Internet Rzeczy: rozwiązania IoT w monitorowaniu warunków pracy i zapewnienie szybkiego reagowania na problemy

W dzisiejszych czasach, gdy technologie i komunikacja rozwijają się w ogromnym tempie, a cyfryzacja obejmuje wszystkie sfery życia, „Internet Rzeczy” (Internet of Things, IoT) wykazuje wysoką skuteczność w obszarze poprawy warunków pracy. Ta innowacja polega na połączeniu w globalną sieć różnorodnych urządzeń i aparatów, które mogą wymieniać dane i współpracować ze sobą. W celu optymalizacji zarządzania i poprawy warunków pracy, IoT może być wdrażany w formie integracji inteligentnych systemów zarządzania z procesami produkcyjnymi. Kontynuując cykl moich artykułów o perspektywicznych kierunkach w dziedzinie HSE, chciałbym zapoznać czytelników bloga z tym tematem.

Czym jest „Internet Rzeczy”?

„Internet Rzeczy” (dalej – IoT), znany również jako Internet Wszechrzeczy, to nowa koncepcja technologiczna, która łączy w jedną globalną sieć różnorodne urządzenia i mechanizmy zdolne do wymiany danych i interakcji między sobą. Ta perspektywiczna technologia, mimo swojej względnej młodości, została już uznana za jeden z kluczowych obszarów rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych i budzi duże zainteresowanie w wielu branżach.

Koncepcja IoT i jej wdrażanie w przedsiębiorstwach jest również postrzegane jako narzędzie zarządzania ryzykiem, w tym ryzykiem zawodowym. Warto wykorzystywać IoT w systemie zarządzania ryzykiem zawodowym oraz w HSE w różnych obszarach, ponieważ każda organizacja stara się zwiększyć swoją rentowność i konkurencyjność na rynku pracy oraz przyciągnąć wykwalifikowanych pracowników. Jedną z dróg do osiągnięcia tego celu jest aktywne promowanie swoich sukcesów w dziedzinie bezpieczeństwa pracy. Organizacje są zainteresowane zarządzaniem ryzykiem zawodowym i wdrażaniem różnych systemów zarządzania, aby wykazać swoje kompetencje w tym zakresie. Pomaga to przyciągnąć uwagę potencjalnych pracowników i wzmocnić reputację organizacji jako odpowiedzialnego pracodawcy, zapewniającego bezpieczne i zdrowe warunki pracy dla swoich pracowników.

Jaka jest zasada działania IoT?

Zasada działania inteligentnych systemów zarządzania opartych na IoT polega na tym, że czujniki i urządzenia rozmieszczone w różnych częściach przedsiębiorstwa zbierają informacje o różnych aspektach pracy, na przykład o stanie urządzeń, temperaturze, poziomie zapasów, parametrach fizjologicznych pracowników itp. Informacje te są przesyłane przez sieć i analizowane przez scentralizowany system zarządzania, w którym może zostać zaimplementowana sztuczna inteligencja (AI).

Jakie dane będą pracować na Twoją korzyść w ramach wdrażania IoT?

• Czujniki pomiarowe objętości, temperatury, zadymienia, wibracji, ciśnienia, transformatory, czujniki parkowania itp.;
• Czujniki lokalizacji: zewnętrzne — GPS, wewnątrz pomieszczeń — BLE, UWB, iBeacon, LiDAR;
• Urządzenia noszone (wearables): smartfony, tagi radiowe, karty zbliżeniowe, zegarki, inteligentne materace itp.;
• Tokeny na przedmiotach: RFID, NFC, kody QR;
• Obiekty foto i wideo: zdjęcia satelitarne, fotografie, sekwencje wideo;
• Systemy informatyczne: MES, SAP, SCADA, Kepware, serwisy internetowe, mapy geograficzne.
  
  

Jak można wykorzystać IoT w obszarze HSE?

• Monitorowanie obciążenia i stopnia aktywności: wykorzystując urządzenia noszone i czujniki (wśród których mogą być nawet smartwatche i opaski) podłączone do sieci IoT, organizacje są w stanie śledzić wskaźniki aktywności fizycznej oraz poziom obciążenia psychicznego swoich pracowników. Pozwala to na dokładniejsze określenie momentów, w których pracownicy potrzebują odpoczynku lub przerwy, aby zapobiec przeciążeniu i zmęczeniu. Automatyczne zbieranie danych i ich analiza pozwala wykryć potencjalnie niebezpieczne sytuacje i podjąć działania w celu zmniejszenia ryzyka dla zdrowia i dobrostanu personelu.
• Automatyczne tworzenie grafiku pracy: inteligentne systemy zarządzania są w stanie tworzyć indywidualne i optymalne grafiki pracy dla pracowników, uwzględniając ich preferencje, możliwości fizyczne oraz wymagania stawiane przez pracę. Zapobiega to nadmiernemu obciążeniu pracowników i pozwala na efektywniejsze wykorzystanie zasobów ludzkich. Automatyczna regulacja grafiku pozwala uwzględnić czynniki takie jak szczytowe obciążenia, zachowując równowagę między pracą a odpoczynkiem.
• Inteligentne urządzenia i automatyzacja procesów: urządzenia IoT wykorzystywane do zwiększenia efektywności procesów technicznych i produkcyjnych, takie jak systemy zarządzania przedsiębiorstwem, mogą automatyzować określone zadania, zmniejszając obciążenie komunikacyjne pracowników.
• Monitorowanie warunków pracy: wykorzystując czujniki IoT wbudowane w tradycyjne noszone urządzenia elektroniczne, można je dostosować do środowiska produkcyjnego, uwzględniając konkretne wymagania i znaczenie informacji. Zastosowanie dodatkowych parametrów pozwoli na szybką ocenę stanu zdrowia pracowników.
• Analiza danych i analityka predykcyjna: dzięki zastosowaniu algorytmów uczenia maszynowego możliwe jest wykrywanie istotnych wzorców i trendów dotyczących obciążenia psychofizycznego. Pozwala to prognozować ewentualne ryzyka i trudności związane ze zdrowiem i efektywnością pracowników. Analityka predykcyjna sprzyja optymalizacji procesów roboczych i zarządzania personelem na podstawie uzyskanych danych.

Zalety i potencjał

Przeprowadzone badanie wykazało duży potencjał wykorzystania technologii IoT do poprawy warunków pracy pracowników oraz podniesienia jakości usług dla konsumentów końcowych. Monitorowanie poziomu obciążenia i aktywności pracowników przy użyciu urządzeń noszonych i czujników IoT pozwala określić momenty, w których wymagany jest odpoczynek lub przerwa, zapobiegając przeciążeniu i zmęczeniu. Automatyczne układanie grafiku pracy z wykorzystaniem inteligentnych systemów zarządzania uwzględnia preferencje i możliwości fizyczne pracowników, zapobiega nadmiernemu obciążeniu i optymalizuje wykorzystanie zasobów.

Ogólnie rzecz biorąc, technologie IoT mają potencjał, aby stać się narzędziem zwiększającym jakość obsługi klientów końcowych oraz zapewniającym wygodne i bezpieczne warunki pracy dla pracowników. Biorąc pod uwagę nowoczesne trendy w postrzeganiu kształtowania personelu i jego roli w sukcesie i konkurencyjności firm, konieczne jest, aby działania kadry zarządzającej na rzecz poprawy jakości życia zawodowego pracowników stały się integralną częścią strategii biznesowej. Siła ekonomiczna przedsiębiorstwa jest ściśle powiązana z jakością życia zawodowego pracowników, ponieważ istnieje między nimi bezpośrednia zależność. Jakość życia zawodowego staje się czynnikiem w dużej mierze determinującym konkurencyjność przedsiębiorstwa. W świetle tych zmian, wprowadzenie nowoczesnych systemów inteligentnego zarządzania, mających na celu doskonalenie warunków pracy i zmniejszenie obciążeń psychofizycznych, staje się nieuniknionym krokiem dla organizacji dążących do stabilnego sukcesu i rozwoju.

Zalety wykorzystania rozwiązań IoT do monitorowania warunków pracy:

• Zwiększenie wydajności: dzięki monitorowaniu i optymalizacji różnych aspektów warunków pracy, pracownicy mogą być bardziej produktywni i efektywni;
• Zmniejszenie ryzyka chorób: obserwacja i kontrola parametrów wpływających na zdrowie pracowników pomaga zapobiegać rozwojowi różnych chorób i poprawia ogólne samopoczucie;
• Szybkie rozwiązywanie problemów: możliwość szybkiego eliminowania problemów związanych z warunkami pracy pozwala na ich sprawne usunięcie i uniknięcie ewentualnych negatywnych konsekwencji;
• Oszczędność zasobów: poprawa warunków pracy sprzyja obniżeniu kosztów energii elektrycznej, ciepła i światła, a także redukcji emisji dwutlenku węgla i innych szkodliwych substancji.