Bezpieczne zachowania w miejscu pracy: zalecenia psychologa

Współczesna nauka zgromadziła niezwykle bogaty zasób wiedzy z zakresu psychologii pracy, psychologii inżynieryjnej oraz psychologii społecznej.

W oparciu o praktyczne doświadczenia ze wsparcia psychologicznego pracowników zakładu przemysłowego można sformułować zalecenia mające na celu podniesienie świadomości personelu produkcyjnego w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa.

Pracownik zakładu zadaje sobie lub współpracownikom pytania ukierunkowane na rozwijanie świadomości bezpieczeństwa (podczas instruktażu stanowiskowego oraz w trakcie wykonywania pracy):

1. Przed rozpoczęciem pracy:

• „Wiem i potrafię (moi podwładni wiedzą i potrafią) wykonać powierzoną pracę prawidłowo i bezpiecznie”;
• „W planowanej pracy występują następujące zagrożenia lub możliwe są błędy, które ja (moi podwładni) zminimalizuję w następujący sposób”.

Wyjaśnienie: omawiany jest przebieg planowanej pracy, analizowane jest samopoczucie personelu oraz posiadanie niezbędnej wiedzy, a także przedyskutowywane są ewentualne błędy i zagrożenia oraz określane środki zapobiegające rozwojowi potencjalnie niepożądanych zdarzeń.

Zalecenie: jeśli na powyższe pytania nie ma odpowiedzi lub jest ona niepełna, należy wstrzymać realizację zadania i podjąć niezbędne środki zaradcze, a po uzyskaniu odpowiedzi twierdzących przejść na miejsce wykonywania pracy.

2. Na miejscu wykonywania pracy:

• „Znajduję się (znajdujemy się) we właściwym miejscu przy odpowiednim urządzeniu, które jest w wymaganym stanie technicznym”;
• „Kolejność nadchodzących czynności jest dla mnie (dla nas) jasna i zrozumiała”.

Wyjaśnienie: przeprowadzana jest samoocena prawidłowości przebywania pracownika w danym miejscu oraz docelowego stanu urządzeń, przy pełnym zrozumieniu kolejnych działań (lista kontrolna lub karta realizacji prac).

Zalecenie: jeśli na powyższe pytania nie ma odpowiedzi lub jest ona niepełna, należy wstrzymać realizację zadania i poinformować przełożonego w celu określenia dalszych działań, natomiast w przypadku odpowiedzi twierdzących należy przystąpić do wykonywania pracy.

3. Po zakończeniu pracy:

• „Wykonałem (wykonaliśmy) pracę w wymaganej kolejności, a rezultat moich (naszych) działań jest zgodny z wcześniejszym planem”;
• „U mnie (u moich podwładnych) wystąpiły następujące błędy lub nieścisłości i/lub pojawiły się następujące propozycje usprawnienia pracy”.

Wyjaśnienie: kontrolowana jest prawidłowość wykonania operacji, dokonywane są wpisy w listach kontrolnych, a także określane są przyczyny błędów oraz propozycje usprawnień.

Zalecenie: o wynikach wykonanej pracy oraz zgłaszanych propozycjach należy poinformować zgodnie z przyjętą procedurą.

Wniosek: powyższe pytania pozwalają identyfikować i eliminować ryzyko niebezpiecznych zachowań oraz wspierają zaangażowanie personelu w rozwój kultury bezpieczeństwa.