Wdrożenie projektu zarządzania ryzykiem krytycznym w kopalni „Internacjonalny” firmy ALROSA (PAO)

Kontekst: dlaczego zarządzanie ryzykiem krytycznym jest niezbędne w górnictwie

Wydobycie zasobów w kopalniach podziemnych odbywa się w niezwykle trudnych warunkach geologiczno-górniczych, gdzie cena błędu wielokrotnie rośnie. Na dużych głębokościach drążenie wyrobisk górniczych wiąże się ze zjawiskami gazodynamicznymi, nagłymi wyrzutami skał i metanu, a także obecnością poziomów wodonośnych o wysokim ciśnieniu. W takich warunkach tradycyjne metody kontroli nie zawsze są skuteczne i wymagane jest przejście do proaktywnego zarządzania ryzykiem krytycznym.

W swoim wystąpieniu Artiom Derkacz, kierownik działu HSE w firmie ALROSA, szczegółowo omawia doświadczenia z wdrożenia projektu zarządzania ryzykiem krytycznym w podziemnej kopalni „Internacjonalny”. Prelegent pokazuje na przykładzie, jak przejście od formalnych kontroli do myślenia barierowego pomaga zapobiegać katastrofalnym zdarzeniom.

Identyfikacja ryzyk i określanie barier

Pierwszym krokiem projektu była identyfikacja ryzyk mogących prowadzić do katastrofalnych skutków: wypadków zbiorowych lub śmiertelnych, a także przerw w produkcji. Dla każdego takiego ryzyka (np. wybuchu metanu lub zalania kopalni) określono bariery organizacyjne i techniczne — krytyczne elementy kontroli, które zapobiegają materializacji ryzyka.

Prelegent podkreśla znaczenie wspólnej pracy zespołu projektowego i pionu produkcyjnego. Proste i zwięzłe schematy barier opracowywano wspólnie z kierownikami oddziałów, co pozwoliło uniknąć postrzegania projektu jako narzuconego z góry i zaangażować pracowników produkcyjnych w proces poprawy bezpieczeństwa.

Wdrożenie list kontrolnych dla pracowników: od oporu do świadomości

Na podstawie określonych barier opracowano papierowe listy kontrolne dla pracowników kluczowych zawodów (operatorów kombajnów, górników przodkowych, elektromonterów). Przed rozpoczęciem zmiany pracownik sprawdza funkcjonowanie barier zapobiegających realizacji ryzyk krytycznych na jego stanowisku pracy. W przypadku wykrycia niezgodności praca zostaje wstrzymana do czasu ich usunięcia.

Wdrożenie spotkało się z oczekiwanym oporem: pracownicy przechodzili przez etapy od zaprzeczenia do akceptacji. Aby przezwyciężyć formalizm, prowadzono rozmowy z analizą rzeczywistych wypadków, które miały miejsce wcześniej na tych samych oddziałach. Metodyka barierowa dała pracownikom jasne zrozumienie, dlaczego sprawdzanie konkretnych parametrów jest ważne (np. w celu zapobiegania zawałom lub wybuchom), zwiększając ich osobistą odpowiedzialność.

Cyfryzacja kontroli: aplikacje mobilne dla kadry inżynieryjno-technicznej

Równolegle z papierowymi listami kontrolnymi dla pracowników wdrożono elektroniczne listy kontrolne dla sztygarów. Za pomocą smartfonów w wykonaniu przeciwwybuchowym i specjalnej aplikacji mobilnej sztygarzy przeprowadzają inspekcje stanowisk pracy z dokumentacją fotograficzną stanu barier oraz kontrolują wypełnianie list kontrolnych przez pracowników.

Służba HSE codziennie weryfikuje raporty sztygarów, porównując zdjęcia i identyfikując przypadki podejścia formalnego (np. gdy sztygar fotografuje ocios wyrobiska zamiast przenośnika). Wykryte naruszenia są eskalowane poprzez elektroniczną tablicę rozwiązywania problemów. Taka wielopoziomowa kontrola pozwala na wczesne wykrywanie problemów organizacyjnych i technicznych.

Czego dowiesz się z tego webinarium:

• Jak zidentyfikować i ocenić ryzyka krytyczne w niebezpiecznym obiekcie przemysłowym?
• Jak opracować skuteczne bariery i narzędzia do ich weryfikacji?
• Jak pokonać opór personelu podczas wdrażania nowych narzędzi kontroli?
• Jak wykorzystać aplikacje mobilne i dokumentację fotograficzną do walki z formalizmem kadry inżynieryjno-technicznej?
• Jak zbudować wielopoziomowy system eskalacji i usuwania wykrytych naruszeń?