Ryzyka środowiskowe. Grupa ekspercka. Oczekiwania a rzeczywistość

Powszechną światową praktyką w zakresie identyfikacji i oceny ryzyk środowiskowych jest stosowanie narzędzia ENVID (Environmental identification). ENVID to „środowiskowa” adaptacja jeszcze bardziej znanego narzędzia HAZID (Hazard identification). Za tymi groźnie brzmiącymi nazwami kryje się całkiem prosta i przystępna metoda – ustrukturyzowana burza mózgów. Metoda jest rzeczywiście prosta, ale jak wiadomo, za prostotę trzeba płacić. Jaka jest cena prostoty? Efektywność sesji analizy ryzyka z wykorzystaniem ENVID zależy od jakości pracy grupy eksperckiej.

„Też mi nowość!” – powiedzą Państwo.

Jednak nie mówimy tu o gradacji oceny efektywności pracy grupy od „zadowalającej” do „doskonałej”.

Rzeczywistość jest taka, że ocena zaczyna się od poziomu „beznadziejnego”.

Klasyczne podejście do przygotowań mówi o konieczności zaangażowania w sesję analizy ryzyka:

• Kierowników produkcji;
• Ekologów;
• Służb rozwoju technicznego;
• Służb utrzymania ruchu;
• Biur projektowych, budowlańców;
• Przedstawicieli innych dyscyplin.

Oczywiście każdy przedstawiciel powinien być ekspertem w swojej dziedzinie, być otwartym i ogólnie być pracownikiem wzorcowym, czyli osobą z plakatu motywacyjnego.

Czy realne jest zebranie takiej grupy? W teorii tak, w praktyce nigdy tego nie widziałem. Zawsze idzie się na kompromis.

Rozważmy następującą sytuację. Zaplanowano stacjonarną, jednodniową sesję analizy ryzyka trwającą 5 godzin. Naszym zadaniem jest dobór ekspertów. Spróbujmy ocenić wartość następujących typowych przedstawicieli:

1. Najważniejszy dyrektor. Wie wszystko o wszystkim, ale ze względu na grafik może pojawić się na sesji tylko po to, by wygłosić słowo wstępne.
2. Wysoki rangą menedżer. Wie dużo, ale zazwyczaj wysyła swojego zastępcę ds. finansów.
3. Przeciążony ekspert. Wie dużo, ale może przychodzić tylko w przerwach między spotkaniami.
4. Przeciążony ekspert. Może połączyć się tylko przez ZOOM.
5. Ekspert. Boi się lub wstydzi wyrażać swoją opinię, zazwyczaj milczy na spotkaniach.
6. Ekspert. Nie mogę przyjść, ale prześlijcie mi wyniki, to później dopiszę swoje przemyślenia.
7. Dział ochrony środowiska w pełnym składzie z kierownikiem, który nie pozwala wypowiadać się swoim pracownikom.

Myślicie Państwo, że to groteska?

Nie, to rzeczywistość.

Jak wygląda praca takiej grupy?

• Pierwsze 15 minut to słowa o ważności i zaangażowaniu.
• W ciągu pierwszej godziny większość kierowników zostaje niespodziewanie wezwana w pilnych sprawach.
• Wideokonferencja jest połączona, ale z tamtej strony nie ma żadnej aktywności.
• Po przerwie obiadowej znikają praktycznie wszyscy poza ekologami.
• Milczący eksperci pracują dalej, ale w milczeniu.
• Połączenie wideo po cichu się rozłącza.
• W ostatnich godzinach przewodniczący sesji wraz z ekologiem i parą nieaktywnych pracowników próbują generować pomysły. O efektywności takiej pracy nie ma mowy.

Jak zebrać grupę ekspercką zdolną do wypracowania wyniku lepszego niż „zadowalający”.

Główne zasady:

• Pracownik może pracować stacjonarnie;
• Pracownik może wziąć udział w całej sesji analizy ryzyka bez istotnego rozpraszania uwagi;
• Pracownik jest otwarty, może swobodnie wyrażać własną opinię;
• W sesji nie biorą udziału osoby zdolne do blokowania opinii innych, tj. osoby niepozwalające na wyrażanie zdania sprzecznego z oficjalnym stanowiskiem.
• Pracownicy z różnych działów.
• Pracownicy z innych zaprzyjaźnionych zakładów, którzy uczestniczyli w podobnych wydarzeniach u siebie (jeśli to możliwe).
• Łączna liczba uczestników: 6-8 osób.
• Nie gonić za stanowiskami. Bardziej efektywny jest szeregowy specjalista z otwartą postawą niż wysoki rangą dyrektor, ciągle odrywany przez inne spotkania.