Można uczyć się na własnych błędach – co prawda boli, ale zapada w pamięć. Jednak lepiej uczyć się na cudzych doświadczeniach.
Dlatego proces stażu młodych menedżerów na stanowisku kierownika działu HSE jest w pełni sformalizowany: istnieje standardowy plan stażu, który oprócz klasycznych Dni Bezpieczeństwa przewiduje wdrożenie nowych praktyk. W pierwszej kolejności konieczne było uwzględnienie pracy z dokumentacją w celu zapoznania się (powtórzenia) z procedurami HSE, ponieważ praktycznie wszyscy stażyści znają je bardzo powierzchownie.
Główną częścią stażu są różnego rodzaju obchody w różnych obiektach. Podczas obchodów prowadzone są obserwacje i komunikacja z personelem. Co charakterystyczne, obowiązkowo odbywa się przynajmniej jeden obchód z komentarzami przy udziale inspektorów i specjalistów ds. HSE, ochrony przeciwpożarowej i radiologicznej, ale bez udziału kierownictwa. Taki obchód nazywamy „pre-obchodem”.
Ważne jest, aby nauczyć się dostrzegać pozytywy na stanowiskach pracy. Gdy celem jest jedynie znalezienie uchybień, relacje z personelem zamiast opartych na zaufaniu stają się nieufne. Dlatego jednym z pierwszych i podstawowych zadań dla stażystów jest nauczenie się dostrzegania mocnych stron i pozytywnych praktyk podczas obchodu, które można śmiało rekomendować innym jednostkom, wyjaśniając przy tym powody.
Bardzo ważne jest, aby podczas obchodów i obserwacji dostrzec zwiastuny nieprawidłowych działań jeszcze przed wystąpieniem naruszenia. W tym pomagają doświadczeni inspektorzy: zwracają oni uwagę na różne odchylenia i komentują je pod kątem możliwych konsekwencji, jeśli nie zostaną wyeliminowane.
Oczywiście, jeśli podczas obchodu wystąpią wyraźne naruszenia – należy je jednoznacznie przyjąć do realizacji, określić możliwe ryzyko i podjąć decyzję o jego wyeliminowaniu. Zadaniem jest tutaj nauczenie młodych menedżerów bycia liderami, nieprzechodzenia obojętnie, a także praktykowania komunikacji z personelem, prognozowania skutków i podejmowania decyzji, co jest kluczowe dla przełożonego. (Kiedyś mój przełożony dosłownie zawrócił mnie, mówiąc krótko: „Proszę wrócić”, gdy spieszyłam się i przebiegłam obok prac wykonywanych z naruszeniami. To była moja pierwsza lekcja przywództwa, lekcja „nieprzechodzenia obojętnie”).
Obowiązkowym i bardzo ważnym obchodem podczas praktyki jest ten z najwyższym kierownictwem zakładu (dyrektorem i głównym inżynierem). Celem takiego obchodu jest nabycie umiejętności przywódczych, nauczenie początkujących menedżerów komunikacji z personelem, budowania relacji, nieignorowania sugestii, a wręcz przeciwnie – angażowania i motywowania podległych pracowników. Taki obchód to swoista szkoła przywództwa.
Po ponad roku pracy na stanowiskach kierowniczych, byli uczestnicy stażu na pytanie: „Czy po stażu zmieniło się Państwa postrzeganie własnej roli, celów, zadań oraz mechanizmów ich realizacji w zakresie organizacji i zapewnienia bezpiecznych warunków w swoim dziale?” odpowiedzieli następująco:
„...Pojawiła się większa uwaga poświęcana ryzykom i zagrożeniom. Ocena ich nawet w życiu codziennym, stała się prostsza i bardziej naturalna...”
„...Powiedziałbym, że zmienił się akcent w komunikacji z personelem w stronę znaczenia HSE. Stało się jaśniejsze, na czym należy się skupić...”
Tak krok po kroku udawało nam się znajdować punkty wzrostu dla młodych menedżerów.
Co charakterystyczne, podczas obchodów i dyskusji należy wyjątkowo szczerze i życzliwie omawiać wszystko, co zostało zauważone – jak do tego podchodzić, jak oceniać i jak reagować. Krytyka jest tu niewskazana, potrzebny jest dialog. Przecież każdy ma podobne zadania.
Głównym zadaniem obchodów jest nauczenie młodego menedżera odejścia od formalizmu, bycia nie tylko kolegą, ale liderem we wszystkim, dla którego ważne jest wszystko, co dzieje się na stanowiskach pracy, oraz zdobycie zaufania personelu.
O kolejnych krokach w następnej publikacji.