm (vật liệu, hóa chất, v.v.);
i) hoạt động của toàn bộ nhân sự, bao gồm cả nhân viên của nhà thầu (nhà cung cấp) và khách tham quan.
Ngoài ra, khi đánh giá mức độ rủi ro nghề nghiệp, việc kiểm soát và giám sát rủi ro sau đó cũng rất quan trọng, vì đây là một quá trình liên tục và không thể thiếu vai trò của các chuyên gia trong công ty. Pháp luật Liên bang Nga không quy định chu kỳ cụ thể cho việc đánh giá mức độ rủi ro nghề nghiệp, do đó, thông thường sau khi đánh giá rủi ro, các tài liệu liên quan thường bị "xếp xó". Tuy nhiên, việc kiểm soát và giám sát thường xuyên sẽ giúp người sử dụng lao động thấy được liệu các biện pháp quản lý rủi ro có hiệu quả hay không, nhận được phản hồi từ người lao động và điều chỉnh các biện pháp đã đề ra khi cần thiết.
Cách tiếp cận này của người sử dụng lao động sẽ biến việc đánh giá rủi ro thành một cơ chế "sống" để đảm bảo điều kiện làm việc an toàn, đồng thời giúp chính người lao động dễ hiểu hơn. Việc loại bỏ tính hình thức trong đánh giá rủi ro nghề nghiệp sẽ cho phép dựa trên kết quả đó để xây dựng các biện pháp quản lý nhằm cải thiện điều kiện làm việc trong thực tế, cung cấp cho người lao động các phương tiện bảo vệ cá nhân và chất tẩy rửa phù hợp với những mối nguy hiểm tác động đến họ.
Nhiệm vụ khả thi - quy trình này sẽ giúp bảo vệ người lao động khỏi tác động của các rủi ro đã được nhận diện, giảm thiểu ảnh hưởng của chúng, từ đó đảm bảo bảo vệ tính mạng và sức khỏe của người lao động.