Tiếng ồn là yếu tố có hại phổ biến nhất trong các quy trình sản xuất. Đây là một thực tế mà các chuyên gia HSE đều biết rõ. Bất kỳ nhà xưởng sản xuất nào và hầu hết các quy trình luôn tồn tại sự vượt mức tiếng ồn, dù là nhỏ. Mức giới hạn cho phép là 80 dB. Bất cứ âm thanh nào vượt quá mức này, khi tác động liên tục lên người lao động, theo thời gian có thể dẫn đến bệnh nghề nghiệp - điếc tiếp nhận (điếc thần kinh giác quan).
Thật không may, chúng ta thường không có đủ thông tin cần thiết để chủ động bảo vệ cơ quan thính giác của mình khỏi bị tổn thương, đôi khi còn làm tình trạng trầm trọng hơn trong sinh hoạt hàng ngày. Nhiều người trong chúng ta hiện nay sử dụng tai nghe để nghe nhạc lớn gần như thường xuyên. Theo các bác sĩ, bệnh nghề nghiệp nói trên trong thế kỷ trước thường chỉ xuất hiện ở những nhân viên lớn tuổi, những người đã làm việc nhiều năm trong môi trường sản xuất ồn ào. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng "trẻ hóa" đáng kể và ngày càng xuất hiện nhiều ở những người trẻ tuổi.
Căn bệnh này hình thành như thế nào?
Âm thanh là các dao động âm thanh truyền qua không khí. Những dao động hay sóng âm này được tai ngoài của chúng ta thu nhận. Chúng gây ra sự rung động của màng nhĩ. Màng nhĩ làm chuyển động chuỗi xương con thính giác kết nối với tai trong. Tiền đình tai trong là một khoang có hình dạng giống ốc sên, chứa đầy chất lỏng. Các dao động cơ học của chất lỏng được chuyển đổi thành các xung điện nhờ các tế bào lông cực nhỏ và nhạy cảm. Những xung điện này được truyền đến não qua dây thần kinh thính giác. Não tiếp nhận và hình thành các hình ảnh âm thanh. Vậy chấn thương thính giác là gì? Nếu mức âm thanh vượt quá giới hạn cho phép, áp lực chất lỏng lên các tế bào lông cực nhỏ sẽ tăng đột ngột, dẫn đến hư hại chúng. Và các tế bào lông bị tổn thương sẽ không bao giờ phục hồi được. Vì vậy, nếu không thực hiện bất kỳ biện pháp nào để bảo vệ thính giác, quá trình tiêu cực này sẽ phát triển và thính lực sẽ giảm dần. Khi xảy ra tình trạng điếc hoàn toàn, không có loại thuốc hay phẫu thuật nào có thể giúp ích được nữa. Ngay cả máy trợ thính cũng trở nên vô dụng. Điếc tiếp nhận là vĩnh viễn.
Vậy quy tắc ba decibel là gì? Decibel dùng để tính toán áp suất âm thanh phát sinh khi sóng âm truyền qua môi trường. Trong đó có tính đến cường độ âm thanh. Đó là năng lượng mà sóng âm mang qua môi trường trong một đơn vị thời gian. Đặc tính chủ quan của âm thanh – độ lớn phụ thuộc vào cường độ âm thanh.
Khi cường độ âm thanh (độ lớn) tăng gấp đôi, nó tương ứng với mức tăng 3dB trên thang đo logarit. Ví dụ: nếu chúng ta có một chiếc máy với mức tiếng ồn tối đa cho phép là 80dB và đặt cạnh đó một chiếc máy y hệt với cùng mức tiếng ồn, thì mức tiếng ồn tại nơi làm việc này không phải là 160dB (đây là mức tiếng ồn gây chết người), mà là 83dB theo thang đo logarit. Nói một cách đơn giản hơn, mỗi khi tăng thêm 3dB sẽ dẫn đến việc tăng gấp đôi cường độ âm thanh hoặc công suất âm thanh. Đó chính là quy tắc ba decibel. Bạn có hình dung được không? Nghĩa là, một sự gia tăng số decibel tưởng chừng như nhỏ bé lại dẫn đến sự thay đổi khổng lồ về cường độ âm thanh.
Dưới đây là các quy tắc cơ bản khi làm việc với decibel:
Nắm vững thông tin này, chúng ta có thể đưa ra quyết định sáng suốt để bảo vệ cơ quan thính giác của mình một cách cẩn thận như bảo vệ đôi mắt. Nghĩa là, sử dụng tai nghe chống ồn ở những nơi không thể giảm mức tiếng ồn bằng các biện pháp kỹ thuật. Và tất nhiên, không làm đẩy nhanh quá trình suy giảm thính lực trong điều kiện sinh hoạt. Mỗi ngày hãy đưa ra lựa chọn đúng đắn để bảo vệ sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Trong các buổi đào tạo về an toàn lao động, tôi thường kể cho đồng nghiệp nghe về quy tắc ba decibel, và bạn biết đấy, sau khi hiểu rõ thông tin này, họ bắt đầu có thái độ khác đối với yếu tố tiếng ồn có hại. Đó chính là con đường đơn giản dẫn đến an toàn tự giác. Biết trước để phòng tránh hiệu quả.