Tôi vừa viết tiêu đề vừa suy ngẫm: những từ ngữ tôi sử dụng dường như cách xa nhau như sao Kim và sao Mộc, như Moscow và St. Petersburg vậy. Đó là các từ "HSE", "sinh động" và "thú vị". Tôi mời bạn cùng suy ngẫm với tôi, liệu chúng có thể tương thích với nhau không và điều đó phụ thuộc nhiều nhất vào ai hay yếu tố nào?
Phải thừa nhận rằng, cụm từ "đào tạo HSE bắt buộc" thường gợi lên cảm giác nhàm chán và giáo điều... Đó là những định kiến đã ăn sâu. Và khi một người sắp phải trải qua khóa học này dưới ảnh hưởng của định kiến đó, họ sẽ có rất ít động lực để thay đổi thái độ đối với sự an toàn của chính mình. Giảng viên thì đọc lướt qua các yêu cầu trên bài thuyết trình, còn tôi thì vượt qua kỳ kiểm tra kiến thức. Đây là chữ ký của tôi, và hãy để tôi yên trong ba năm tới. Chúng ta có thể nói gì về sự tự giác ở đây? Bạn hiểu ý tôi mà...
Tôi sẽ không tiết lộ bí mật lớn lao nào nếu nói rằng rất nhiều điều phụ thuộc vào người giảng viên. Không có môn học nào nhàm chán, chỉ có những người thầy không thú vị mà thôi.
Dạy học là gì? Đó là giúp người học tìm hiểu môn học, cùng họ quan sát và nghiên cứu nó từ mọi khía cạnh. Tất cả phụ thuộc vào động lực của giảng viên; không thể dạy ai đó trở thành một người thầy xứng đáng nếu họ không có động lực nội tại.
Dưới đây là bốn đặc điểm chung của một giảng viên giỏi:
Làm thế nào để trở thành một giảng viên HSE giỏi? Bước đầu tiên trên con đường này là bắt đầu quan tâm để đảm bảo rằng mỗi người phải tuân thủ các quy tắc đều HIỂU được ý nghĩa của chúng thông qua đào tạo. Làm sao có thể mong đợi mọi người thực hiện các yêu cầu mà họ không biết và không hiểu?
Từ bước này, chúng ta chuyển sang bước tiếp theo và bắt đầu giải thích những điều phức tạp bằng những từ ngữ đơn giản, dễ tiếp cận cho mọi đối tượng mục tiêu. Khi chúng ta làm điều này với sự quan tâm nồng nhiệt dành cho môn học và học viên, khoảnh khắc có sức ảnh hưởng lớn lao đó sẽ không để bất kỳ ai trong số họ thờ ơ.
Ba yếu tố của một khóa đào tạo sinh động và thú vị:
Một trong những yếu tố của đào tạo tốt là giảng viên, năng lượng và sự đam mê của họ đối với môn học.
Yếu tố thứ hai xuất hiện từ yếu tố thứ nhất, khi học viên bị cuốn vào quá trình học tập. Đó là động lực học tập. Học viên sẵn sàng học và bắt đầu khao khát kiến thức. Thực tế, một yếu tố (giảng viên) tạo ra xung lực cho yếu tố kia (học viên).
Yếu tố thứ ba của đào tạo sinh động và thú vị là các kỹ thuật mà giảng viên sử dụng.
Hãy nhớ Khổng Tử từng nói: Nói cho tôi nghe, tôi sẽ quên; chỉ cho tôi thấy, tôi sẽ nhớ; cho tôi làm, tôi sẽ hiểu.
Cho đến nay vẫn chưa có ai nghĩ ra kỹ thuật nào tốt hơn thực hành. Thực hành là điều kiện then chốt của đào tạo. Những gì chúng ta làm bằng tay sẽ ở lại với chúng ta lâu dài, hình thành nên kỹ năng. Vì vậy, kỹ thuật tốt nhất là cho học viên cơ hội thực hành những gì bạn đang dạy họ. Điền giấy phép làm việc, xây dựng hướng dẫn, điều tra sự cố, đặt câu hỏi "5 tại sao", thực hiện cuộc đối thoại truyền động lực trong quan sát hành vi an toàn (BBS), thực hiện hướng dẫn theo công nghệ hướng dẫn lôi cuốn. Dập tắt một đám cháy thực sự bằng bình chữa cháy, thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) trên mô hình, thực hiện kỹ thuật xoay người cứu hộ.
Một kỹ thuật sư phạm mạnh mẽ khác do Socrates nghĩ ra khoảng 2500 năm trước là đặt câu hỏi. Kỹ thuật này cho đến nay vẫn được coi là một trong những kỹ thuật tốt nhất thế giới. Điều phối (Facilitation) là một công cụ tuyệt vời, nhờ đó bạn có thể khai thác nhiều điều từ học viên và hình thành các kết nối thần kinh mới cho họ. Bao gồm cả việc thấu hiểu các yêu cầu an toàn và hình thành ý thức an toàn tự giác.
Kỹ thuật thứ ba là lặp lại. Có câu nói vàng: ôn cố tri tân (lặp lại là mẹ của học vấn). Kỹ thuật này hiện đang được chúng tôi sử dụng thông qua việc tổ chức đào tạo theo mô hình "lớp học đảo ngược". Đầu tiên, học viên sẽ làm quen với tài liệu (tiêu chuẩn, hướng dẫn), sau đó xem video bài giảng về chủ đề đó, và tiếp theo là củng cố thông qua thực hành tại buổi đào tạo. Hiệu quả từ việc lặp lại ba lần như vậy giúp học viên đạt được mức độ ghi nhớ và tiếp thu tài liệu tối đa – lên đến 90%.
Đừng ngừng tìm kiếm ý nghĩa giảng dạy của riêng bạn, những kỹ thuật tốt nhất, những "bí quyết" của riêng mình, hãy tự sáng tạo ra chúng, học hỏi từ đồng nghiệp, chuyên gia, những bậc thầy trong nghề, và nuôi dưỡng tình yêu của bạn với môn học. Và bạn sẽ không có đối thủ. Chúc bạn thành công trên con đường đầy khó khăn nhưng cũng đầy thú vị này!