Elementy Systemu Produkcyjnego „ZARUBEZHNEFT-dobycha Kharyaga” – wsparcie w rozwoju i utrzymaniu kultury bezpiecznej produkcji

Współczesne trendy wymuszają automatyzację procesów produkcyjnych w różnych gałęziach przemysłu. Jednak bez udziału człowieka żaden proces nie może zostać w pełni zrealizowany. Aktywność zawodowa każdego pracownika wiąże się z zagrożeniami i ryzykiem zawodowym.

Przestrzeganie wymogów bezpieczeństwa przez pracowników ma bezpośredni wpływ na wskaźniki produkcyjne i wyniki firmy. Utrzymując bezpieczne środowisko pracy i zachęcając pracowników do aktywnego udziału w zapewnianiu bezpieczeństwa, organizacje minimalizują poziom ryzyka zawodowego, zwiększają wydajność pracy i podnoszą satysfakcję zespołu. Pozytywną rolę w rozwoju i utrzymaniu kultury bezpiecznej produkcji odgrywają elementy systemu produkcyjnego (SP).

Jednym z elementów SP „ZARUBEZHNEFT-dobycha Kharyaga” (ZNDH), który ma na celu stworzenie zespołu osób o podobnych poglądach, świadomych swojego wkładu w osiąganie wspólnych celów firmy, jest „Organizacja pracy brygad”. Ważną rolę odgrywają przy tym wskazówki wizualne oraz ranking najlepszych brygad – jednostek strukturalnych kopalni.

Do wizualizacji zadań produkcyjnych brygady wykorzystuje się kolejne narzędzie – formularz standardowych procedur operacyjnych (SOP). Jest to dokument określający najbardziej efektywne, jakościowe i bezpieczne wykonywanie operacji krok po kroku. Każda SOP zawiera blok ostrzegawczy, obejmujący informacje o czynnikach niebezpiecznych i potencjalnych zagrożeniach podczas wykonywania prac, rodzajach niezbędnych środków ochrony indywidualnej i zbiorowej, a także znaki zakazu.

Na zlecenie Departamentu HSE „Zarubezhneft” w 2024 roku dodatkowo opracowano SOP dotyczące zasad przeprowadzania instruktaży dla 7 rodzajów prac, w tym prac gazoniebezpiecznych, pożarowo niebezpiecznych, przeładunkowych i innych.

SOP w formie tablic są umieszczane bezpośrednio w miejscu wykonywania prac i określają metody, narzędzia, sprzęt oraz ŚOI, które należy stosować w celu jakościowego i bezpiecznego wykonania operacji przy minimalnym nakładzie sił, czasu i materiałów.

Co miesiąc, na podstawie monitoringu realizacji wskaźników w czterech blokach, z których jednym jest Blok HSE, w ZNDH ustalany jest ranking brygad. Blok HSE obejmuje następujące wskaźniki:

• Brak incydentów w obszarze HSE.
• Realizacja działań proaktywnych w celu zapewnienia bezpiecznego wykonywania prac.
• Terminowe przechodzenie weryfikacji wiedzy personelu oraz okresowych badań lekarskich.
• Terminowa realizacja działań wynikających z wyników kontroli.

Obecność tych wskaźników dodatkowo motywuje pracowników do przestrzegania wymogów prawnych i systemu korporacyjnego w zakresie HSE oraz do wykazywania aktywnej postawy w kwestiach bezpieczeństwa produkcji, co pozytywnie wpływa na poziom kultury bezpieczeństwa firmy jako całości.

Każdy pracownik brygady, która zajęła pierwsze miejsce w kwartale, otrzymuje nagrodę pieniężną.

Jednym z narzędzi SP, kształtujących kulturę ciągłego doskonalenia firmy i pozytywnie wpływających na bezpieczeństwo produkcji, jest Standard „5S”. Przestrzeganie wymogów tego standardu pozwala identyfikować i redukować straty podczas wykonywania przez pracowników funkcji zawodowych poprzez tworzenie ergonomicznych i bezpiecznych stanowisk pracy.

System „5S” sprzyja minimalizacji ryzyk zawodowych, takich jak:

• ryzyko potknięcia i upadku z powodu zagracenia stanowiska pracy;
• ryzyko upadku przedmiotów przy niewłaściwej organizacji stanowiska pracy;
• ryzyko oddziaływania ruchomych części mechanizmów oraz najechania przez transport na pracownika przy braku oznakowania stref ruchu, rozmieszczenia urządzeń i inne.

Warto wspomnieć o jeszcze jednym elemencie SP, który pomaga poprawiać wskaźniki w zakresie bezpiecznego wykonywania prac, a jednocześnie jest narzędziem identyfikacji, rozwoju potencjału i dodatkowej motywacji pracowników – jest to blok „Mam pomysł!” w kategorii „Bezpieczeństwo”.

Pomysły mogą zgłaszać zarówno pracownicy ZNDH, jak i organizacji wykonawczych. Co miesiąc zgłoszone pomysły są rozpatrywane przez Radę Techniczną firmy. Za pomysły rekomendowane do wdrożenia przyznawane są punkty, które można wymienić na nagrody, a za najlepszy pomysł miesiąca, kwartału i roku przysługuje premia pieniężna.

Takie narzędzie pomaga angażować pracowników w proces ciągłego doskonalenia, daje im możliwość wykazania się cechami przywódczymi i wyrażenia aktywnej postawy w poprawie warunków pracy.

Co kwartał, w ramach wdrażania narzędzi motywacyjnych systemu produkcyjnego, wybierany jest najlepszy pracownik w dziedzinie HSE. Głównymi kryteriami wyłonienia najlepszego pracownika w tym obszarze są:

• liczba zainicjowanych wstrzymań prac („STOP-karty”) w przypadku wykrycia niebezpiecznych warunków lub działań;
• liczba zgłoszonych pomysłów w kategorii „Bezpieczeństwo”;
• brak incydentów w jednostce ocenianego pracownika;
• udział w wydarzeniach z zakresu HSE oraz testach doświadczalno-przemysłowych ŚOI.

Na koniec kwartałów i roku najlepsi pracownicy HSE ZNDH oraz organizacji wykonawczych są nagradzani upominkami oraz wyróżniani listami gratulacyjnymi i dyplomami.

Celem każdego systemu produkcyjnego jest stworzenie wspólnych wartości korporacyjnych w zespole pracowniczym. ZNDH zawsze dążyło do stworzenia systemu, który będzie zachęcać pracowników do demonstrowania ich najlepszych cech, zapewniając jednocześnie optymalną i bezpieczną interakcję między sobą.

Ta transformacja rozpoczęła się od wdrożenia kultury wykonawczej, która obejmuje takie narzędzia jak definiowanie wartości korporacyjnych, motywację i kontrolę dyscypliny. Równolegle narzędzia wykorzystywane do osiągania celów rozwoju SP pomagały szkolić personel w zakresie bezpiecznej pracy.

Obecnie, po prawie ośmiu latach systematycznej pracy, można powiedzieć, że wyznaczony cel został osiągnięty (w 2024 roku, na podstawie diagnozy, ZNDH jako pierwsze przedsiębiorstwo „Zarubezhneft” uzyskało „Systemowy” poziom rozwoju Systemu Produkcyjnego), a kultura bezpiecznej produkcji przekształciła się z perspektywicznej idei w fundamentalną wartość każdego pracownika ZNDH, coraz szerzej rozprzestrzeniając się poza granice firmy – w szeregi pracowników organizacji wykonawczych.