Transformacja kontroli operacyjnej: model zarządzania ryzykiem oparty na barierach

Zarządzanie bezpieczeństwem operacyjnym w przedsiębiorstwach o wysokim stopniu zagrożenia wymaga przejścia od działań reaktywnych do kontroli proaktywnej. U podstaw tej zmiany leży umiejętność koncentracji na najważniejszych aspektach bez rozpraszania zasobów na czynniki drugorzędne. Wystąpienie Aleksandra Walijewa (Sibkor), Head of HSE Management Systems Development Division, poświęcone jest praktycznym doświadczeniom w transformacji kontroli operacyjnej przez pryzmat zarządzania ryzykami krytycznymi — tymi, których wystąpienie może prowadzić do katastrofalnych skutków, w tym wypadków zbiorowych i awarii ekologicznych.

Opierając się na zasadach normy ISO 14001, firma zidentyfikowała 13 ryzyk krytycznych dla produkcji górniczej. Co istotne, wybrane kryteria w pełni korelują z oficjalnymi analizami przyczyn wypadków śmiertelnych prowadzonymi przez Rostiechnadzor, co potwierdza obiektywność przyjętego kierunku działań.

Od teorii do praktyki: metoda „muszki” i bariery bezpieczeństwa

Do zarządzania wybranymi ryzykami zastosowano klasyczną metodologię „muszki” (Bow-Tie). W centrum modelu znajduje się samo ryzyko, po lewej stronie rejestruje się czynniki jego powstawania, a po prawej — potencjalne skutki. Na podstawie wyznaczonych barier bezpieczeństwa opracowano listy kontrolne (check-listy) do przeprowadzania regularnych inspekcji na stanowiskach pracy.

Jednak pierwszy etap wdrażania ujawnił istotne wady klasycznego podejścia. Przekazywanie wydrukowanych list kontrolnych do produkcji prowadziło do formalnego traktowania kontroli bez możliwości szybkiego zbierania i analizy danych. Brak jednolitego środowiska cyfrowego czynił proces uciążliwym: specjalista musiał schodzić do wyrobisk z papierem, a po powrocie na powierzchnię ręcznie przenosić informacje do rozproszonych systemów analitycznych i przestarzałych książek wydawania zleceń.

Architektura kontroli cyfrowej: integracja systemów

Rozwiązaniem problemu stała się głęboka cyfryzacja procesu. Prelegent szczegółowo omawia architekturę nowego podejścia, w którym kluczową rolę odgrywają system analityczny Insight (do wizualizacji danych w formacie dashboardów) oraz system zarządzania operacyjnego Altan. Głównym zadaniem nie było stworzenie jednego izolowanego systemu nadrzędnego, lecz zapewnienie płynnej wymiany danych między istniejącymi rozwiązaniami IT.

Skonfigurowana integracja pozwoliła na automatyzację całego cyklu: od wyznaczenia obchodu z listami kontrolnymi po kontrolę rejestracji wyników i automatyczne generowanie zaleceń.

Rozwiązania mobilne w wyrobiskach podziemnych

Praktyczna realizacja kontroli operacyjnej opiera się teraz na wykorzystaniu przeciwwybuchowych urządzeń mobilnych. Dzięki rozbudowie sieci Wi-Fi i systemu pozycjonowania w kopalniach, proces zarządzania ryzykiem odbywa się w czasie rzeczywistym.

Pracownik autoryzuje się w systemie, otrzymuje wyznaczone trasy i listy kontrolne. Interfejs aplikacji mobilnej pozwala na rejestrację stanu barier bezpieczeństwa bezpośrednio na miejscu. W przypadku wykrycia niesprawnej bariery pracownik może zostawić szczegółowy komentarz, korzystając m.in. z funkcji wprowadzania głosowego, która automatycznie zamienia mowę na tekst.

Najważniejszym efektem automatyzacji było wyeliminowanie papierowej biurokracji. System pozwala bezpośrednio z wyrobiska generować zgłoszenia naruszeń i zlecenia na ich usunięcie dla następnej zmiany. Co więcej, wdrożono algorytm reakcji proaktywnej: jeśli w tym samym obszarze regularnie rejestrowane są identyczne naruszenia, system automatycznie sugeruje zmianę statusu lokalizacji na „niebezpieczną sytuację operacyjną”, przyciągając dodatkową uwagę kierownictwa. Angażuje to bezpośrednio pracowników inżynieryjno-technicznych w proces zarządzania ryzykiem i sprawia, że kontrola operacyjna staje się w pełni przejrzysta.

Czego dowiesz się z tego wystąpienia:

• Jak zaadaptować metodę „muszki” do tworzenia roboczych list kontrolnych w kontroli operacyjnej?
• Dlaczego przeniesienie papierowych kontroli do środowiska cyfrowego wymaga integracji systemów wydawania zleceń i analityki?
• Jak zorganizować pracę z mobilnymi urządzeniami przeciwwybuchowymi w podziemnych wyrobiskach górniczych?
• W jaki sposób zautomatyzować wydawanie zleceń na usunięcie naruszeń bezpośrednio z miejsca ich wykrycia?
• Jak algorytmy pomagają wykrywać problemy systemowe i zapobiegać rozwojowi niebezpiecznych sytuacji operacyjnych?