Ambasador projektu HSE DAYS Serik Mażkienow wydał nową książkę

Szanowny Seriku Abzałowiczu, Pana pierwsza książka „BHP: misja możliwa”, wydana w ramach projektu HSE DAYS, zebrała doskonałe opinie od naszych kolegów. Niedawno, w przededniu rocznicy projektu HSE DAYS, ukazała się Pana druga książka „Przeznaczenie człowieka: algorytmy poszukiwania i realizacji”. Czy może Pan opowiedzieć, jak zrodził się pomysł napisania tej książki, czemu jest poświęcona i w czym będzie użyteczna dla naszych kolegów?

Dziękuję za ciepłe słowa. Cieszę się, że pierwsza książka spodobała się kolegom. Jestem pewien, że druga książka również będzie bardzo interesująca i przydatna dla wszystkich.

Jak Pan wie, od dłuższego czasu, już od ponad 25 lat, zajmuję się kwestiami budowania efektywnych systemów zarządzania BHP, przywództwa i rozwoju kultury bezpieczeństwa. W trakcie pracy zauważyłem, że obecnie służby BHP, zarządzania produkcją i HR faktycznie rozwiązują jedno zadanie – jak uczynić pracownika organizacji świadomym i zaangażowanym uczestnikiem procesu pracy. Po prostu w każdej służbie sposoby rozwiązania tego zadania nazywają się inaczej: w BHP jest to rozwój kultury bezpieczeństwa, w służbie produkcyjnej – zarządzanie efektywnością i kulturą jakości, w dziale HR – zarządzanie talentami. Dziś wszyscy rozumieją, że w triadzie działalności produkcyjnej (sprzęt – procedura – człowiek) to właśnie człowiek jest głównym ogniwem, od którego zależy sukces całej organizacji.

Na dowód tych słów przytoczę opinię znanego rosyjskiego naukowca-ekonomisty, profesora N.A. Wołgina, który uważa, że to właśnie orientacja na rozwój własnego potencjału pracy wyprowadziła swego czasu Japonię z najgłębszego powojennego kryzysu, a następnie wysunęła ją do pierwszego rzędu wiodących gospodarek świata: japoński „cud” nie został dokonany przez wysokie technologie, automaty i roboty, ale przez ludzi, którzy je stworzyli.

To, że służba BHP jako pierwsza zwróciła uwagę na konieczność i znaczenie świadomego udziału człowieka w działalności zawodowej, jest w pełni naturalne – tak jak „teatr zaczyna się od szatni”, tak każdą organizację można łatwo i prosto ocenić po stosunku jej pracowników do kwestii bezpieczeństwa pracy. Jest to prosty i wizualny wskaźnik sterowalności każdej firmy, który odzwierciedla efektywność funkcjonowania organizacji.

Powstaje pytanie, jak osiągnąć świadomość i zaangażowanie każdego pracownika we wspólną sprawę? Co należy w tym celu zrobić? Jakie mogą być rozwiązania?

Jako uniwersalne podejście do rozwiązania problemu posłużyła teoria systemów. Głównym celem teorii systemów jest odkrycie podstawowych zasad funkcjonowania systemów o różnej naturze i zidentyfikowanie prawidłowości ich rozwoju. W tym sensie zarówno człowiek, jak i organizacja są systemami. Główną cechą każdego systemu jest jego przeznaczenie, czyli to, do czego został stworzony oraz cele i zadania, które ma rozwiązywać. Realizacja przez system swojego przeznaczenia zapewnia jego maksymalny współczynnik sprawności. Wynika z tego, że człowiek może osiągnąć maksimum swojej efektywności w procesie pracy tylko pod warunkiem realizacji swojego potencjału. Pozwala mu to znaleźć wewnętrzny punkt oparcia, strukturyzuje jego życie, czyni je świadomym i celowym. Jak rozpoznać takiego człowieka? Bardzo prosto – on nie pracuje, on zajmuje się tym, co kocha.

Wtedy pojawia się kilka pytań – w jaki sposób człowiek może znaleźć swoje przeznaczenie, a następnie jak ma zbudować efektywne relacje z organizacją.

W celu poszukiwania przez człowieka swojego przeznaczenia, w książce opisano krok po kroku algorytm jego odkrywania, który ma na celu sekwencyjne identyfikowanie wartości, misji, wizji (marzeń) i celów człowieka. To właśnie taka kolejność identyfikowania przez człowieka swoich podstawowych cech pozwala mu odkryć swoje przeznaczenie, swój talent.

Następnie, do realizacji swojego przeznaczenia człowiek z reguły potrzebuje określonych zasobów i możliwości, które może otrzymać od organizacji. W tym celu musi zbudować efektywne relacje z organizacją, a oto w jaki sposób:

1. Każdy człowiek ma przeznaczenie i cel w życiu (im bardziej globalny, tym lepiej).
2. Organizacja ma własne cele i zadania.
3. Aby uzyskać maksymalną ilość zasobów i możliwości, człowiek musi zharmonizować swoje cele i zadania z celami i zadaniami organizacji. Oczywiste jest, że dążąc do jak najlepszej realizacji celów i zadań organizacji, faktycznie zapewnia on efektywne osiąganie swoich osobistych celów.
4. Harmonizacja relacji pracownika i organizacji zapewnia świadome zaangażowanie pracownika w pracę, kształtuje niezbędny poziom kultury korporacyjnej i zapewnia wysoką efektywność pracy.

Takie uzgodnienie interesów stron w kontekście zarządzania personelem opisuje algorytm IMAGO, a w odniesieniu do BHP – algorytm PSOBT (personalny system świadomego bezpieczeństwa pracy).

Takie spojrzenie na relacje stron otwiera nowe zrozumienie istoty organizacji i biznesu. Okazuje się, że prawdziwy lub wyższy sens działalności każdej organizacji nie polega na całkowitej kontroli i zarządzaniu personelem, ale na poszukiwaniu osób o podobnych poglądach w oparciu o wspólne wartości i cele, ich jednoczeniu i pomaganiu każdemu w maksymalnym uwolnieniu potencjału. Wtedy realizacja planów produkcyjnych, osiągnięcie zadanego poziomu jakości, efektywności i bezpieczeństwa pracy stają się efektem ubocznym dążenia do samorealizacji każdego pracownika organizacji. W rzeczywistości oznacza to odejście od starego paradygmatu relacji organizacji z człowiekiem, zbudowanego jako „system-narzędzie pracy” i przejście do nowego – „system-system”. Do takiego modelu relacji, moim zdaniem, najbliżej jest odnoszącym sukcesy organizacjom naukowym i badawczym, a także organizacjom zbudowanym na zasadach turkusowych i kwantowych. Tak więc w organizacjach zbudowanych na idei podejścia kwantowego każdy pracownik jest postrzegany jako osobowość kwantowa, która posiada nie tylko określone umiejętności i nawyki, ale, co najważniejsze, potencjał do dalszego rozwoju. To właśnie w takich organizacjach każdy jej pracownik świadomie i dobrowolnie inwestuje najsilniejsze strony swojej osobowości w osiąganie wspólnych celów.

Wtedy pojawia się naturalne pytanie – co ma zrobić kierownik organizacji, który zainspirował się przeczytaniem książki i chce wdrożyć w praktyce nową filozofię? Co powinien zrobić w pierwszej kolejności?

Bardzo trafne postawienie pytania! Po pierwsze, inicjatywa musi przede wszystkim wyjść od kierownika organizacji. Po drugie, musi on stworzyć zespół osób o podobnych poglądach spośród swoich współpracowników i z ich pomocą opracować program dalszych transformacji w organizacji. W przypadku pytań związanych z opracowaniem programu lub jego realizacją, możemy udzielić niezbędnej pomocy i konsultacji. Po trzecie, wdrożyć zaplanowany program wewnątrz swojej organizacji. Ważne jest tutaj, aby przekazać każdemu pracownikowi organizacji, że w tej pracy nie ma przegranych. Celem tego programu jest to, aby każdy pracownik odkrył swoje mocne strony i zaczął je realizować. Posiadanie zespołu, w którym wykorzystywane są mocne strony każdego z jego członków, wielokrotnie zwiększa potencjał pracy każdej organizacji i jest jej unikalną przewagą konkurencyjną, której nie można powielić przez proste kopiowanie lub naśladownictwo.

Seriku Abzałowiczu, to, co Pan opowiedział, jest bardzo imponujące i inspirujące! Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź. Czego na zakończenie naszej rozmowy może Pan życzyć uczestnikom HSE DAYS?

Obecnie na świecie zachodzą procesy na dużą skalę, które mają istotny wpływ nie tylko na społeczeństwa i organizacje, ale także na każdego człowieka. Na wszystkie te zmiany i wyzwania należy być gotowym. Oczywiste jest, że nie możemy natychmiast się przestawić i przeprowadzić niezbędnych transformacji, ale już teraz staje się jasne, co należy robić i w jakim kierunku podążać. To nasza przyszłość i trzeba się do niej przygotowywać już teraz.

Chcę życzyć każdemu uczestnikowi projektu sukcesów w osiąganiu wyznaczonych celów i zadań w naszej wspólnej sprawie – ochronie życia i zdrowia pracowników w ich miejscach pracy. Nasza platforma HSE DAYS stwarza wspaniałe możliwości do dyskusji i promowania różnych pomysłów mających na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa człowieka pracy, na uwolnienie potencjału człowieka.

Wszystkim kolegom życzę zdrowia, pomyślności i sukcesów w naszej ważnej sprawie.