Autorzy:
Dmitrij Mokryszew, AO „Kolska Kompania Górniczo-Hutnicza”
Siergiej Pawłow, AO „Kolska Kompania Górniczo-Hutnicza”
Co ma wspólnego robotnik, który zaproponował ulepszenie ogrodzenia, z brygadzistą, który zorganizował „pięciominutówkę bezpieczeństwa” bez zbędnego formalizmu? Kiedyś – nic. Dziś łączy ich „BIO” – system, który nagradza nie bierne przestrzeganie zasad, ale aktywne uczestnictwo w tworzeniu bezpiecznego środowiska.
Przez dziesięciolecia system motywacyjny w obszarze HSE opierał się na zasadzie „karania za błędy”. Szukaliśmy winnych, a nie problemów. Rezultat? Pracownicy ukrywali błędy, bali się przyznać do niewiedzy, a inżynierowie HSE zamieniali się w nadzorców. Walczyliśmy ze skutkami, a nie z przyczynami.
Przełom nastąpił, gdy zdaliśmy sobie sprawę, że nie można zbudować proaktywnej kultury bezpieczeństwa, stosując metody reaktywne. Nasza firma opracowała system „BIO”. Teraz nagradzamy za:
Statystyki potwierdzają skuteczność tego podejścia. W 2024 roku liczba osób nagrodzonych za aktywność w obszarze HSE wzrosła 15-krotnie. W niektórych działach obserwujemy miesięczny wzrost liczby inicjatyw o 25-30%.
Analiza danych z systemu „BIO” za ostatni okres (październik 2024 – listopad 2025 r.) wykazała:
Tylko w ciągu ostatniego roku w systemie zarejestrowano ponad 500 incydentów zgłoszonych przez pracowników. Wśród nich znalazły się ryzyka krytyczne, takie jak brak ogrodzeń na obiektach wysokościowych, zawalenie się konstrukcji, naruszenia bezpieczeństwa elektrycznego i ochrony przeciwpożarowej. Na przykład pracownicy wykryli i zgłosili takie zagrożenia, jak:
Dzięki wczesnym zgłoszeniom udało się zapobiec możliwym urazom i awariom, a w 65% przypadków ryzyka zostały wyeliminowane w najkrótszym możliwym czasie.
Ale co najważniejsze – zmieniła się psychologia. Specjalista HSE nie jest już „nadzorcą i egzekutorem kar”, lecz „Liderem bezpieczeństwa i mentorem dla współpracowników”. Jego zadaniem nie jest karanie, ale pomoc w uwolnieniu potencjału każdego pracownika w tworzeniu bezpiecznych warunków.
Przykład z praktyki: operator flotacji w oddziale separacji kamienia miedziowego zauważył niewielki wyciek oleju z mechanizmu. Kiedyś by to zignorował – „to nie mój zakres obowiązków”. Teraz zgłosił to przez aplikację mobilną, otrzymał premię na podstawie analizy „BIO”, a firma zyskała możliwość zapobieżenia poważnej awarii.
Wzorzec pracownika HSE mówi: „Pomagaj współpracownikom rozwiązywać problemy związane z bezpieczeństwem pracy”. „BIO” przekształciło tę zasadę ze sloganu w działający mechanizm. Kiedy nagradzamy aktywność, a nie karzemy za bierność, tworzymy środowisko, w którym bezpieczeństwo staje się osobistym interesem każdego.
Dziś „BIO” to nie tylko system premiowania. To narzędzie kształtowania nowej filozofii, w której ceniony jest wkład każdego we wspólną sprawę bezpieczeństwa. Ponieważ zerowa wypadkowość to wynik nie tylko braku błędów, ale także tysięcy małych, właściwych działań.