การค้นหาความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก แต่การค้นหาความเสี่ยงได้นั้นยังไม่พอ ต้องประเมินให้ถูกต้องด้วย ผมจะยกตัวอย่างที่น่าสนใจเมื่อตรรกะเกิดความผิดพลาด
โจทย์:
การตัดสินใจของกลุ่ม:
ตรรกะของกลุ่มเป็นอย่างไร?
มีการระเบิดครั้งใหญ่เกิดขึ้นทุกสัปดาห์ และทุกครั้งที่ระเบิดจะมีเศษหินกระเด็นออกมา
โอกาสในการเกิดความเสี่ยงจึงอยู่ในระดับสูงสุด ซึ่งดูเหมือนจะสมเหตุสมผล
หากคลังน้ำมันได้รับความเสียหายทางกายภาพ น้ำมันทั้งหมดจะรั่วไหลออกมา ความเสียหายสูงสุดคือภัยพิบัติด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งดูเหมือนจะสมเหตุสมผลเช่นกัน
สรุปแล้วกลุ่มประเมินความเสี่ยงได้ถูกต้องหรือไม่?
เรามาลองวิเคราะห์กันดู
ในการประเมินความเสี่ยง โดยปกติแล้วเราต้องเชื่อมโยงโอกาสในการเกิดเหตุการณ์กับผลกระทบของเหตุการณ์นั้นๆ สิ่งที่กลุ่มทำคือการนำโอกาสของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นบ่อย (เศษหินกระเด็น) ไปเชื่อมโยงกับผลกระทบที่รุนแรงที่สุดของอีกเหตุการณ์หนึ่ง (น้ำมันดีเซลรั่วไหลทั้งหมด) ผมคิดว่าทุกคนคงเข้าใจดีว่า โอกาสของเหตุการณ์ที่ 1 (เศษหินกระเด็น) และเหตุการณ์ที่ 2 (เศษหินขนาดใหญ่กระเด็นไปโดนคลังน้ำมันจนพังทลาย) นั้นแตกต่างกันอย่างมาก
เมื่อถามกลุ่มว่า: - แล้วโอกาสของเหตุการณ์ที่ 2 (เศษหินขนาดใหญ่กระเด็นไปโดนคลังน้ำมันจนพังทลาย) เป็นอย่างไร?
ในทางทฤษฎีเป็นไปได้ แต่โอกาสน้อยมาก – กลุ่มตอบเป็นเสียงเดียวกัน
เรื่องโอกาสผ่านไปแล้ว แล้วเรื่องผลกระทบล่ะ?
ที่นี่ก็มีประเด็นให้พูดถึงเช่นกัน บ่อยครั้งในการประเมินความเสี่ยง เรามักลืมมาตรการป้องกันที่มีอยู่ ในกรณีของเรา คันกั้นคอนกรีตของคลังน้ำมันถูกออกแบบมาเพื่อรองรับน้ำมันที่รั่วไหลทั้งหมด
เมื่อถามกลุ่มว่า: - แล้วจะมีน้ำมันรั่วไหลออกสู่สิ่งแวดล้อมเท่าใด หากคำนึงถึงมาตรการป้องกันที่มีอยู่?
อาจจะไม่รั่วไหลออกมาเลยก็ได้ – กลุ่มตอบ
กลุ่มได้รับทางเลือก: จะคงการประเมินความเสี่ยงสูงสุดไว้ตามเดิม หรือจะประเมินความเสี่ยงใหม่ กลุ่มจึงประเมินความเสี่ยงใหม่ และได้คะแนนที่ต่ำลง
แล้วคุณล่ะ จะทำอย่างไร?