Głównym narzędziem kształtowania, utrzymywania i rozwijania kultury bezpieczeństwa w przedsiębiorstwach i organizacjach sektora jądrowego jest Przywództwo.
PRZYWÓDZTWO – to wykorzystanie osobistych zdolności i kompetencji do zarządzania jednostkami oraz grupami ludzi i wywierania wpływu na ich zaangażowanie w osiąganie podstawowego celu bezpieczeństwa oraz stosowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa w oparciu o wspólne zadania, wartości, zasady i normy postępowania. Ogólne wymagania bezpieczeństwa nr GSR Part 2 (MAEA). Dokument GSR Część 2 „Przywództwo i zarządzanie na rzecz bezpieczeństwa” określa wymagania dotyczące kształtowania, oceny, trwałego utrzymywania i ciągłego doskonalenia skutecznego przywództwa i zarządzania na rzecz bezpieczeństwa w organizacjach odpowiedzialnych za instalacje i działania wiążące się z ryzykiem radiacyjnym.
Główne postanowienia dokumentu GSR Część 2 „Przywództwo i zarządzanie na rzecz bezpieczeństwa” przedstawiono poniżej.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA ZAPEWNIENIE BEZPIECZEŃSTWA
Wymaganie 1: Osiągnięcie podstawowego celu bezpieczeństwa.
Podmioty zarejestrowane lub licencjobiorcy, począwszy od kadry kierowniczej wyższego szczebla, muszą zapewniać osiągnięcie podstawowego celu bezpieczeństwa – ochrony ludzi i środowiska przed szkodliwym działaniem promieniowania jonizującego.
PRZYWÓDZTWO NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA
Wymaganie 2: Wykazywanie przywództwa na rzecz bezpieczeństwa przez kadrę kierowniczą.
Kadra kierownicza musi wykazywać przywództwo na rzecz bezpieczeństwa oraz zaangażowanie w zapewnienie bezpieczeństwa.
ZARZĄDZANIE NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA: ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA INTEGRACJĘ ASPEKTÓW BEZPIECZEŃSTWA W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA
Wymaganie 3: Odpowiedzialność najwyższego kierownictwa za system zarządzania
Najwyższe kierownictwo musi ponosić odpowiedzialność za ustanowienie, stosowanie, trwałe utrzymywanie i ciągłe doskonalenie systemu zarządzania na rzecz bezpieczeństwa.
Wymaganie 4: Cele, strategie, plany i zadania
Najwyższe kierownictwo musi określać cele, strategie, plany i zadania organizacji, zgodne z polityką organizacji w zakresie bezpieczeństwa.
Wymaganie 5: Interakcja z zainteresowanymi stronami
Najwyższe kierownictwo musi zapewniać właściwą interakcję z zainteresowanymi stronami.
ZARZĄDZANIE NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA: SYSTEM ZARZĄDZANIA
Wymaganie 6: Integracja elementów systemu zarządzania
W systemie zarządzania muszą być zintegrowane jego elementy, obejmujące zapewnienie bezpieczeństwa, ochronę zdrowia i środowiska, ochronę fizyczną, zapewnienie jakości, czynniki ludzkie i organizacyjne oraz elementy społeczne i ekonomiczne, aby nie dopuścić do powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Wymaganie 7: Stosowanie podejścia gradacyjnego do systemu zarządzania
System zarządzania musi być opracowywany i stosowany z wykorzystaniem podejścia gradacyjnego.
Wymaganie 8: Dokumentacja systemu zarządzania
System zarządzania musi być udokumentowany. Dokumenty systemu zarządzania muszą być nadzorowane, użyteczne, czytelne, wyraźnie zidentyfikowane i łatwo dostępne w miejscach ich wykorzystania.
ZARZĄDZANIE NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA: ZARZĄDZANIE ZASOBAMI
Wymaganie 9: Zapewnienie zasobów
Najwyższe kierownictwo musi określać potrzeby w zakresie kompetencji i zasobów do bezpiecznego prowadzenia działalności organizacji oraz zapewniać ich dostępność.
ZARZĄDZANIE NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA: ZARZĄDZANIE PROCESAMI I DZIAŁALNOŚCIĄ
Wymaganie 10: Zarządzanie procesami i działalnością
Procesy i działania muszą być opracowane i skutecznie zarządzane w celu osiągnięcia celów organizacji bez uszczerbku dla bezpieczeństwa.
Wymaganie 11: Zarządzanie łańcuchem dostaw
Organizacja musi ustanowić mechanizmy interakcji ze sprzedawcami, wykonawcami i dostawcami, pozwalające na uszczegółowienie dostaw wyrobów, produktów i usług mogących wpływać na bezpieczeństwo, a także na kontrolowanie procesu dostaw i zarządzanie nim.
KULTURA NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA
Wymaganie 12: Wspieranie kształtowania kultury bezpieczeństwa
Pracownicy organizacji – od kadry kierowniczej wyższego szczebla po osoby na niższych stanowiskach – muszą sprzyjać kształtowaniu wysokiej kultury bezpieczeństwa (KB). System zarządzania oraz przywództwo na rzecz bezpieczeństwa muszą sprzyjać kształtowaniu i zapewniać trwałe utrzymywanie wysokiej KB.
POMIAR, OCENA I DOSKONALENIE
Wymaganie 13: Pomiar, ocena i doskonalenie systemu zarządzania
W celu poprawy wskaźników bezpieczeństwa, w tym zminimalizowania liczby problemów związanych z bezpieczeństwem, skuteczność systemu zarządzania musi być mierzona, oceniana i doskonalona.
Wymaganie 14: Pomiar, ocena i doskonalenie przywództwa na rzecz bezpieczeństwa oraz kultury bezpieczeństwa.
Najwyższe kierownictwo musi regularnie przeprowadzać oceny przywództwa na rzecz bezpieczeństwa oraz KB w swojej organizacji.